Archive | Programlama

GNU Compiler Collection (GCC) 15.3.0 duyuruldu

GNU Projesi tarafından üretilen ve çeşitli programlama dillerini destekleyen bir derleyici sistemi olan ve genelde GCC olarak kısaltılan GNU Compiler Collection’ın 25 Nisan 2025‘te duyurulan GCC 15 derleyicisinin ilk kararlı sürümü olan 15.1.0 ‘ın ardından, 15.3.0 sürümü, Richard Biener tarafından duyuruldu. Başlangıçta GNU işletim sistemi için derleyici olarak yazılan GCC; 100% özgür bir yazılım olarak kullanıcının özgürlüğüne saygı anlamında GNU araç zincirinin önemli bir parçasıdır. Diğer pek çok modern Unix benzeri işletim sistemleri tarafından da standart derleyici olarak benimsenen GCC; çok çeşitli işlemci mimarilerine taşınmış; ticari, perakende ve kapalı kaynak yazılım geliştirme ortamlarında da yaygın bir araç olarak kullanılır olmuştur. Özgür Yazılım Vakfı (FSF) tarafından GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılan GCC’nin ilk sürümü 1987 yılında duyurulmuş; aynı yılın Aralık ayında C++ programlama dilinin de derleyicisi olmuş, daha sonra Fortran, Pascal, Objective-C, Java, Ada ve diğer diller için geliştirilmiştir. GCC geliştiricilerinin, yeni bir büyük GCC sürümü olan 15.3.0’ı duyurmaktan gurur duyduğunu belirten Biener; GCC 15 serisinden gelen bir hata düzeltme sürümü olan yeni sürümün, önceki sürümden bu yana 208’den fazla hatayı düzelttiği, GCC 15.2’deki gerilemeler ve ciddi hatalar için önemli düzeltmeler içerdiğini söyledi. GNU Compiler Collection (GCC) 15.3.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →

 

 

 

GNU Compiler Collection (GCC) 15.3.0 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.

Qt 6.12.0 Beta 1 duyuruldu

Uygulamaların oluşturulmasına hız kazandırmak için tasarlanmış araçlar, masaüstü ortamları, gömülü ve mobil aygıtlar için kullanıcı arabirimleri içeren yetkin geliştirme platformu olan Qt’nin Eylül 2026’da duyurulması planlanan Qt 6.12.0 sürümünün Beta 1 versiyonu, Jani Heikkinen tarafından duyuruldu. Qt 6.12.0’ın birçok yeni özellik ve iyileştirme getirdiğini belirten Heikkinen; ticari kullanıcılar için uzun süreli desteklenen (LTS) bir sürüm olacağını, en son eklemeleri ve geliştirmeleri keşfetmek için Qt 6.12.0 için “yenilikler” dokümanının incelenebileceğini söyledi. Qt 6.12.0 Beta 1’in denenmesini ve nasıl çalıştığının projeye bildirilmesini rica eden Heikkinen; sorunlarla karşılaşan olursa, buradan bir hata raporu göndermesini istedi. Beta dönemi boyunca güncellemeler yayınlamaya devam edileceğini belirten Heikkinen; bu nedenle çevrimiçi yükleyicinin düzenli olarak kontrol edilmesini önerdi. Bu arada, Qt 6.12 sürüm planı incelenebilir. Qt 6.12.0 Beta 1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

 

 

 

KDE masaüstü ortamı ve pek çok açık kaynak kodlu ve ticari amaçlı yazılımın Qt ile geliştirilmesi Nokia’nın da ilgisini çekmiş ve 2008 yılında Trolltech’i 104 Milyon Euro karşılığında satın almıştır. Değerli bir geliştirme ortamı olan Qt, C++ ile ilişkili olsa da Python, Ruby, PHP, Perl, Pascal, C# ve Java ile de kullanılabilmektedir. Dikkatleri ilk kez KDE masaüstü ortamının bu araç takımını kullanması ile çeken Qt’nin ilk sürümleri özgür olmayan bir lisansla dağıtılmış, GNU/Linux gibi özgür bir işletim sisteminin en popüler masaüstü ortamının özgür olmayan bir araç takımını kullanması doğallıkla hoş karşılanmamıştır. Buna tepki olarak GTK+ kullanarak GNOME masaüstü geliştirilmeye başlanmıştır. Ayrıca, Harmony denen ve Qt’ye benzeyen bir araç takımı da geliştirilmeye başlanmıştır. Trolltech, bu tepkilere karşı Qt’yi QPL denen, GPL benzeri bir lisansla yayınlamış, ancak, özgür yazılım savunucuları Trolltech’e Qt’yi GPL lisanslı olarak dağıtmasını dayatmıştır. Dördüncü sürümle birlikte Windows için de GPL lisansıyla dağıtılmaya başlanan Qt; Trolltech firmasının Nokia tarafından satın alınmasından sonra, 4.5 sürümünden itibaren LGPL lisansı altında dağıtılmaya başlanmıştır. Nokia Qt platformunu cep telefonları için zengin görselliğe sahip uygulamalar geliştirilmesi amacı ile Nokia yazılım geliştirici topluluğuna tanıtır. Günümüzde Qt, C++ geliştirilen herhangi bir uygulamada kullanılabileceği gibi, cep telefonu ve gömülü sistemlerde kullanılmaktadır. Qt masa üstü ve sunucu ortamlarında Unix, Linux, Mac OS ve Windows işletim sistemlerini desteklemektedir. Qt, C++ ile geliştirme yapmak için Qt SDK ile gelen Qt Creator kullanılabileceği gibi, Eclipse, Visual Studio yada Mac Os X üzerinde XCode kullanılabilir. Qt 6.12.0 Beta 1 edinmek için: 

