Tutarlı, taşınabilir bir arabirimin arkasında paylaşılan kitaplıkları kullanmanın karmaşıklığını gizleyen genel bir kitaplık destek komut dosyası olan GNU Libtool‘un 2.6.2 sürümü, Ileana Dumitrescu tarafından duyuruldu. GNU yapı sisteminin bir parçası olan bir yazılım geliştirme aracı olan GNU Libtool; bir kabuk betiğidir. Kaynak koddan paylaşılan kitaplıkları derlerken yazılım taşınabilirliği sorununu çözmek için oluşturulmuştur. Paylaşılan kitaplıkları derleyen komutlar için bilgi işlem platformları arasındaki farkları gizler. Yazılım, platformlar arasında aynı olan bir komut satırı arabirimi sağlar ve platformun yerel komutlarını yürütür. Elbette ki farklı işletim sistemleri ve paylaşılan kitaplıkları farklı şekilde işler. Libtool, çeşitli Unix benzeri işletim sistemlerinde statik ve dinamik kitaplıkların oluşturulmasını yönetmeye yardımcı olur. Libtool bunu, kitaplık oluşturma sürecini soyutlayarak, çeşitli sistemler arasındaki farkları gizleyerek gerçekleştirir. LT_PROG_OBJC ve LT_PROG_OBJCXX’deki sözdizimi hatasının düzeltildiği belirtilirken, doğru etiketleme desteği için Objective C ve C++ önbellek kontrolünün ayrıldığı söyleniyor. Boşluk içeren değerleri desteklemek için darwin’de düzeltme yapıldığı belirtilirken, Clang için daha fazla statik bağlantı seçeneğinin tanındığı ifade ediliyor. Dumitrescu; katkıda bulunan herkese teşekkür ettiklerini söyledi. GNU Libtool 2.6.2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Continue Reading →
Archive | Temmuz, 2026
Wayland 1.26.0 duyuruldu
Wayland’ın 1.26.0 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Wayland 1.26.0’ın en önemli özelliğinin wl_pointer.warp olayının eklenmesi olduğunu belirten Ser; wl_pointer.warp olayının eklenmesinin, Wayland’da şu anda bazı durumlarda Wayland istemcisinin işaretçi için doğru konum bilgisini elde edememesi sorununu gidermeyi amaçladığını söyledi. Orijinal wl_pointer.button olayının konum bilgisini içermediği belirtilirken, Wayland 1.26.0’ın ayrıca, global remove olayları etrafındaki yarış koşullarını ele almak için yeni bir wl_fixes.ack _global_remove isteği eklediği belirtiliyor. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.26.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.26.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Rust programlama dilinin 1.97.1 sürümü duyuruldu
İlkin Mozilla çalışanı Graydon Hoare tarafından kişisel bir proje olarak geliştirilen, 2009’da Mozilla’nın sponsor olmasıyla günümüzde Mozilla Research tarafından geliştirilmeye devam edilen bir programlama dili olan Rust’un 1.97.1 sürümü duyuruldu. Rust ekibinin, Rust’un yeni sürümünü duyurmaktan mutluluk duyduğu ifade ediliyor. Rustup aracılığıyla yüklenmiş önceki bir Rust sürümü olanların, Rust 1.97.1’i edinmek için rustup update stable komutunu vermesinin yeterli olacağı söyleniyor. Gelecek sürümleri test ederek yardımcı olmak isteyenlerin, beta kanalını (rustup default beta) veya gecelik kanalı (rustup default nightly) kullanmak için yerel olarak güncellemeyi düşünebilecekleri söyleniyor. Rust’un en ilginç özelliği, tam anlamıyla orjinal bir dil olmaması, diğer dillerin iyi özelliklerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkan melez bir dil olmasıdır. Sözgelimi C++ dilinin hafıza referanslama ve destructor özellikleri, SML’in veri yapıları, Python lexer sistemi gibi özellikler Rust’un bünyesinde bir araya gelmiştir. Sembol değiştirmenin v0 varsayılan olarak etkinleştirildiği belirtilirken, nesne dosyalarına ve ikili dosyalara derlendiğinde, her öğenin (fonksiyonlar, statikler vb.) onu tanımlayan küresel olarak benzersiz bir “sembolü” olması gerektiği ifade ediliyor. Farklı Rust programlarını birbirine bağlarken çakışmaları önlemek için, Rust, modül yolu, tanımlayıcı crate, jenerikler ve daha fazlası gibi ek bağlamı içerecek şekilde öğelerin orijinal adının değiştirildiği söyleniyor. Rust 1.97.1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sayfasını inceleyebilirsiniz.Unity 6000.3.20f1 duyuruldu
