Author Archive | filozof

Özgür Yazılım Topluğu ile Sosyal Sözleşme

1. Debian %100 özgür kalacaktırBir çalışmanın özgür olup olmadığına dair ilkeleri Debian Özgür Yazılım Yönergeleri başlıklı belgede sunuyoruz. Debian sisteminin ve onun tüm bileşenlerinin bu ilkelere göre özgür olacağına söz veriyoruz. Debian’da hem özgür hem özgür olmayan çalışmaları yaratacak veya kullanacak insanları destekleyeceğiz. Sistemi hiçbir zaman özgür olmayan bir bileşene gereksinim duyar hale getirmeyeceğiz.
2. Ürettiklerimizi yine özgür yazılım topluluğuyla paylaşacağızDebian’a yeni bileşenler yazdığımızda, bunları Debian Özgür Yazılım Yönergeleri’ne uygun şekilde lisanslayacağız. Özgür yazılımın yaygın şekilde dağıtılması ve kullanılması için elimizden gelen en iyi sistemi yapacağız. Sisteme dahil ettiğimiz çalışmalara ilişkin hata düzeltmeleri, iyileştirmeler, kullanıcı istekleri ve benzerlerini üst geliştiricilere ileteceğiz.
3. Sorunları gizlemeyeceğizHata-bildirimi veritabanının bütününü her zaman, herkese açık tutacağız. Çevrimiçinde olan kullanıcılardan gelen hata bildirimleri gecikmeden diğer kullanıcılar tarafından da görülecektir.
4. Önceliklerimiz, kullanıcılarımız ve özgür yazılımdırBizi, kullanıcılarımızın ve özgür yazılım topluluğunun ihtiyaçları yönlendirecektir. Önceliklerimizde onların çıkarları ön sırada yer alacaktır. Kullanıcılarımızın, çok sayıda farklı bilgisayar ortamındaki çalışmalarında ortaya çıkacak ihtiyaçlarına destek sunacağız. Debian sistemlerinde çalıştırılması düşünülen özgür olmayan çalışmalara itiraz etmeyeceğiz veya böylesi çalışmaları yaratan veya kullanan kişilerden ödeme talep etmeye kalkışmayacağız. Başkalarının hem Debian sistemini hem diğer çalışmaları içeren dağıtımlar oluşturmasına, bizim tarafımızdan bir ödeme talep edilmeksizin, izin vereceğiz. Bu hedefleri desteklemek gayesiyle, sistemin böylesi kullanımlarına engel hiçbir yasal kısıtlama taşımayan, yüksek kalitede malzemeden oluşturulmuş tümleşik bir sistem sağlayacağız.
5. Özgür yazılım standartlarımızı karşılamayan çalışmalarBazı kullanıcılarımızın Debian Özgür Yazılım Yönergeleri’ne uymayan çalışmalara da ihtiyaç duyduklarını biliyoruz. Bu çalışmalar için arşivimizde contrib ve non-free alanlarını oluşturduk. Bu alanlardaki paketler, Debian’la kullanılacak şekilde yapılandırılmış olsalar bile, Debian sisteminin parçası değildir. CD üreticilerine bu alanlardaki paketlerin lisanslarını okumalarını ve paketleri CD’lerinde dağıtıp dağıtamayacaklarına karar vermelerini öneriyoruz. Sonuç olarak, özgür olmayan çalışmalar Debian sisteminin bir parçası olmamasına rağmen, kullanımlarını destekliyor ve özgür olmayan paketler için altyapı (hata takip sistemimiz ve e-posta listelerimiz gibi) sağlıyoruz.

Debian Özgür Yazılım Yönergeleri (DFSG)

1. Özgür DağıtımDebian’da bulunan bir eser’e ait lisans, herhangi bir şahsın çok sayıda farklı kaynaktan program içeren bir yazılım topluluğunun (dağıtım) parçası olarak yazılımı satmasını veya bağışlamasını kısıtlayamaz. Lisans, böyle bir satış için telif bedeli veya başka bir ücret şart koşamaz.
2. Kaynak KoduProgram kaynak kodu içermeli ve kaynak kodla birlikte derlenmiş formda dağıtıma da izin vermelidir.
3. Türetilmiş EserlerLisans; değişikliklere, türetilmiş eserlere ve bunların orijinal yazılımın lisansında belirtilen şartlarla dağıtımına izin vermelidir.
4. Orijinal Kaynak Kodun BütünlüğüLisans, kaynak kodun değiştirilmiş halde dağıtımını, _sadece_ yeniden oluşturma sırasında programın değiştirilmesini sağlayan yama (patch) dosyalarının kaynak kodla birlikte verilmesine müsaade etmesi halinde kısıtlayabilir. Lisans, değiştirilmiş kaynak kodla oluşturulan yazılımın dağıtımına sarahaten izin vermelidir. Lisans, türetilmiş eserlerin orijinal yazılımdan farklı bir isim veya sürüm numarası taşımasını şart koşabilir. (Bu bir uzlaşmadır. Debian grubu, program yazarlarını kaynak veya derlenmiş halde olsun herhangi bir dosyanın değiştirilmesini kısıtlamamaya teşvik eder.)
5. Kişi veya Zümre Ayırımı GözetmemekLisans, hiçbir kişi veya zümre arasında ayırım yapmamalıdır.
6. Çalışma Alanı Ayırımı YapmamakLisans, herhangi bir özel çalışma sahasında programın kullanımını kısıtlamamalıdır. Örneğin, programın ticari sahada veya genetik araştırmalarda kullanılması kısıtlanamaz.
7. Lisans’ın DağıtımıProgramın ilişiğinde bildirilen haklar, kendileri için ilâve bir lisans gerektirmeden, yeniden dağıtımla programın ulaştığı herkes için geçerli olmalıdır.
8. Lisans Debian’a Özel OlmamalıdırProgramın ilişiğinde bildirilen haklar, programın Debian sisteminin bir cüzü olması şartına bağlı olmamalıdır. Programın Debian’dan çıkartılması ve Debian olmaksızın, fakat program lisansının öngördüğü şartlar altında kullanılması veya dağıtılması halinde programın yeniden dağıtımla kendilerine ulaştığı bütün taraflar Debian sisteminde tanınanlarla aynı haklara sahip olmalıdır.
9. Lisans Diğer Yazılımların Kullanım Haklarına KarışmamalıdırLisans, birlikte dağıtıldığı diğer lisanslı yazılımlar üzerine kısıtlama koymamalıdır. Örneğin, lisans aynı ortamda dağıtılan diğer programların özgür olması gerektiğinde ısrar etmemelidir.
10. Örnek LisanslarGPL, BSD, ve Artistik lisanslar özgür olduğunu değerlendirdiğimiz lisanslardır.

Özgür yazılım topluluğu ile sosyal sözleşme kavramı Ean Schuessler tarafından önerilmiştir. Bu belgenin taslağı Bruce Perens tarafından yazılmış ve diğer Debian geliştiricileri tarafından Temmuz 1997’de bir ay süren bir e-posta konferansı boyunca düzenlenerek Debian Projesinin resmî hareket tarzı olarak kabul edilmiştir

.

Bruce Perens, daha sonraları Debian’a özel bölümleri Debian Özgür Yazılım Yönergelerinden çıkararak Açık Yazılım Tanımıını yazmıştır.

Diğer kuruluşlar bu belgeyi aynen veya değiştirerek kullanabilirler. Böyle yapmanız halinde, lütfen Debian projesine referans verin.

debian.org