Oldukça özelleştirilmiş bir Hyprland döşeme kompozitörü içeren Arch Linux tabanlı bir GNU/Linux dağıtımı olan ML4W OS‘nin 2.14.0 sürümü, Stephan Raabe tarafından duyuruldu. Öncelikle Hyprland için gelişmiş yapılandırma dosyaları, yani “nokta dosyaları” oluşturma konusunda uzmanlaşmış olan Almanya kökenli dağıtım, Fedora ve openSUSE’nin yanı sıra diğer birçok Arch tabanlı dağıtıma da kurulabilen dosyalar üretiyor. Ayrıca, ML4W OS ISO kalıbı, tüm Hyprland yapılandırma dosyaları, uygulamaları, simgeleri, temaları ve duvar kağıtlarını içeren bağımsız, tam özellikli bir GNU/Linux dağıtımı olan bir sistem. Quickshell durum çubuğunun ~/.config/ml4w-statusbar/statusbar.json dosyasından yapılandırılabileceği belirtilirken, dosyanın ayrı ayrı oluşturulması gerektiği ifade ediliyor. Yapılandırma seçeneklerinin tam listesinin burada olduğu belirtiliyor. ml4w-autostart’a ağ yöneticisi uygulaması (nm-applet) eklenmiş bulunuyor. ML4W OS 2.14.1 hakkında bilgi edinmek için değişiklik ya da GitHub sürümler sayfası incelenebilir.
Archive | Temmuz, 2026
ZimaOS 1.6.2 duyuruldu
Kişisel sunucular ve ağa bağlı depolama (NAS) cihazları için bağımsız olarak geliştirilmiş, CasaOS temel alınarak ekip tarafından geliştirilen, GNU/Linux tabanlı tamamen kişisel bir bulut işletim sistemi olan Çin kökenli ZimaOS‘un 1.6.2 sürümü duyuruldu. Web tabanlı bir yönetim arayüzü ve çok platformlu uzaktan erişim istemcisi özelliklerine sahip sistem; depolama aygıtları için özelleştirilebilir ekran eklenmiş olarak geliyor. Hesap yönetim modülündeki yüksek riskli bir güvenlik açığının acilen giderildiği belirtilirken, yönetici işlemleri için güvenliğin daha da artırıldığı ifade ediliyor. Dosya hizmetindeki yüksek riskli bir güvenlik açığı ile mesajlaşma hizmetindeki yüksek riskli bir güvenlik açığı da düzeltilmiş bulunuyor. SSH için, kaba kuvvet saldırılarını önlemek için çeşitli güvenlik politikaları eklenirken, NFS hizmeti artık varsayılan olarak devre dışı bırakılarak yetkisiz erişim riski azaltılmış bulunuyor. 6.18.9 Linux çekirdeği üzerine yapılandırılan sistem; kablosuz cihazlar ve Cirrus Logic ses cihazları için sürücü desteği eklenmiş olarak geliyor. ZimaOS 1.6.2 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
SmartOS 20260709 duyuruldu
OpenSolaris’in bir topluluk çatalı olarak illumos’a dayalı açık kaynaklı bir UNIX benzeri işletim sistemi şeklinde kullanıma sunulan SmartOS’un 20260709 sürümü duyuruldu. Dünyanın tek konteyner tabanlı genel bulutunda, çıplak metal hızında konteynerleri güvenli bir şekilde dağıtma ve çalıştırmaya olanak tanındığı belirtilirken, ayrıca, çok çeşitli işletim sistemlerini ve uygulamaları çalıştırmak için kullanılabilen yüksek performanslı donanım sanal makinelerinin de desteklendiği ifade ediliyor. Sanal makinelerin esnekliğiyle çıplak metal performansı sunulduğu, Docker tabanlı araçların, dağıtımı dizüstü bilgisayarda Docker çalıştırmak kadar kolay hale getirdiği söyleniyor. SmartOS 20260709 hakkında bilgi edinmek için değişiklik sayfasını inceleyebilirsiniz.
