Almanya’da TUXEDO Computers GmbH tarafından geliştirilen ve şirketin kendi Linux dostu kişisel bilgisayarları ve dizüstü bilgisayarları için tasarlanmış ve optimize edilmiş Ubuntu tabanlı bir GNU/Linux dağıtımı olan TUXEDO OS‘nin 4-20241030 no’lu sürümü çıktı. 6.11.0-103009-tuxedo Linux çekirdeği üzerine yapılandırılan sistem, KDE Plasma 6.1.5 masaüstü ortamıyla geliyor. Sistem ayrıca Firefox 132.0, thunderbird 128.3.2esr, Pipewire 1.2.5, Mesa 24.2.4, util-linux 2.39.3, VLC 3.0.20, openssl 3.0.13, busybox 1.36.1 gibi güncel yazılımlar içeriyor. Dosya sistemi olarak ext4, btrfs veya XFS’nin yanı sıra herhangi bir bölüm boyutunun da mümkün olduğu söyleniyor. TUXEDO OS 4-20241030 hakkında bilgi edinmek için manifest inceleyebilirsiniz.
Archive | GNU/Linux
Rusya, geliştirici dışlamalarına karşı Linux’u çatallamayı düşünüyor
Linux’un yakın zamanda birkaç Rus çekirdek bakımcısını listeden çıkarmasını “bir ayrımcılık eylemi” olarak nitelendiren Rusya’nın Linux‘un adını değiştirerek onu forklama ve bağımsız bir geliştirme topluluğu kurma kararına vardığı söyleniyor. Rusya’nın Dijital Geliştirme Bakanlığı (MinTsifry) yerel medyaya yaptığı bir yorumda, “Bizimle çalışmaya hazır olan ülkelerle işbirliğini güçlendireceğiz ve diyalog kuracağız” dediği ve kendi “alternatif yapılarını” kurmayı planladıklarını söylediği ifade ediliyor. Diğer ülkelerle görüşülüp görüşülmediği ve bunun mümkün olup olmadığı şu an için belirsiz tabii. Linux projesinin önde gelenleri de bu konuda herhangi bir açıklama yapmadılar. Linux’un listeden çıkardığı Rus bakımcılarının çoğunun, yaptırım uygulanan Rus şirketleri veya Rus hükümeti tarafından kontrol edilen veya desteklenen kuruluşlarla ilişkili olduğu belirtiliyor. Bir başka Rus uzman; “Rus geliştiricilerin Linux çekirdeğine katkısı o kadar önemli değil, bu nedenle bu konuda kritik bir şey olmayacak” dedi ki bu uzman, açık kaynaklı bir veritabanı yönetim sistemi geliştiren bir Rus şirketinin kurucu ortağı olan Ivan Panchenko idi.
Linux çekirdek bakımcısı Greg Kroah-Hartman, 18 Ekim tarihli güncellemesinden sonra, güncellemede “uyumluluk gereklilikleri” gerekçe gösterilip 11 Rus katılımcının resmi Linux BAKIMCILARI listesinden çıkarıldığını açıklıyordu. Listeden çıkarılan katılımcılar arasında Moskova Devlet Üniversitesi (MSU), SberDevices (tüketici teknolojileri ve yapay zekaya odaklanan bir Sberbank bölümü) ve Open Mobile Platform (Rus yapımı Aurora OS’yi denetleyen devlet kontrolündeki Rostelecom’un bir yan kuruluşu) ile bağlantılı olanlar yer alıyordu. Rus donanımı ve uyumluluk yamaları desteği de dahil olmak üzere çeşitli Linux uygulamaları için kritik öneme sahip birkaç çekirdek bileşenini koruyanların resmi olarak kaldırılmalarının nedeni ayrıntılı olarak açıklanmadı, ancak ABD ve uluslararası yaptırımlara yasal uyum birincil faktör olarak gösterildi. Linux yaratıcısı Linus Torvalds da birkaç gün sonra kararı savundu ve kararın yasal uyum standartlarıyla uyumlu olduğunu doğruladı.