Python 3.14.6 ve 3.13.14 duyuruldu

Python programlama dilinin 3.14.6 ve 3.13.14 sürümleri duyuruldu. 3.14’ün altıncı bakım sürümü, 3.14.5’ten bu yana yaklaşık 179 hata düzeltmesi, derleme iyileştirmesi ve dokümantasyon değişikliği içeriyor. `uuid` modülünün artık `6-8` UUID sürümlerini desteklediği ve `3-5` sürümlerinin oluşturulması %40’a kadar daha hızlı olduğu söyleniyor. Python’ı yapılandırmak için geliştirilmiş bir C API’siyle gelen yeni sürümde, belirli yeni derleyiciler için bu yeni yorumlayıcının önemli ölçüde daha iyi performans sağladığı ifade ediliyor. Asenkron görevler kullanarak çalışan Python süreçlerini incelemek için yeni bir komut satırı arayüzü içeren yeni sürümde, pdb modülünün artık çalışan bir Python sürecine uzaktan bağlanmayı desteklediği ifade ediliyor. 3.13’ün on dördüncü bakım sürümü ise 3.13.13’ten bu yana yaklaşık 240 hata düzeltmesi, derleme iyileştirmesi ve dokümantasyon değişikliği içeriyor. PyPy’nin çok satırlı düzenleme ve renk desteğinin yanı sıra renkli istisna izlemeleri içeren, PyPy’ye dayalı yeni ve geliştirilmiş etkileşimli bir yorumlayıcıyla gelen yeni sürümde, deneysel bir serbest iş parçacıklı derleme modunun, global yorumlayıcı kilidini devre dışı bırakarak iş parçacıklarının daha eş zamanlı çalışmasına olanak tanıdığı söyleniyor. Bu derleme modu, Windows ve macOS yükleyicilerinde de deneysel bir özellik olarak mevcut bulunuyor. Şu anda, gönüllü olarak veya Python Yazılım Vakfı’na kurumsal bağışlarla çabaların desteklenmesinin düşünülmesi rica ediliyor. Python Python 3.14.6 ve 3.13.14 sürümleri hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve değişiklik sayfasını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

 

Python 3.14.6 ve 3.13.14 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.

GNU Binutils 2.46.1 duyuruldu

GNU Binutils’in 2.46.1 sürümü, GNU Binutils yayın yöneticisi Sam James tarafından duyuruldu. GNU Binutils projesinin 2.46.1 sürümünü duyurmaktan mutluluk duyduklarını söyleyen James; GNU Binutils’in yeni sürümünde çok sayıda hata düzeltmesi ve yeni özelliklerin yer aldığını ifade etti. Projeye katkıda bulunan herkese teşekkür edildiği ifade edilirken, GNU Binutils’te uyarıların varsayılan olarak etkin olduğu ancak bir komutla devre dışı bırakılabileceği belirtiliyor. Bunun, önceki 2.46 sürümüne göre hata düzeltmeleri içeren bir nokta sürümü olduğu belirtilirken, bu sürümün mümkün kılınmasına yardımcı olan geçmiş ve şimdiki tüm binutils katkıda bulunanlarına teşekkür edildiği ifade ediliyor. GNU Binutils 2.46.1 hakkında  bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

GNU Binutils 2.46.1 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.

