C diliyle yazılmış, R5RS ve IEEE P1178 standartlarına uyan taşınabilir bir Scheme programlama dili gerçeklemesi olan GNU SCM‘nin 5f5 sürümü duyuruldu. Sembolik bir cebir sistemi olan GNU JACAL için makineden bağımsız bir platform sağlayan GNU SCM, ikilileri dinamik veya statik olarak bir SCM uygulanabilir bir SCM ile bağlantılı olabilecek C dosyalarını üretebilen bir Scheme-to-C derleyicisi olan Hobbit‘i içeriyor. SCM, SLIB Şema kütüphanesini destekliyor ve gerektiriyor. Hem SCM hem de SLIB, GNU projeleridir. GNU SCM 5f5 hakkında bilgi edinmek için hazırlanan manual incelenebilir.
Archive | Programlama
Python 3.15.0rc2 duyuruldu
Python’un, yeni seriden Python 3.15.0rc2 sürümü duyuruldu. Bunun bir test sürümü olduğunun unutulmaması istenirken; sürümün yalnızca test etmek amacıyla kullanılması gerektiği, test eden kullanıcıların elde ettikleri izlenimleri buraya bildirmelerinin beklendiği ifade edildi. Python 3.15.0’ın halen geliştirme aşamasında olduğu belirtilirken; bunun, 01.10.2026’da duyurulması beklenen 3.15.0 final sürüm öncesinde duyurulan son sürüm adayı olacağı belirtiliyor. Python profilleme araçlarını organize etmek için özel bir profilleme paketiyle gelen yeni sürümde, çerçeve işaretçilerinin, gelişmiş sistem düzeyinde gözlemlenebilirlik için varsayılan olarak etkinleştirildiği söyleniyor. Python’un artık varsayılan kodlama olarak UTF-8 kullandığı belirtilirken, yeni PyBytesWriter C API’nin bir Python bytes nesnesi oluşturacağı söyleniyor. Standart tercüman üzerinde x86-64 Linux üzerinde% 8-9% geometrik ortalama performans iyileştirmesi ve Aarch64 macOS’ta kuyruk çağırma tercümanı üzerinden% 12-13 hızlanması ile önemli ölçüde yükseltildiği iifade ediliyor. Python 3.15.0’daki değişiklikler hakkında daha fazla bilgi için Python 3.15’te neler yeni sayfasını inceleyebilirsiniz. Python 3.15.0rc2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Pydantic AI 2.37.0 duyuruldu
Generative AI ile üretim kalitesinde uygulamalar ve iş akışları oluşturmaya hızlı, güvenli ve zahmetsiz bir şekilde yardımcı olmak için tasarlanmış bir Python ajan çerçevesi olan Pydantic AI‘nin 2.37.0 sürümü, David SF tarafından duyuruldu. FastAPI hissini GenAI uygulama ve ajan geliştirmeye getirmek gibi tek bir basit amaçla geliştirilen Pydantic AI; Pydantic ekibi tarafından geliştirilen ve Pydantic Validation, OpenAI SDK, Google ADK, Anthropic SDK, LangChain, LlamaIndex, AutoGPT, Transformers, CrewAI, Instructor ve daha birçok uygulamanın doğrulama katmanı olan bir yazılımdır. glm-5.3-flash eklendiği ve Z.AI test paketinin kasetlerde yeniden düzenlendiği belirtilen yeni sürüm, budanmış span sorgularındaki tüm koşulları koruma özelliğiyle geliyor. Ajan izlemelerinde etkin olmayan yetenek kancalarının atlandığı belirtilirken, dayanıklı işlemler içinde yeniden oluşturulan bağlam yönetimi modellerinin kullanıldığı söyleniyor. DBOS’ta çalıştırma başına yetenekleri reddetme, Temporal ile eşleştirme becerisiyle gelen yeni sürüm, görevlerde Journal Prefect araç keşfi becerisi de kazanmış bulunuyor. Pydantic AI 2.37.0 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Rust Coreutils 0.11.0 duyuruldu
GNU/Linux platformlarında ve diğer sistemlerde bulunan yaygın yardımcı programlar için GNU Coreutils yerine, Rust tarafından yazılmış yeni bir sürüm Rust Coreutils‘in 0.11.0 sürümü duyuruldu. Bazı kullanışlı hata ayıklama yardımcı mesajlarıyla yayınlandığı belirtilen yeni sürümün GNU Coreutils’e alternatif olarak geldiği ifade ediliyor. GNU Coreutils’in GNU test paketiyle uyumluluğunu yakalama ve performansı optimize etme konusundaki uzun soluklu çalışmaların yanı sıra, Rust Coreutils 0.11.0’ın, geliştirilmiş hata mesajları için oldukça güzel bir sürüm olduğu söyleniyor. Rust Coreutils 0.11.0, artık Rust programları için “gelişmiş bir teşhis ve hata raporlama kütüphanesi” olarak Ariadne Rust kütüphanesini kullanıyor. Başlangıçta chmod, cut, sort ve tr yardımcı programları için, komutta yanlış argümanlar veya sözdizimi hataları olduğunda çok daha bilgilendirici hata mesajları olduğu belirtilirken, bu yeni Rust Coreutils özelliğinin, Coreutils komutları için bilgilendirici derleyici hata raporlamasına çok benzediği söyleniyor. Bunun, Coreutils komutlarının tümüne aşina olmayanlar ve diğer yardımcı programlar da bu işlevselliği desteklemeye başladıkça oldukça faydalı olacağı söyleniyor. uutils.org blogunda ayrıca yeni hata raporlama/tanılama özelliği hakkında daha fazla bilgi bulunduğu belirtiliyor. Performans tarafında ise, Profil yönlendirmeli optimizasyonlar (PGO) sürüm derlemeleri artık GNU/Linux, macOS ve Windows için etkinleştirilmiş bulunuyor. Ayrıca başka optimizasyon çalışmalarının da yapıldığı söyleniyor. Rust Coreutils 0.11.0 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürümler sayfasını incelenebileceği söyleniyor.
