1998 yılında, GNOME projesinin başlangıcında, bu masaüstü ortamıyla iyi bir entegrasyonla başlayan öğrenmesi kolay ve kullanımı rahat genel amaçlı bir metin editörü olan gedit‘in 51.0 sürümü duyuruldu. Basit notlar ve belgeler yazmak için kullanılabileceği gibi, yazılım geliştirme için yararlı olan daha gelişmiş özellikleri de etkinleştirebilmenin mümkün olduğu belirtilen gedit; GPL-2.0 veya sonrası ile lisans ile kullanıma sunuluyor. Daha önceki bir blog yazısı olan Nisan-Mayıs 2026 haberleri üzerinde, değişikliklerin çoğunun zaten ele alındığı hatırlatılıyor. Gedit’in hâlâ hayatta olduğu ve alternatif olarak kurulabileceği de hatırlatıldı ve Mayıs ayından bu yana ilerleme kaydedildiği, ancak bunların çoğunlukla arka planda yapılan değişiklikler olduğu, bazı iç bileşenlerin değiştirilmesi ve nihayetinde uygulamada daha büyük görünür değişiklikler yapılması için hazırlık çalışmaları olduğu ifade ediliyor. Hatırlanacağı gibi başlangıçta “eylemler, menüler ve araç çubukları kiti” anlamına gelen amtk; libgedit-amtk adıyla “günaydın araç kiti” oluyor. İlgi çekici bir diğer alanın ise, Wayland altında tamamen işlevsel hale getirilmesi için hâlâ değişikliklere ihtiyaç duyulan tamamlama çerçevesi olduğu belirtiliyor. gedit 51.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Tag Archives | metin editörü
GNU Emacs 31.1 duyuruldu
Genişletilebilir, özelleştirilebilir bir metin editörü ve daha fazlası olan GNU Emacs‘ın 31.1 sürümü duyuruldu. Son derece özelleştirilebilir Lisp kodu ve bir grafik arayüzü sunan uygulama, neredeyse tüm insan dilleri ve onların kodları için Unicode desteği veriyor. Emacs, 1970’lerde MIT Yapay Zeka Laboratuvarı’nda Richard M. Stallman tarafından yazıldı. Kısa sürede yaygınlaşan ve bu şekilde büyüyen makrolar, Guy Steele ve Stallman tarafından derlenip EMACS ismini aldı. Unix’de çalışan ilk Emacs ise, Java programlama dilinin de yazarı olan James Gosling tarafından 1981 yılında geliştirildi. Gosling Emacs olarak anılan uygulama C’de yazılmış olmasına rağmen kullanıcılara kolay kişiselleştirme ve geliştirme imkânı veren Mocklisp isimli Lisp türevi betik dilini destekliyordu. 1984’e kadar özgürce dağıtılan bu uygulamanın haklarının Gosling tarafından satılması, aynı kod ağacından başlayan Stallman’ın GNU Emacs isimli düzenleyicisinin eski kodlardan temizlenmesini gerektirdi. Benzer şekilde kendi uygulamasının özgürlüğünü kaybetmesini istemeyen Stallman, GPL lisansını yazdı ve GNU Emacs, GPL ile lisanslanan ilk uygulama oldu. GNU Emacs 31.1’in en dikkat çekici özelliğinin, terminalde Emacs’ı kontrol etmek için fare desteğinin artık varsayılan olarak etkinleştirilmiş olması olduğu belirtilirken; fare desteğinin, tüm uyumlu terminaller için varsayılan olarak etkinleştirilen ancak istenirse devre dışı bırakılabilen “xterm-mouse-mode” seçeneği olduğu ifade ediliyor. Emacs 31.1’in ayrıca Emacs yapılandırma dosyaları için yeni bir user-lisp/ alt dizini benimsediği; alt