GNOME masaüstü ortamı temel alınarak, Canonical Ltd. tarafından Ubuntu işletim sistemi için geliştirilen ve Gnome-Shell gibi bir masaüstü arayüzü olan Unity‘nin 6000.3.20f1 sürümü duyuruldu. İlk olarak 2010 yılında Ubuntu 10.10’un Netbook sürümünde yer alan Unity, 2011’de Ubuntu’nun 11.04 numaralı sürümünden itibaren ön tanımlı arayüz olarak sunulmaya başlanmıştı. Bellek sızıntılarını önlemek için Chromium tabanlı web tarayıcılarında bellekte sıkıştırılmış ayarın varsayılan olarak yüklemede sıkıştırmayı aç olarak ayarlandığı söyleniyor. 2D render motoruyla Unity Recorder kullanımına destek eklendiği söyleniyor. Android’de oyuncu ayarlarında derinlik/şablon arabelleği devre dışı bırakıldığında URP kullanılırken meydana gelen bir çökmenin düzeltildiği belirtiliyor. Atma veya kırpma kullanan gölgelendiricilerle Pixel 10’da oluşan görüntü bozuklukları sorununun da düzeltildiği ifade ediliyor. Chromium olmayan web tarayıcılarında sıkıştırılmış bellekte ayarı kullanılırken oluşan bellek sızıntılarının düzeltildiği söyleniyor. Mali GPU’larda OpenGL ES ile yalnızca şablon formatı kullanılırken meydana gelen çökme sorunu da giderilmiş bulunuyor. Unity 6000.3.20f1 hakkında bilgi edinmek için sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.
Kumander Linux 3.0-rc1 çıktı
Debian tabanlı ve Xfce masaüstü ortamıyla kullanıma sunulan Filipinler kökenli dağıtım Kumander Linux‘un 3.0-rc1 sürümü çıktı. Debian tabanlı, CTRL+ALT+DEL tuşlarına basarken, artık sistem monitörünü hızlı bir şekilde açma seçeneği yer alan yeni sürümde, başlat menüsüne 5 tıkla ve yükle önerilen uygulama (gri tonlamalı + yeşil artı simge) eklendiği söyleniyor. Yeni sürüm hakkında hiçbir resmi duyuru yapılmamış olduğu için sürümün içeriği ile ilgili bilgi edinme olanağımız yok. Projenin en çok ilgi çeken özelliği, Microsoft Windows’un, özellikle Windows 7’nin eski sürümleri gibi görünecek ve çalışacak şekilde tasarlanmış olmasıdır. Buradaki fikir, kullanıcıların Microsoft’un işletim sisteminden Kumander’e olabildiğince az zahmetle geçiş yapmasıdır.
KiCad 10.0.5 RC1 duyuruldu
Elektronik tasarım otomasyonu (EDA) için açık kaynak kodlu bir yazılım paketi olan KiCad‘in 10.0.5 RC1 sürümü duyuruldu. GNU GPL v3 altında lisanslanmış olan yazılım, önde gelen bir CAD programıdır. Açık donanım ürünlerini tasarlamada System76 için kullanılan KiCad, yaklaşık 31 yıl önce geliştirilmeye başlanmıştır. 1992 yılında orijinal yazarı Jean-Pierre Charras tarafından kullanıma sunulan yazılımın yeni sürümünün; 10.0.5 sürümünün ilk sürüm adayı olduğu ve test için kullanıma sunulduğu belirtiliyor. Bu sürüm adayının testinde kritik sorunlar bulunmadığı sürece 10.0.5 sürümünün yakında yayınlanabileceği ifade ediliyor. Bu sürümdeki çözülmüş sorunların listesinin burada görülebileceği belirtiliyor. KiCad ismi, Jean-Pierre Charras’ın arkadaşı bir şirketin ilk harflerinin “Ki” ile “Cad” birleşmesinden gelmektedir. KiCad 10.0.5 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
OBS Studio 32.2.0 RC1 duyuruldu
Video kaydı ve canlı yayın için özgür ve açık kaynak kodlu bir yazılım olan OBS Studio‘nun (Open Broadcaster Software) 32.2.0 RC1 sürümü duyuruldu. Beta 1-3’te ses seviyesi göstergesindeki boş isim etiketinin düzeltildiği belirtilirken, macOS ses yakalama kaynaklarının gereksiz yere imleç yakalaması da düzeltilmiş bulunuyor. Windows’taki bazı kullanıcı arayüzü öğelerindeki fazladan dolgu probleminin düzeltildiği hatırlatılırken, NVIDIA Ses Efektlerinin çalışmaması düzeltilmiş bulunuyor. Ses mikserindeki uzun öğe adlarıyla ilgili sorunların da düzeltildiği hatırlatılıyor. OBS Studio 32.2.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.