Godot 4.0.2 bakım sürümü duyuruldu
Archive | Yazılım
KDE Plasma 5.27.4 Nisan ayı hata düzeltme sürümü duyuruldu
KDE Plasma 5.27.4 Nisan ayı hata düzeltme sürümü duyuruldu. KDE Plasma 5.27.0’ın birçok özellik iyileştirmesi ve yeni modüllerle Şubat 2023’te duyurulduğu hatırlatılırken, yeni sürümün KDE katkıcılarından 3 haftalık yeni çeviriler ve düzeltmeler eklediği ifade ediliyor. Masaüstü ortamının temel ayarlarını hemen yapabilmek üzere kullanıcıya rehberlik edecek Konqi destekli yeni sihirbaz ile gelen yazılım, bir pencere döşeme sistemi, daha tarz bir uygulama teması, daha kolay kullanılabilir araçlar ve kullanıcıya makine üzerinde daha fazla denetim veren araç takımları sunuyor. KDE Plasma’nın her yeni sürümü onu daha da çekici yapan bir sürü görsel iyileştirmeyle geliyor. YKCM’de altbilgi dolgusu için açılan modların ayarlandığı belirtilirken, tüm görünümün merkezinde olması için ana uygulama değiştirme iletişim kutusunun yeniden kullanıldığı ifade ediliyor. KDE Plasma 5.27.4 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Wayland 1.22.0 duyuruldu
Wayland’ın 1.22.0 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Bu yeni sürümün, tercih edilen arabellek ölçeği için açık olaylar eklediği belirtilirken, transformun da, işaretçinin fiziksel kaydırmasını belirtmek için bir olay eklediği ifade ediliyor. Çeşitli spesifikasyon açıklamaları ve hata düzeltmeleriyle gelen yeni sürüme, birkaç yeni kolaylık işlevi eklendiği söyleniyor. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.22.0 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.22.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
HPLIP 3.23.3 duyuruldu
HPLIP’in 3.23.3 sürümü, HP Inc. (HP) tarafından duyuruldu. HP Inc. (HP) tarafından başlatılan ve yönetilen HPLIP (HP Linux görüntüleme ve yazdırma) projesi, Linux sistemlerinin tam baskı, tarama ve faks desteğiyle HP’nin mürekkep püskürtmeli ve lazer yazıcılarıyla etkileşim kurma becerisini kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Çıkarılan yazıcı sürücülerinin toplam 3.000’den fazla HP yazıcı modelini desteklediği belirtilirken, düşük kaliteli modeller için bunların çoğunun ücretsiz ve açık kaynak kodlu olduğu iafde ediliyor. MIT, BSD ve GPL lisansları altında lisanslı olarak dağıtılan sürücüler, (Yıllardır piyasada bulunan tüm renkli lazer MFC yazıcılar dahil) özel ikili bloblar (“eklentiler”) gerektiriyor. Proje, HPLIP’in sırasıyla baskı ve tarama yapmak için CUPS (Common UNIX Printing System) ve SANE ile birlikte çalışmasını amaçlamış. Birçok farklı GNU/Linux dağıtımıyla uyumlu otomatik bir yükleyici olarak sunulan sürücüler, cihaz yapılandırmasına ve yazdırma ve tarama gibi çeşitli eylemlere izin veren Qt’de yazılmış bir grafik araç kutusu aracı ve faks uygulamaları içeriyor. HPLIP 3.23.3 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
OpenBLAS 0.3.23 duyuruldu
BSD sürümüne dayanan optimize edilmiş bir BLAS kütüphanesi olan OpenBLAS yazılımının 0.3.23 sürümü, Martin Kroeker tarafından duyuruldu. Yeni sürüm, en son CPU optimizasyonlarını, derleme düzeltmelerini ve diğer yeni özellikleri sunuyor. GERF/GETF2 ve ZGETRF/ZGETF2’de ciddi bir gerilemenin düzeltildiği belirtilirken, tek iş parçacıklı işlemde CSPR/ZSPR’de uzun süredir devam eden bir hata düzeltilmiş bulunuyor. NO_LAPACK seçeneğiyle gmake derlemeleri düzeltilirken, gmake Makefiles’da açıkça belirtilen birkaç örnek de düzeltilmiş bulunuyor. Intel Raptor Lake için daha fazla CPUID değeri eklendiği söyleniyor. BSD lisansı altında kullanıma sunulan yazılım hakkında bilgi edinmek için OpenBLAS wiki‘nin incelenebileceği söyleniyor. OpenBLAS 0.3.23 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
