Wayland protokolü ve Weston görüntü yöneticisi (compositor) olmak üzere iki ana kısımdan oluşan Wayland‘ın 1.13 sürümünü betası, Bryce Harrington tarafından duyuruldu. Wayland 1.13 Beta hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Bunun, yalnızca test etmek amacıyla kullanıma sunulan bir sürüm olduğunun unutulmaması ve yalnızca test amacıyla kullanılması gerektiğini hatırlatan Harrington; kısa bir süre içinde de ilk sürüm adayının kullanıma sunulacağını söyledi. Kullanıcıların edindiği izlenimleri ve tespit ettikleri hataları bildirmesini rica eden Harrington; sürümün çeşitli iyileştirmeler ve hata düzeltmeleri içerdiğini ifade etti. Bu arada, henüz Weston 2.0 Beta etiketlemesinin yayınlanmadığını belirten Harrington; bunun, yalnızca test etmek amacıyla kullanıma sunulan bir sürüm olduğunun unutulmaması ve yalnızca test amacıyla kullanılması gerektiğini hatırlattı. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı.
Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevvrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.13 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
FFmpeg’in yeni seriden son kararlı sürümü 3.2.4 duyuruldu. “Hypatia” kod adlı 3.2 serisinin yeni sürümü, çeşitli kütüphane sürümleri güncellenmiş olarak geliyor. Her üç ayda bir büyük sürüm yayınlayan popüler bir multimedya kapsamı olan FFmpeg’in 3.2.4 sürümünün duyurulmasından mutluluk duyulduğu belirtilirken, sürümün beğenileceğinin umulduğu ifade edildi. Sürüme ilişkin olarak herhangi bir sorunla karşılaşan kullanıcıların, bunu, #ffmpeg IRC kanalı (irc.freenode.net) ya da e-posta listeleri üzerinden iletebilecekleri belirtildi. FFmpeg 3.2.4 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz, açık kaynak kodlu bir e-kitap yönetim yazılımı olan Calibre‘nin 2.79 sürümü duyuruldu. Çeşitli hata düzeltmeleri gerçekleştirilmiş olan yeni sürüm, indirilmek üzere yansılarda yerini almış bulunuyor. 
KDE topluluğu, Qt 
Yaygın biçimde kullanılan 3D 
KDE Plasma masaüstü ortamının 5.9.1 sürümü duyuruldu. KDE Plasma 5.9.1 sürümünü duyurmaktan mutluluk duyulduğu ifade edilirken; bunun KDE Plazma 5 serisi için bir hata düzeltme sürümü olduğu, pek çok özellik iyileştirmesi ile masaüstü deneyimini tamamlamak için yeni modüller içeren 5.9 sürümünün ise sadece bir hafta önce, 31 Ocak 2017’de yayınlandığı hatırlatıldı. Modern bir masaüstü bilgisayar deneyimi için Plasma masaüstü için gerekli tüm araçları sunan yazılım; görsel efektler ve ölçeklenebilir grafik kullanımı ile modüller masaüstü deneyimi içeriyor. Yeni çeviri ve düzeltmeler içeren yazılıma ait bir live kalıbın USB disk üzerinde kolaylıkla denenebileceği söyleniyor. KDE Plasma 5.9.1 