EasyOS 7.4.3 duyuruldu
Puppy Linux‘un geliştirdiği teknolojilerin ve paket biçimlerinin çoğunu kullanan Avustralya kökenli deneysel bir GNU/Linux dağıtımı olan EasyOS‘un excalibur serisinin 7.4.3 sürümü, Barry Kauler tarafından duyuruldu. Şu anda, x86_64 için ikili paketleri derlemek üzere OE’nin Scarthgap sürümünün kullanıldığı belirtilirken, Scarthgap serisinin en son (bakım) sürümünün 27 Mayıs’ta 6.6.9 sürümü olarak yayınlandığı hatırlatılıyor. Easy Scarthgap’ın bir veya daha fazla bakım sürümü yayınlamasının mümkün olduğu belirtiliyor. 7.0+ sürümünün önceki sürümlere kıyasla iyileştirmeler ve daha az hata anlamına geldiğini belirtmek gerektiği ifade ediliyor; ancak bu serinin, sıfırdan tamamen yeniden tasarlandığı ve muhtemelen bazı yepyeni sorunlar içerebileceği söyleniyor. EasyOS 7.4.3 hakkında bilgi edinmek üzere sürüm duyurusu ve sürüm notları incelenebilir.
Talos Linux 1.13.6 duyuruldu
Konteynerli uygulamaların dağıtımını, ölçeklenmesini ve yönetimini otomatikleştiren açık kaynaklı bir sistem olan Kubernetes’i çalıştırmak için özel olarak tasarlanmış bir GNU/Linux dağıtımı olan Amerikan kökenli Talos Linux‘un 1.13.6 sürümü duyuruldu. 6.18.38 Linux çekirdeği üzerine yapılandırılan sistem, Go 1.26.5 ile derlenmiş bulunuyor. Bu sürüme; Andrey Smirnov, Mateusz Urbanek, Noel Georgi, Maja Bojarska ve Mark Glants’ın katkıda bulunduğu belirtiliyor. Talos Linux’un artık, kullanıcı tarafından sağlanan bir konteyner görüntüsüyle ayrıcalıklı hata ayıklama konteynerini çalıştırma ve ona bağlanma olanağı sunduğu hatırlatılıyor. Herhangi bir sorunun buradan bildirilebileceği ifade ediliyor. Talos Linux 1.13.6 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.
Wayland Weston 16.0.0 RC1 duyuruldu
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 RC1 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland Weston 15.0.93 adıyla çıkarılan sürümün, Weston 16.0.0’ın ilk sürüm adayı sürümü olduğu belirtilirken, hata ayıklama açıklamalarıyla geliştirilmiş Perfetto izleri, daha fazla HDR ve renk yönetimi iyileştirmeleri, renk formatı veya arka plan rengi gibi yeni DRM özelliklerine destek gibi özelliklerle gelen sürümde, doku yüklemesinin kendi kendine doğru şekilde senkronize edildiği söyleniyor. Düzlem renk işlem hattı desteğinin renk yönetimine bağlandığı belirtilirken, libwayland’ın 1.24’e ve libdrm’nin 2.4.130’a yükseltildiği söyleniyor. Yakalama komutları sunumdan önce taşınmış bulunuyor. Weston 16.0.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.Wayland 1.26.0 RC1 duyuruldu
Wayland’ın 1.26.0 RC1 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Wayland 1.25.91 adıyla yayınlanan yeni sürüm, wl_pointer.warp olayı eklenmiş olarak geliyor. Bu, Wayland’da şu anda bazı durumlarda Wayland istemcisinin işaretçi için doğru konum bilgisini elde edememesi sorununu gidermeyi amaçlıyor. Açık kaynak geliştirici YaNing Lu tarafından bildirilen sorun, böylelikle giderilmiş oluyor. Bu nedenle, Wayland 1.26+ ile artık son kullanıcı tarafından başlatılan bir hareket olayı olmadan yeni (doğru) işaretçi konumu bildirilebiliyor. KDE KWin, GNOME Mutter ve wlroots için bu olayla ilgili yamalar beklemede bulunuyor. Wayland 1.26.0 RC1 ayrıca olası bir yarış durumunu ele almak için yeni bir wl_fixes.ack_global_remove isteği ekliyor. WAYLAND_DEBUG zaman damgaları da artık daha kolay okunabilir/diğer günlüklerle karşılaştırılabilir hale getirilmek üzere daha iyi biçimlendirilmiş bulunuyor. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.26.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.26.0 RC1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.