LibreOffice 26.2.0 RC3 çıktı
Archive | Yazılım
libcamera 0.7.0 duyuruldu
GNU/Linux, Android ve ChromeOS için karmaşık bir kamera destek kütüphanesi olan libcamera‘nın 0.7.0 sürümü, Kieran Bingham tarafından duyuruldu. libcamera v0.7.0 “Brussels” sürümünün yayınlandığını duyurmaktan mutluluk duyduğunu belirten Bingham; bu sürümün, SoftISP bileşenlerinde önemli geliştirmeler içeren 158 commit getirdiğini söyledi. Bunun, GPU hızlandırmasını getirerek, bu işlem hattını kullanan kameralar için daha yüksek verim elde etmeyi sağladığı belirtiliyor. Çekirdek başlıkları, yeni V4L2 ISP çekirdek arayüzünü destekleyen 6.18’e güncellenirken, renk çıkışının ne zaman etkinleştirileceğini veya devre dışı bırakılacağını daha iyi tespit etmek için günlük kaydının iyileştirildiği ve bu işlemin LIBCAMERA_LOG_COLOR ortam değişkeni aracılığıyla kontrol edilebileceği söyleniyor. LensShadingCorrectionEnable için, desteklenen yerlerde LSC bileşenleri üzerinde çalışma zamanı kontrolü sağlamak üzere yeni bir kontrol eklendiği söyleniyor. Ağır donanım görüntü işleme işlemlerine ihtiyaç duyan karmaşık cihazlar olan kameralar için işlemenin kontrolü, programlanabilir bir işlemcide çalışması gereken gelişmiş algoritmalara dayanması nedeniyle ve özellikle gömülü cihazlarda algoritmalar maliyetten tasarruf etmek için ana CPU’ya taşındığı için kamera cihazları ile GNU/Linux arasındaki sınır belirsizleşmişti. Bu sorunu ele almak için GNU/Linux medya topluluğu, satıcı temel IP’sini korurken açık kaynak dostu bir kamera yığını geliştirmek için sektörle iş birliğine girişti ve ortaya libcamera çıktı. libcamera; geleneksel GNU/Linux dağıtımları, ChromeOS ve Android dahil olmak üzere GNU/Linux tabanlı sistemlere modern kamera desteği sunmaktadır. libcamera 0.7.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Mesa 26.0.0-rc2 duyuruldu
Mesa‘nın 26.0.0-rc2 sürümü, Eric Engestrom tarafından duyuruldu. Mesa 26.0.0-rc2’nin Mesa 26.0.x serisi için sürüm adayı olduğu ve teste hazır olduğu belirtilirken, herhangi bir sorunla karşılaşanların buradan bildirebilecekleri söyleniyor. 26.0.0 final sürümünün yayınlanmasını engelleyecek ve böylece daha fazla 26.0.0-rc* sürüm adayı eklenmesine neden olacak herhangi bir sorunun, bu kilometre taşına eklenmesi gerektiği belirtiliyor. Mesa 26.0.0’ın, özellikle Radeon Vulkan “RADV” kullanımı için oldukça muhteşem bir sürüm olmaya hazırlandığı belirtilirken, Valve katkıda bulunanları, AMD ve diğerleri tarafından birleştirilen Radeon GPU’lar için Vulkan ışın izleme üzerinde çok fazla çalışma olduğu söyleniyor. Ayrıca, tipik performans optimizasyonları ve yeni Vulkan uzantılarına ayak uydurma gibi birçok genel RADV iyileştirmesi de bulunuyor. Bir sonraki sürüm adayının bir hafta sonra, 4 Şubat 2026’da yayınlanmasının beklendiği söyleniyor. Mesa 26.0.0-rc2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusu incelenebilir.GNU gettext 1.0 duyuruldu
GNU Çeviri Projesi için önemli bir adım olan ve diğer GNU paketlerinin çok dilli mesajlar üretmesine yardımcı olmayı amaçlayan GNU gettext‘in 1.0 sürümü, Bruno Haible tarafından duyuruldu. Fonksiyonları C, C++, Phyton, Java, C#, Perl, Shell gibi pek çok dilde kullanabilen gettext’in yeni sürümünü duyurmaktan mutlu olduğunu söyleyen Haible; xgettext’in artık Go’yu ve D programlama dilini desteklediğini söyledi. Bir paketin kaynak kodunda doğrudan çalışan (bir çeviri projesinden geçmeden) çevirmenlerin artık bir PO dosyası üzerinde çalışmaya başlamadan önce “msginit” çalıştırmaları gerektiğini belirten Haible; yeni bir ‘po-fetch’ programı sağlandığını, bu programın, çevrilmiş PO dosyalarını internetteki bir çeviri projesinin sitesinden aldığını ve buna göre LINGUAS dosyasını güncellediğini söyledi. po/ dizininde, ‘gettextize’ tarafından yeni bir ‘fetch-po’ komut dosyası eklendiğini belirten Haible; çevrilmiş PO dosyalarını almak için standart arayüzü sağlandığını, PO dosyası zaten mevcut olduğunda, ‘msginit’in artık onu POT dosyasına göre güncellediğini ifade etti. GNU gettext 1.