çerçeveleriin artık metin çerçevelerinde desteklendiği, *grep* ve *xref* tamponlarının artık düzenlenebilir modları desteklediği ve paketleri yüklemeden/yükseltmeden önce değişiklikleri incelemek için yeni bir özellik sunduğu söyleniyor. Emacs 31.1 ayrıca, yeni kullanıcılara daha kolay erişilebilir hale getirmek için tasarlanmış alternatif varsayılan ayarlar sunan yeni bir tema da getiriyor. GNU Emacs 31.1 hakkında bilgi edinmek için GNU.org adresini ya da sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
1991’de, GPL lisansının özgürlüğünden faydalanan bir takım farklı geliştiriciler Lucid Emacs’i türetti. Daha sonradan XEmacs ismini alan bu uygulama özgür yazılım tarihindeki en büyük çatallanmaya sebep oldu. GNU Emacs ve XEmacs, 2006 yılı itibariyle halen kullanılmakta olan en yaygın iki Emacs’tır. GNU Emacs 31.1 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
LyX 2.5.1 duyuruldu
Yüksek çıktı kalitesine gereksinim duyan kullanıcılar için önemli bir seçenek olan LyX‘in 2.5.1 sürümü duyuruldu. Bunun, 2.5.x serisinin ilk bakım sürümü olduğu belirtilirken, 2.5.0’daki çoğunlukla küçük hataların birçoğunu düzelttiği söyleniyor. Önemli bir düzeltme, özellikle belgeler hâlâ açıkken, OSX’te LyX’ten çıkarken meydana gelen çökmelerle ilgili olduğu ifade ediliyor. Kaynak kodunu dağıtma şeklinde iki değişiklik olduğu, birincisinin, xz çok daha iyi sıkıştırma sağladığı ve tüm platformlarda desteklendiği için artık gzipped tarball’ları (tar.gz) dağıtılmadığı; ikincisi, artık kullanılmadıkları için yama dosyaları sağlanmadığı söyleniyor. Bir “gördüğün anlatmak istediğindir” (“What You See Is What You MEAN” türü metin editörü olan LyX; belgelerin yapısı üzerinde (görünüşü değil) yazım tabanlı bir yaklaşımla değişiklik yapabilmeyi olanaklı kılan bir belge işleyicidir. LyX projesi, Matthias Ettrich’in 1995 yılında Lyrix diye adlandırılan bir program geliştirmeye başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Daha sonra, USENET üzerinden duyurulmuş ve büyük dikkat toplayıp yayılarak günümüze kadar gelmiştir. Başlangıç sürümlerinden hemen sonra, başka bir yazılım adına tescilli olduğu ortaya çıkan Lyrix adı, LyX olarak değiştirilmiştir. LyX adının tercih edilmesinin sebebi, Lyrix dosyalarının uzantısının .lyx olmasıdır. Özgür bir yazılım olan LyX; GPL lisansı altında dağıtılmaktadır ve arka planda, yine GPL lisansı altında yayımlanan belgeleri şekillendiren bir dil olan LateX ile çalışır. LaTeX’in öyküsü Donald E. Knuth ile başlar. 1977’de tanınmış ünlü “Bilgisayar Programlama Sanatı”nı yazmak için mantıklı bir düzenleme veya kelime işlemci programı arayan Knuth; TeX’i yaratmaya karar verdi. Sonra, 80’lerin başında, Leslie Lamport, onlara çok yüksek bir arayüz vererek TeX komutlar takımını ve TeX stilini temel alan komutlar serisini yazdı. Böylece LaTeX doğdu. LyX 2.5.1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve haberler sayfasını inceleyebilirsiniz.
