Wayland’ın 1.17.91 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Bunun 1.18’in alfa sürümü olduğunu belirten Ser; büyük değişikliklerle gelen yeni sürümde, Meson yapı sistemi için destek eklendiğini söyledi. Uygulamalara ve araç setlerine izin vermek için proxy nesnelerini etiketlemek üzere yazılıma bir API eklediklerini söyleyen Ser; yarış koşullarını azaltmak için yeni bir işlev olan wl_global_remove’in de yazılıma eklendiğini ifade etti. Ser; tüm katılımcılara teşekkür ettiklerini söyledi. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland protokol 1.17.91 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevvrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland protokol 1.17.91 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Düşük maliyetli ve çapraz platform 3D grafik ve işlem API’si Vulkan’ın 1.2.132 sürümü, Khronos grubu tarafından duyuruldu. Vulkan 1.2.132; Vulkan 1.2’nin ilk bakım ve nokta sürümü olarak yayınlandı. Vulkan 1.2.132’nin belgelendirme açıklamaları ve diğer küçük öğelerle ilgili sorunların çözülmesi konusundaki olağan çalışmaları içerdiği ifade ediliyor. Böylelikle yazılım; NVIDIA sürücü desteği, Vulkan 1.2’yi destekleyen RenderDoc 1.6 ve hatta Intel ANV ve Radeon RADV Vulkan sürücüleri ile Vulkan 1.2’yi zaten destekleyen harika bir başlangıç yapmış oluyor. AMD’nin Mantle’ı rafa kaldırmasıyla eş zamanlı olarak duyurulan Vulkan, OpenGL’in devamı olan glNext API’sini geliştiren Khronos Group tarafından GDC 2015’te açıklanmıştır. AMD’nin Mantle API bileşenleri üzerine türetilmiş ve inşa edilmiş olan Vulkan, OpenGL gibi, yüksek performanslı video oyunu ve interaktif medya gibi, gerçek zamanlı 3D grafik uygulamalara hedeflenir ve Direct3D 12 ve Mantle gibi, daha yüksek performans ve daha düşük CPU kullanımı sunar. DirectX 12 API’sinin açık kaynak kodlu alternatifi olan Vulkan için Nvidia da destek vermiştir. DirectX 12’nin aksine, birden fazla modern işletim sisteminde kullanılabilen Vulkan, OpenGL gibi, tek bir işletim sistemine veya cihaz form faktörüne kilitli değildir. Vulkan Windows 7, Windows 8, Windows 8.1, Windows 10, Tizen, Android, ve GNU/Linux ile çalışabilir. Vulkan 1.2.132 hakkında ayrıntılı bilgiyi GitHub sayfasında ya da khronos.org‘da bulabilirsiniz.
Parola oluşturmak ve parolaları daha güvenli biçimde saklamak için kullanılan bir yazılım olan 
Wine’in 5.0 sürümü, Alexandre Julliard tarafından duyuruldu. 
GNU/
KDE projesi kapsamında geliştirilen bir kişisel finans 
Unix türevi işletim sistemlerinde sıkça kullanılan popüler bir otomatik yazılım derleme aracı olan 