Burada yazan kişi, ismini cqwrteur koymuş. Aynı zamanda, üstte, “Linux çekirdeğinin çatalı cqwrteur’un adını Cinux olarak değiştirin” sloganını kullanıyor. Anlaşılan düşünülen Linux çekirdeğinin çatalının adı aslında cqwrteur da, onlar “Cinux” adında karar kılmışlar. Bu kişi de burada düşüncelerini sıralamış. Ancak sözlerine Linus Torvalds‘ın bir milyarder olduğu ve artık kod yazmadığı iddialarıyla başlamış ki, bunlar Rus geliştiricileri içinde de inandırıcı bulunmuyor. Durum böyle ilginç bir hâl almış bulunuyor. Bekleyip gelişmeleri göreceğiz.
Calculate Linux 20241029 çıktı
Gentoo tabanlı seçkin bir dağıtım olan Calculate Linux‘un masaüstü bilgisayarlar, medya merkezleri ve sunucular için geliştirilen ve KDE Plasma, Cinnamon, LXQt, MATE ve Xfce masaüstü ortamlarıyla sunulan güncelleşmiş 20241029 no’lu sürümü çıktı. KDE (CLD), Cinnamon (CLDC), LXQt (CLDL), Mate (CLDM) veya Xfce (CLDX ve CLDXS) masaüstü ortamını içeren sistem; LXC konteynerlerini çalıştırmak için yeni bir sunucu türü olan Calculate Container Manager’ın kullanıma sunulmasıyla cl-lxc adlı yeni bir araç edinilmiş bulunuyor. Calculate Linux 20241029 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Fedora Linux 41 duyuruldu
Red Hat sponsorluğunda yayınlanan Fedora Linux’un yeni 41 sürümü Fedora Magazine üzerinden, Matthew Miller tarafından duyuruldu. Fedora Projesinin, Fedora Linux 41’in erken sürümünü bir kez daha duyurmaktan mutluluk duyduğunu belirten Miller; yeni kullanıcıların da amiral gemisi sürümleri (Workstation, Cloud, Server, CoreOS, IoT), Atomic masaüstülerinden biri (Silverblue ve Kinoite dahil) veya alternatif masaüstü seçenekleri (KDE Plasma, Xfce veya yeni “Miracle” spin gibi) için kurulum medyasını indirebileceklerini söyledi. Fedora Linux 41’in, komut satırı paket yönetim aracı DNF’nin yeni büyük sürümüne varsayılan olarak ayarlandığını belirten Miller; bu sürümün daha hızlı, daha küçük ve daha az destekleyici paket gerektirdiğini ifade etti. Fedora Workstation 41’in, GNOME 47’ye dayandığını belirten Miller; komut satırı kullanıcıları için, varsayılan terminali GNOME konsolu olarak değiştirdiklerini, Fedora KDE Plasma masaüstü versiyonunun en son KDE 6.2 sürümüyle birlikte geldiğini söyledi. Bu konuda daha fazla bilgi için Fedora KDE 41’de neler yeni sayfasını inceleyebilirsiniz. Bu konuda ayrıntılar için Fedora Workstation 41’de neler yeni sayfasını inceleyebilirsiniz. Yeni bir şey denemek isteyenlerin, Fedora Miracle’a bir göz atabileceğini söyleyen Miller; bunun, Mir ve Wayland üzerine inşa edilmiş yeni bir masaüstü ortamı olduğunu hatırlattı. 6.11 Linux çekirdeği üzerine yapılandırılan yeni sürüm, ayrıca KDE Plasma Mobile’ı içeren yeni bir spin ile geliyor. Fedora Linux 41 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu, sürüm notlarını ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Fedora Linux 41 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
- İndirme sayfası
- Fedora-Workstation-Live-x86_64-41-1.4.iso (2,344MB, SHA256, torrent)
- Fedora-Server-dvd-x86_64-41-1.4.iso (2,688MB, SHA256, torrent)
CentOS Linux 9-20241028 “Stream” çıktı