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Yazılım, program ve dökümantasyon çevirisi konusunda programcılara ve kullanıcılara yardımcı olan gettext; kendisine argüman olarak verilen dizgeyi alıp, ileti kataloğundaki dizgelerle karşılaştırarak çeviriyi bulup, bunu döndürür. gettext; ileti katalogları denilen .po uzantılı dosyaların içerisindeki msgid ile belirtilen dizgiye karşılık gelen çeviriyi arar. Çevrilecek olan dizgeyi tek bir argüman şeklinde alır. Bundan dolayı ileti kataloglarının hem özgün dizgeyi hem de çeviriyi birlikte içermesi gerekir. Böylelikle yazılımlara çoklu dil desteği sağlanır. Gettext anahtarı alıp ,bu anahtarı çevirisi yapılmış metinlerle karşılaştırıp çeviriyi bulup bize sunmaktadır. Gettex’te kullanmak üzere, uygulamayı oluşturduğumuz dilden farklı bir dilde yazılan mesajlar .mo uzantılı dosyalarda tutulurlar. .mo dosyaları, dil dosyalarının hazırlanmış halidir. .mo dosyalarını herhangi bir programla (gedit , pluma , notepad , word..) açmak mümkün değildir , çünkü .mo dosyaları derlenmiş (binary tabanlı) dosyalardır. .po dosyaları ise .mo dosyalarının derlenmemiş halidir. Herhangi bir düzeltme yapacağımız zaman bunu .po dosyasında yapmak gerekir. .po dosyasında gerekli düzenlemeyi yapıp kaydettiğimiz an, uzantımız .mo olarak değişir yani .po dosyasını derlemiş oluruz. GNU gettext 1.0 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
GNU gettext için online olarak kullanılabilecek belgelere buradan ulaşabilirsiniz. Sıkça Sorulan Sorular ve verilen cevaplara ilişkin sayfa da buradadır.
Wasmer 7.0.0 duyuruldu
Rust tabanlı WebAssembly uygulaması Wasmer‘in 7.0.0 sürümü duyuruldu. Wasmer 7.0.0, geniş platform kapsamı ve Rust’tan PHP’ye ve C#’a kadar çok sayıda programlama dilinin WebAssembly’de derlenmesine ve ardından herhangi bir istemcide çalıştırılmasına olanak tanıyan “herhangi bir istemcide herhangi bir kodu çalıştırmak” için çalışma zamanı olarak en son sürümü duyurulan yazılım, çeşitli özelliklere sahip önde gelen açık kaynak kodlu WebAssembly çalışma zamanlarından biri olmaya devam ediyor. Wasmer 7.0.0, yeni WASIX Bağlam değiştirme API’si (yeşil iş parçacıkları), yeni (deneysel) Asenkron API (wasmer’daki experimental-async özelliği kullanılarak etkinleştirilir), WASIX’te dinamik bağlantı için tam destek ve Wasmer derleme ilerleme çubuğu gibi özellikler içeriyor. –compiler-debug-dir aracılığıyla geliştirilmiş hata ayıklama deneyimiyle gelen yeni sürüm, RISC-V (64-bit), çoklu değer desteği ve istisna işleme desteği içeriyor. Arka uç LLVM 18’den LLVM 21’e güncellenirken, RISC-V (32-bit) için yeni hedef desteği sağlanmış bulunuyor. Birçok hata düzeltmesi ve iyileştirmeyle gelen yeni sürümde, büyük fonksiyonlar için optimizasyonların devre dışı bırakıldığı söyleniyor. Wasmer 7.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
VirtualBox 7.2.6 duyuruldu