gedit metin editörünün 50.0 sürümü duyuruldu
1998 yılında, GNOME projesinin başlangıcında, bu masaüstü ortamıyla iyi bir entegrasyonla başlayan öğrenmesi kolay ve kullanımı rahat genel amaçlı bir metin editörü olan gedit‘in 50.0 sürümü duyuruldu. Basit notlar ve belgeler yazmak için kullanılabileceği gibi, yazılım geliştirme için yararlı olan daha gelişmiş özellikleri de etkinleştirebilmenin mümkün olduğu belirtilen gedit; Free/Libre Open Source software lisansı ile kullanıma sunuluyor. Yeni sürümle birlikte gedit projesinin artık katkılar için büyük dil modellerinin (LLM) kullanımına izin vermediği belirtilirken, erken yayınlama ve sık yayınlama mantrasını daha yakından takip etmek için gedit’in, her sürüm arasında daha küçük farklar olması amacıyla 2026’da daha hızlı bir yayınlama temposu hedeflediği ifade ediliyor. Hatırlanacağı gibi başlangıçta “eylemler, menüler ve araç çubukları kiti” anlamına gelen amtk; libgedit-amtk adıyla “günaydın araç kiti” oluyor. İlgi çekici bir diğer alanın ise, Wayland altında tamamen işlevsel hale getirilmesi için hâlâ değişikliklere ihtiyaç duyulan tamamlama çerçevesi olduğu belirtiliyor. gedit 50.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
LyX 2.5.0 duyuruldu
Yüksek çıktı kalitesine gereksinim duyan kullanıcılar için önemli bir seçenek olan LyX‘in 2.5.0 sürümü duyuruldu. 2.5.0’ın yayınlandığını duyurmaktan mutluluk duyulduğu belirtilirken, burada, geliştirilmeye başlandığından bu yana, geliştirme deposunda 19 geliştirici tarafından 2446 commit yapıldığı söyleniyor. Bu süreç boyunca birçok alanda geliştirilen ve LyX 2.5.0’ın bir dizi dikkat çekici yeni özellik sunacak biçimde ele alındığı ifade ediliyor. LyX 2.5.0, yeniden tasarlanmış çapraz referans iletişim kutusunun da gösterdiği gibi, önemli ölçüde geliştirilmiş bir çapraz referans çerçevesi sunuyor. Daha esnek hedef seçimi ve otomatik etiket oluşturma becerisiyle gelen yazılım ile çeşitli teorem modülleri tarafından sağlanan tüm teorem türlerine (prettyref, refstyle, cleveref ve zref-clever aracılığıyla) biçimlendirilmiş referansların artık mümkün olduğu söyleniyor. LyX artık tablolarda renk desteği de sunuyor. Bir “gördüğün anlatmak istediğindir” (“What You See Is What You MEAN” türü metin editörü olan LyX; belgelerin yapısı üzerinde (görünüşü değil) yazım tabanlı bir yaklaşımla değişiklik yapabilmeyi olanaklı kılan bir belge işleyicidir. LyX projesi, Matthias Ettrich’in 1995 yılında Lyrix diye adlandırılan bir program geliştirmeye başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Daha sonra, USENET üzerinden duyurulmuş ve büyük dikkat toplayıp yayılarak günümüze kadar gelmiştir. Başlangıç sürümlerinden hemen sonra, başka bir yazılım adına tescilli olduğu ortaya çıkan Lyrix adı, LyX olarak değiştirilmiştir. LyX adının tercih edilmesinin sebebi, Lyrix dosyalarının uzantısının .lyx olmasıdır. Özgür bir yazılım olan LyX; GPL lisansı altında dağıtılmaktadır ve arka planda, yine GPL lisansı altında yayımlanan belgeleri şekillendiren bir dil olan LateX ile çalışır. LaTeX’in öyküsü Donald E. Knuth ile başlar. 1977’de tanınmış ünlü “Bilgisayar Programlama Sanatı”nı yazmak için mantıklı bir düzenleme veya kelime işlemci programı arayan Knuth; TeX’i yaratmaya karar verdi. Sonra, 80’lerin başında, Leslie Lamport, onlara çok yüksek bir arayüz vererek TeX komutlar takımını ve TeX stilini temel alan komutlar serisini yazdı. Böylece LaTeX doğdu. LyX 2.5.0 hakkında bilgi edinmek için neler yeni sayfasını inceleyebilirsiniz.