OBS Studio 29.1.0 Beta 1 duyuruldu
Video kaydı ve canlı yayın için özgür ve açık kaynak kodlu bir yazılım olan OBS Studio‘nun (Open Broadcaster Software) 29.1.0 Beta 1 sürümü, Hugh Bailey tarafından duyuruldu. Windows için bir DLL engelleme özelliği eklenen yazılımda, bunun, OBS’nin sorunlu DLL’lerin OBS’ye eklenmesini ve örneğin 3. taraf kaplama kancaları ve eski video yakalama cihazları gibi donmaya veya çökmelere neden olmasını engellemesine olanak tanıdığı öyleniyor. macOS’ta güncelleme kanalları eklenirken, ileriye dönük daha küçük ve daha hızlı güncellemeler için Sparkle güncellenmiş bulunuyor. Akış ve kayıt için ses kodlayıcıyı seçmek için ayarlar eklendiği belirtilirken, parçalanmış MP4 ve MOV formatlarında kayıt yapmak için bir ayar eklendiği ifade ediliyor. Uyumsuz ses/video kodlayıcılar artık seçilen formata göre devre dışı bırakılacağı söylenirken, Python 3.11’in artık komut dosyasında desteklendiği belirtiliyor. OBS Project tarafından sağlanan OBS Studio, asıl olarak Qt ile oluşturulmuştur ve aslında Open Broadcaster Software adıyla kullanıma sunulan yazılım, 2016’dan beri, OBS Studio adıyla anılmaktadır. C, C++ ve Qt dillerinde yazılan OBS Studio, gerçek zamanlı kaynak ve cihaz yakalama, sahne kompozisyonu, kodlama, kayıt ve yayın olanağı sağlar. Ana kullanıcı arayüzü beş bölüm halinde düzenlenen yazılım; sahneler, kaynaklar, ses mikseri, geçişler ve kontrolleri içerir. Stüdyo modundayken, iki tuval önizleme penceresi sunan yazılımda; soldaki pencere aktif olmayan sahnelerin değiştirilmesi ve önizlemesi için, sağdaki pencere ise canlı sahnenin önizlemesi için kullanılır. OBS Studio 29.1.0 Beta 1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.OBS Studio 29.1.0 Beta 1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Fwupd 1.8.13 duyuruldu
GNOME geliştiricisi Richard Hughes tarafından geliştirilen GNU/Linux tabanlı sistem için ürün yazılımı güncellemelerinin kurulumunu yönetmek için açık kaynak kodlu bir daemon olan Fwupd’un 1.8.13 sürümü, Richard Hughes tarafından duyuruldu. Bir Wireshark dökümünden cihazların öykünmesine izin veren pcap dönüştürücü eklendiği söylenen yazılıma, ileride kullanmak üzere TPM ürün yazılımını boşaltma yeteneği de eklenmiş bulunuyor. Mime veritabanı eksik olduğunda arşivler için application/octet-stream’i kabul edildiği belirtilirken, yeni bir libqmi sürümü kullanırken derleme uyarısının düzeltildiği söyleniyor. Ürün yazılımının INTR için durakladığı bir sinaptik pelerin regresyonunun düzeltildiği belirtilirken, AC seviyelerini daha iyi ayarlamak için güç kaynağı tipi bilgisinin kullanıldığı ifade ediliyor. Bu sürüm; Framework Audio Card, Lenovo ThinkPad TBT3-TR Gen 2 ve Wacom Intuos BT S Gen 3 donanımları için destek eklemiş bulunuyor. Aralık 2015’te Hughes’un sistemi gerçek donanım üzerinde test etmek için bir Dell geliştiricisiyle birlikte çalıştığı ve Dell Edge Gateway ürününün fwupd üzerinden bellenim servisini destekleyeceği ortaya çıkmıştı. Ağustos 2018’de Lenovo projeye katıldı ve çok çeşitli cihazları için güncelleme desteği sunmaya başladı. Eylül 2019’da Acer, Aralık 2019’dan itibaren Google, sertifikalı Chromebook’lar için Fwupd ile ürün yazılımı güncellemeleri ile belli bir noktaya geldi. Fwupd 1.8.13 hakkında bilgi edinmek için GitHub duyurusunu inceleyebilirsiniz.Richard Hughes