Rust Coreutils 0.11.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
PHP 8.4.25 duyuruldu
PHP’nin 8.4.25 sürümü duyuruldu. Çeşitli hataları giderilen ve kimi güvenlik düzeltmeleri ve kimi iyileştirmeler içeren yeni sürüm hakkında bilgi edinmek için haberler veya yükseltme sayfalarını inceleyebilirsiniz. PHP, ilk olarak Rasmus Lerdorf tarafından, web üzerinden sayfasını ziyaret edenleri izlemek amacıyla bir dizi Perl betiği kullanılarak geliştirilmişti. Ancak insanlar bununla ilgilenmeye başlayınca, Lerdorf bir betik motoru oluşturmaya karar verdi. Ayrıca formlara da destek verdi ve böylece PHP/F1 biçimlenmiş oldu. Adı duyuldukça kimi geliştiricinin dikkatini çekti ve böylece bir API oluşturuldu: PHP3 meydana geldi. Ardından Zend motoruyla PHP4 geldi. Günümüzde PHP; bloglardan forumlara, portal sistemlerinden veri tabanlarına, sınıflardan fonksiyonlara her türlü işlevde kullanılıyor. PHP 8.4.25 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
PHP 8.5.10 duyuruldu
PHP’nin 8.5.10 sürümü duyuruldu. Çeşitli hataları giderilen ve kimi güvenlik düzeltmeleri ve kimi iyileştirmeler içeren yeni sürüm hakkında bilgi edinmek için haberler veya yükseltme sayfalarını inceleyebilirsiniz. PHP, ilk olarak Rasmus Lerdorf tarafından, web üzerinden sayfasını ziyaret edenleri izlemek amacıyla bir dizi Perl betiği kullanılarak geliştirilmişti. Ancak insanlar bununla ilgilenmeye başlayınca, Lerdorf bir betik motoru oluşturmaya karar verdi. Ayrıca formlara da destek verdi ve böylece PHP/F1 biçimlenmiş oldu. Adı duyuldukça kimi geliştiricinin dikkatini çekti ve böylece bir API oluşturuldu: PHP3 meydana geldi. Ardından Zend motoruyla PHP4 geldi. Günümüzde PHP; bloglardan forumlara, portal sistemlerinden veri tabanlarına, sınıflardan fonksiyonlara her türlü işlevde kullanılıyor. PHP 8.5.10 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Libgcrypt 1.12.3 duyuruldu
GnuPG’nin ayrı bir modülü olarak gelen gelişmiş bir kriptografik kütüphane olan Libgcrypt‘in 1.12.3 sürümü, Werner Koch tarafından duyuruldu. Libgcrypt 1.12.3’ü duyurmaktan mutluluk duyduklarını söyleyen Koch; çeşitli hata düzeltmeleriyle gelen sürümün, özellikle Arrow Lake ve Lunar Lake gibi yeni Intel CPU’ları kullanırken artık daha hızlı performans sunduğu söyleniyor. Libgcrypt 1.12.3, hem Arrow Lake, Lunar Lake ve daha yeni işlemciler tarafından desteklenen bir Intel SM3 uzantısı uygulaması hem de bir Intel SHA512 uzantısı uygulaması ekliyor. Ayrıca Libgcrypt’te artık Intel SM4 hızlandırmalı AVX2 ve AVX-512 uygulamaları da bulunuyor. Bu yeni Libgcrypt güncellemesindeki diğer performans iyileştirmeleri arasında, mümkün olduğunca RISC-V’de hizalanmamış vektör bellek erişimlerinin kullanılması, sntrup761’in hızlandırılması, dahili kullanıcıların şifreleme ve hash’ler için hızlı rastgele yoklamayı atlamasına izin verilmesi ve diğer optimizasyonlar yer alıyor. Libgcrypt 1.12.3 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.