GNU Emacs 30.2 duyuruldu
Genişletilebilir, özelleştirilebilir bir metin editörü ve daha fazlası olan GNU Emacs‘ın 30.2 sürümü, Eli Zaretskii tarafından duyuruldu. Son derece özelleştirilebilir Lisp kodu ve bir grafik arayüzü sunan uygulama, neredeyse tüm insan dilleri ve onların kodları için Unicode desteği veriyor. Emacs, 1970’lerde MIT Yapay Zeka Laboratuvarı’nda Richard M. Stallman tarafından yazıldı. Kısa sürede yaygınlaşan ve bu şekilde büyüyen makrolar, Guy Steele ve Stallman tarafından derlenip EMACS ismini aldı. Unix’de çalışan ilk Emacs ise, Java programlama dilinin de yazarı olan James Gosling tarafından 1981 yılında geliştirildi. Gosling Emacs olarak anılan uygulama C’de yazılmış olmasına rağmen kullanıcılara kolay kişiselleştirme ve geliştirme imkânı veren Mocklisp isimli Lisp türevi betik dilini destekliyordu. 1984’e kadar özgürce dağıtılan bu uygulamanın haklarının Gosling tarafından satılması, aynı kod ağacından başlayan Stallman’ın GNU Emacs isimli düzenleyicisinin eski kodlardan temizlenmesini gerektirdi. Benzer şekilde kendi uygulamasının özgürlüğünü kaybetmesini istemeyen Stallman, GPL lisansını yazdı ve GNU Emacs, GPL ile lisanslanan ilk uygulama oldu. Varsa, herhangi bir hata raporunun bug adresine gönderilmesi öneriliyor. Elbette ki yeni sürüme, yeni modlar ve paketler eklendiği belirtiliyor. Emacs 30.2’nin, yeni özellik içermeyen bir hata düzeltme sürümü olduğu belirtilirken, Emacs’ın artık NetBSD ve OpenBSD’de ses için varsayılan olarak ossaudio kütüphanesini kullandığı hatırlatılıyor. GNU Emacs 30.2 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
1991’de, GPL lisansının özgürlüğünden faydalanan bir takım farklı geliştiriciler Lucid Emacs’i türetti. Daha sonradan XEmacs ismini alan bu uygulama özgür yazılım tarihindeki en büyük çatallanmaya sebep oldu. GNU Emacs ve XEmacs, 2006 yılı itibariyle halen kullanılmakta olan en yaygın iki Emacs’tır. GNU Emacs 30.2 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
LyX 2.4.4 duyuruldu
Yüksek çıktı kalitesine gereksinim duyan kullanıcılar için önemli bir seçenek olan LyX‘in 2.4.4 sürümü duyuruldu. 2.4.x serisinin dördüncü bakım sürümü olan LyX 2.4.4’ün yayınlandığını duyurmaktan mutluluk duyulduğu belirtilirken, bunun, çoğunlukla bir hata düzeltme sürümü olduğu ifade ediliyor. LyX’in bilgisayar cebir sistemleriyle arayüzünde bir dizi güncelleme yapıldığı belirtiliyor Bir “gördüğün anlatmak istediğindir” (“What You See Is What You MEAN” türü metin editörü olan LyX; belgelerin yapısı üzerinde (görünüşü değil) yazım tabanlı bir yaklaşımla değişiklik yapabilmeyi olanaklı kılan bir belge işleyicidir. LyX projesi, Matthias Ettrich’in 1995 yılında Lyrix diye adlandırılan bir program geliştirmeye başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Daha sonra, USENET üzerinden duyurulmuş ve büyük dikkat toplayıp yayılarak günümüze kadar gelmiştir. Başlangıç sürümlerinden hemen sonra, başka bir yazılım adına tescilli olduğu ortaya çıkan Lyrix adı, LyX olarak değiştirilmiştir. LyX adının tercih edilmesinin sebebi, Lyrix dosyalarının uzantısının .lyx olmasıdır. Özgür bir yazılım olan LyX; GPL lisansı altında dağıtılmaktadır ve arka planda, yine GPL lisansı altında yayımlanan belgeleri şekillendiren bir dil olan LateX ile çalışır. LaTeX’in öyküsü Donald E. Knuth ile başlar. 1977’de tanınmış ünlü “Bilgisayar Programlama Sanatı”nı yazmak için mantıklı bir düzenleme veya kelime işlemci programı arayan Knuth; TeX’i yaratmaya karar verdi. Sonra, 80’lerin başında, Leslie Lamport, onlara çok yüksek bir arayüz vererek TeX komutlar takımını ve TeX stilini temel alan komutlar serisini yazdı. Böylece LaTeX doğdu. LyX 2.4.4 hakkında bilgi edinmek için haberler sayfasını ya da sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.