Bir x86 ve AMD64/Intel64 sanallaştırma ürünü olan VirtualBox‘ın 7.2.6 sürümü duyuruldu. Sürüme ait paketler indirilmek üzere yansılarda yerini aldı. Bunun, bakım sürümü olduğu belirtilirken, RHEL5 konuk işletim sistemi önyüklemesi sırasında VM işleminin çökmesi sorunu düzeltilmiş bulunuyor. VMX iç içe konuk VM girişinin sanal VMCS’de yanlış VM yürütme kontrol bitini kontrol etmesi sorununun düzeltildiği belirtilirken, AMD sisteminde Windows konuk işletim sistemi içinde konuk işleminin çökmesi sorunu da düzeltilmiş bulunuyor. Ayrıca, çoklu monitör durumunda tam ekran desteği için düzeltmeler eklendiği belirtiliyor. GNU Genel Kamu Lisansı (GPL) 2 şartları altında kullanıma sunulan açık kaynak kodlu VirtualBox’ın özgür ve profesyonel bir çözüm olduğu belirtiliyor. Bir sanallaştırma yazılımı olan VirtualBox, Sun’ın Ocak 2010′da Oracle tarafından satın alınmasıyla Oracle VM VirtualBox adını almış bulunuyor. Bilindiği gibi; sanal makine yazılımları, donanımın, çalışan işletim sistemiyle paylaştırılmasını sağlarlar. Başka deyişle, bir işletim sistemi üzerinde diğer birini kurup kullanabilmenizi mümkün kılarlar. VirtualBox; başta GNU/Linux, Windows ve Mac OS X olmak üzere pek çok sisteme destek veriyor. Deneyimsiz kullanıcıların da fazla zorlanmadan kullanabildiği VirtualBox, ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir yazılımdır. VirtualBox kullanıcı klavuzuna buradan ulaşabilirsiniz. VirtualBox 7.2.6 hakkında bilgi edinmek için değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.GnuPG 2.5.17 duyuruldu
GPL lisanslı bir özgür yazılım olan GnuPG‘nin (ya da GPG) 2.5.17 sürümü, Werner Koch tarafından duyuruldu. Yeni bir kararlı GnuPG’nin kullanıma sunulmasından mutluluk duyulduğu ifade ediliyor. Bunun, 2.5.13 ile 2.5.16 arasındaki sürümlerdeki *kritik bir güvenlik açığını* düzelttiğini belirten Koch; ayrıca yeni bir Gpg4win sürümü yayınladıklarını ve Debian paketlerini güncellediklerini ifade ediyor. Bu sürümün ortaya koyduğu düzeltmenin Gpg4win 5.0.0 ve betalarını da ilgilendirdiği, diğer tüm sürümlerin etkilenmediği belirtiliyor. Etkilenen bir GnuPG sürümü kullanılıyorsa, en kısa sürede yeni sürüm 2.5.17’ye güncellenmesinin önemli olduğunu belirten Koch; etkilenen bir Gpg4win sürümü kullanılıyorsa, en kısa sürede yeni sürüm 5.0.1’e güncellenmesini önerdi. gpgsm ve KEM kullanılırken yığın arabellek taşmasının düzeltildiğini belirten Koch; çoklu arama desenlerinin keyboxd ile çalışmasının sağlandığını söyledi. Özgür bir yazılım olan GnuPG; (kullanıcı özgürlüğüne saygı duyar), GNU Genel Kamu Lisansı şartları altında serbestçe kullanılabilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir. Evrensel bir kripto motoru olarak GnuPG’nin; OpenPGP ve S/MIME ile S/MIME ve Secure Shell standartları için destek sağladığı belirtiliyor. GnuPG, verileri ve iletişimi şifrelemeye ve imzalamaya izin veriyor. Genel anahtar için çok yönlü anahtar yönetim sistemi ve erişim modülleri içeren yazılım, GnuPG kullanan kütüphaneler içeriyor. Başlangıçta Werner Koch tarafından geliştirilen GPG, neredeyse tüm GNU/Linux dağıtımlarına; FreeBSD, OpenBSD, NetBSD gibi özgür işletim sistemlerine sıklıkla dahil edilir. GPG ayrıca Mac OS X ve Microsoft Windows gibi platformlar için de derlenebilir. Mac OS X için, MacPGP denen özgür bir GPG portu bulunmaktadır. MacPGP, OS X kullanıcı arayüzüne ve yerel sınıf tanımlarına uyarlanmıştır. Bir melez şifreleme yazılımı olan GnuPG, yalnızca bir kez kullanılan bir oturum anahtarı şifrelemeyi alıcının genel anahtarını kullanarak yapar. GnuPG 2.5.17 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.