Red Hat Enterprise Linux ile % 100 uyumlu bir GNU/Linux dağıtımı olan CentOS’un, Red Hat Enterprise Linux’un kaynak kodundan derlenen her nokta sürümünü sağlayan sürekli dağıtımlı bir dağıtım olarak tanıtılan CentOS 9-20241028 “Stream” sürümü çıktı. Bir paketin CentOS Stream’e resmi olarak tanıtılmadan önce, RHEL’e dahil edilmeye yönelik katı standartları karşıladığından emin olmak için bir dizi test ve kontrolden (hem otomatik hem de manuel) geçeceği belirtilirken, akış’ta yayınlanan güncellemelerin, RHEL’in bir şekilde yayınlanmamış küçük sürümünde yayınlanan güncellemelerle aynı olduğu, CentOS Stream’in, RHEL’in yukarı akışında olduğundan, RHEL’de dağıtılmak üzere tasarlanan uygulamalar için ideal bir ortam sunduğu belirtiliyor. Artık CentOS Stream 9 SELinux politika geliştirmesinin artık GitHub‘da olduğu söyleniyor. Yeni özelliklerin ve yeteneklerin CentOS Hyperscale’e entegre edilmesini kolaylaştırmak için CentOS/RHEL çekirdekleri yerine yukarı akışlı Fedora sürüm çekirdeklerini temel alan çekirdeklerin piyasaya sürülmesi yönündeki çalışmaya devam edildiği söyleniyor.
CentOS 9-20241028 “Stream” edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
Raspberry Pi OS 2024-10-22 duyuruldu
Eski adı Raspbian olan Debian GNU/Linux tabanlı özgür bir sistem olan Raspberry Pi OS’un (RasPiOS) 2024-10-22 sürümü, Raspberry Pi kıdemli baş yazılım mühendisi Simon Long tarfından duyuruldu. Debian GNU/Linux tabanlı ve Raspberry Pi donanımı için optimize edilmiş özgür bir işletim sistemi olan Raspberry Pi OS’un en son sürümü, 6.6.51 Linux çekirdeği üzerine yapılandırılmış bulunuyor. Yeni sürüm, artık tüm Raspberry Pi modellerinde varsayılan olarak Wayland’ı etkinleştiriyor. Bunun için en büyük değişiklik, tüm Raspberry Pi modellerinde varsayılan olarak labwc Wayland kompozitörünün etkinleştirilmesidir. Bu yılın büyük bir bölümünde labwc’yi Raspberry Pi masaüstüne taşımak için çalıştıklarını belirten Long; donanım için için yaptıkları birçok optimizasyondan sonra, labwc masaüstlerinin eski Raspberry Pi modellerindeki X kadar hızlı çalıştığı noktaya ulaştıklarını ifade ediyor. Raspberry Pi OS’un yeni sürümü, sanal klavyeyi otomatik olarak gösterme ve gizleme yeteneği ve dokunmatik ekranlar için sağ tıklama ve çift tıklama eşdeğerleri desteğini ekleyerek Raspberry Pi masaüstünü dokunmatik ekranla kullanma desteğini önemli ölçüde iyileştiriyor. RasPiOS 2024-10-22 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.
RasPiOS 2024-10-22 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
EasyOS 6.4 duyuruldu
Puppy Linux‘un geliştirdiği teknolojilerin ve paket biçimlerinin çoğunu kullanan Avustralya kökenli deneysel bir GNU/Linux dağıtımı olan EasyOS‘un Kirkstone serisi 6.4 sürümü, Barry Kauler tarafından duyuruldu. Kirkstone serisinin 2024 sonuna kadar bakım güncellemeleri almasının mümkün olduğu belirtilirken; sürüm numarasının, hedef donanımdan bağımsız olarak EasyOS’un kendisi için olduğu; yani altyapı, destek yapıştırıcısı, sistem betikleri ve sistem yönetimi ve yapılandırma uygulamalarını içerdiği belirtiliyor. Son sürümün olgunlaştığı, ancak Easy deneysel bir dağıtım olduğu için ve bazı parçalar geliştirilme aşamasında ve halen beta kalitesinde kabul edildiği için beklendiği ifade ediliyor. EasyOS 6.4 hakkında bilgi edinmek üzere sürüm duyurusu ya da sürüm notları incelenebilir.