Less 704 duyuruldu

CSS formatına derlenebilen açık kaynak kodlu dinamik bir biçim dili olan Less’in 704 sürümü duyuruldu. 31 Mayıs 2026’da beta testine, 6 Haziran 2026’da ise genel kullanıma sunulan yeni sürüm, 702 sürümü ile 704 sürümü arasında OSC 8 bağlantısı açılırken man’e güvenli olmayan seçeneklerin iletilmesi olasılığının düzeltilmesi farkı olduğu söyleniyor. Dosya sonlandırılmamış bir OSC dizisi içerdiğinde terminale güvenli olmayan bir OSC dizisi gönderilmesi olasılığı da düzeltilmiş bulunuyor. Examine ve Shell komutlarında, % ve # işaretlerinin shell-escape edilmiş dosya adlarına genişletildiği ifade ediliyor. ASS’tan esinlenerek Alexis Sellier tarafından tasarlanan Less; sunucu veya istemci tarafından çalıştırılabiliyor. LESS’in diğer CSS ön-derleyicilerinden farkı LESS’in tarayıcı tarafında çalışan less.js ile gerçek zamanlı derleme imkanı sunmasıdır. Apache 2 lisansı ile kullanıma sunulan Less’in yeni sürümü 704 hakkında bilgi edinmek için sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

 

Less 704 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabileceksiniz.

GNU Octave 11.3.0 çıktı

Öncelikli olarak sayısal hesaplamalar için tasarlanmış yüksek seviyeli bir dil olan GNU Octave‘ın 11.3.0 sürümü çıktı. Sürüme ait paketler, indirilmek üzere yansılarda yerini aldı. Özgür bir yazılım olan GNU Octave; çoğunlukla, ticari karşılığı olan MATLAB ile uyumlu bir dil kullanır. Doğrusal ve doğrusal olmayan matematiksel problemleri sayısal olarak çözmeye ve başka sayısal deneyler yapmaya elverişli bir komut satırı arayüzü sunar. Komut ekranı ve görsel arayüzleri destekleyen yazılım,  GNU Projesi kapsamında 1988 yılından beri geliştirilmektedir ve Batch-uyumlu bir dil olarak da kullanılabilir. GNU Genel Kamu Lisansı şartlarına uygun olarak yeniden dağıtımı yapılabilen ve/veya değiştirilebilen GNU Octave;  John W. Eaton ve başka pek çok kişi tarafından yazılmıştır. GNU Octave, özgür bir yazılım olduğu için ek fonksiyonlar yazarak ve ekleyerek ya da yaşadığınız problemleri paylaşarak onu daha da kullanışlı hale getirmeye katkıda bulunmak mümkündür.

Continue Reading →

 

 

 

GNU Octave 11.3.0 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.

Eclipse 4.40 duyuruldu

Özgür bir tümleşik geliştirme ortamı (IDE) olan Eclipse‘nin 4.40 sürümü duyuruldu. Bunun, Eclipse SDK projesinin, Eclipse 2026-06 eş zamanlı sürümünün bir parçası belirtilirken, sürümün, platform ve Equinox’taki yeni özellikler ve Java geliştiricileri için yeni özellikler içerdiği, Platform ve Equinox’taki yeni API’ler ile eklenti geliştiricileri için yeni özellikler içerdiği ifade ediliyor. Eclipse yükleyicisi ve diğer paketlerin Eclipse yükleyici sayfasından indirilebileceği söyleniyor. Platform ve Equinox’taki yeni özelliklerle gelen yeni sürüm, Java Geliştiricileri için de yeni özellikler içeriyor. Platform ve Equinox’taki yeni API’lerle gelen yeni sürüm, eklenti geliştiricileri için yeni özellikler içeriyor. Bu Eclipse sürümüne katkıda bulunan herkese teşekkür edildiği belirtiliyor. Eclipse’nin ana odak noktası Java ve Java ile ilişkili teknolojiler olsa da, esnek yapısı sayesinde C ve Python gibi farklı diller için de kullanılmaktadır. 2001 yılında IBM tarafından başlatılan proje, Java’nın ana grafik sistemi olan Swing yerine bulunduğu platformdaki özellikleri doğrudan kullanan SWT’yi kullanarak Java dünyasında tartışmalara yol açmıştır. Hızlı arayüzü, şık görünümü ve güçlü özellikleriyle kısa zamanda Java geliştiricileri arasında en popüler geliştirme ortamı olan Eclipse Projesi’nin yönetimi, 2005 yılında Eclipse Vakfı’na bırakılmıştır. Eclipse; Android geliştirme ortamının önemli bir bileşenidir ve yazılan programları denemek için de öykünücü kurulabilmektedir. Çeşitli eklentilerle işlevleri geliştirilen Eclipse; pek çok alanda kullanılabiliyor. Eclipse 4.40 hakkında bilgi edinmek için haberler sayfasını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

Eclipse 4.40 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.