GNU Projesi tarafından üretilen ve çeşitli programlama dillerini destekleyen bir derleyici sistemi olan ve genelde GCC olarak kısaltılan GNU Compiler Collection’ın 11.5 sürümü, Richard Biener tarafından duyuruldu. Başlangıçta GNU işletim sistemi için derleyici olarak yazılan GCC; 100% özgür bir yazılım olarak kullanıcının özgürlüğüne saygı anlamında GNU araç zincirinin önemli bir parçasıdır. Diğer pek çok modern Unix benzeri işletim sistemleri tarafından da standart derleyici olarak benimsenen GCC; çok çeşitli işlemci mimarilerine taşınmış; ticari, perakende ve kapalı kaynak yazılım geliştirme ortamlarında da yaygın bir araç olarak kullanılır olmuştur. Özgür Yazılım Vakfı (FSF) tarafından GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılan GCC’nin ilk sürümü 1987 yılında duyurulmuş; aynı yılın Aralık ayında C++ programlama dilinin de derleyicisi olmuş, daha sonra Fortran, Pascal, Objective-C, Java, Ada ve diğer diller için geliştirilmiştir. GNU Compiler Collection (GCC) 11.5 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Gelişmiş yenilikçi özellikler sunan, buna karşın, geleneksel kullanıcı deneyimini de bir biçimde sürdüren ve Linux Mint tarafından geliştirilen Cinnamon masaüstü ortamının 6.2.6 sürümü duyuruldu. Clement Lefebvre tarafından github.com üzerinden duyurulan yeni sürüm, böylelikle kullanıma sunulmuş oldu. Sürümde 2 dosya değişikliği, 11 ekleme ve 1 silme işlemi gerçekleştirildiği bildiriliyor. Çeşitli hata düzeltmeleriyle gelen yeni sürümde, kimi çeviri güncellemeleri de gerçekleştirilmiş bulunuyor. Cinnamon 6.2.6 sürümü hakkında bilgi edinmek için GitHub sayfasını ya da değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Red Hat Enterprise Linux ile % 100 uyumlu bir GNU/Linux dağıtımı olan CentOS’un, Red Hat Enterprise Linux’un kaynak kodundan derlenen CentOS 9-20240715 “Stream” sürümü çıktı. Red Hat Enterprise Linux kaynak kodundan oluşturulan yeni sürümün duyurulmasından memnuniyet duyulduğu belirtilirken, sistemin, Red Hat Enterprise Linux’un (RHEL) her nokta sürümünü sağlayan sürekli dağıtımlı bir dağıtım olduğu belirtiliyor. Bir paket CentOS Stream’e resmi olarak tanıtılmadan önce, RHEL’e dahil edilmeye yönelik katı standartları karşıladığından emin olmak için bir dizi test ve kontrolden (hem otomatik hem de manuel) geçeceği belirtilirken, akış’ta yayınlanan güncellemelerin, RHEL’in bir şekilde yayınlanmamış küçük sürümünde yayınlanan güncellemelerle aynı olduğu, CentOS Stream’in, RHEL’in yukarı akışında olduğundan, RHEL’de dağıtılmak üzere tasarlanan uygulamalar için ideal bir ortam sunduğu belirtiliyor. CentOS Stream 9 için systemd 255’in yayınlandığı belirtilirken, ayrıca CentOS Stream 10 için ilk systemd derlemesinin de yapıldığı ifade ediliyor. Systemd 256 için, kendi serisini sürdürmek yerine doğrudan yukarı akış systemd deposundaki kararlı daldan çalışarak yedekleme iş akışını basitleştirmenin planlandığı belirtiliyor. Artık CentOS Stream 9 SELinux politika geliştirmesinin artık GitHub‘da olduğu söyleniyor. CentOS Stream 9 için 6.8.5-0.hs1 çekirdeğinin kullanıma sunulduğu hatırlatılırken, bu, yeni özelliklerin ve yeteneklerin CentOS Hyperscale’e entegre edilmesini kolaylaştırmak için CentOS/RHEL çekirdekleri yerine yukarı akışlı Fedora sürüm çekirdeklerini temel alan çekirdeklerin piyasaya sürülmesi yönündeki çalışmaya devam edildiği söyleniyor. CentOS Stream Hyperscale 10’un getirilmesinin bir parçası olarak CentOS Stream 9 ve CentOS Stream 10’u aynı anda hedef alan bir sonraki yeniden taban için çalışmalara başlandığı belirtiliyor. KDE Plasma ve GNOME masaüstü deneyimleri sağlayan deneysel iş istasyonu canlı ortamına ek olarak, OpenStack ve Amazon EC2 ile uyumlu yeni deneysel bulut kalıplarının artık mevcut olduğu ifade ediliyor. Dağıtımda btrfs desteği için ihtiyaç duyulan kullanıcı alanı araçlarının bazılarını önyüklemek amacıyla btrfs-progs, compsize ve snapper dahil olmak üzere CentOS Stream 10 için paketler oluşturulmaya başlanmış bulunuyor. CentOS Linux 9 “Stream” gelişmeleri hakkında bilgi edinmek için bu blog yazısını inceleyebilirisiniz.
Android 15’in 4. beta sürümü, Matthew McCullough tarafından duyuruldu. Android donanım üreticileri ve geliştirici topluluğu olarak, Android’in milyarlarca Android kullanıcısının her biri için iyi çalışmasının sağlanmak istendiği belirtilirken Android 15’in 4. beta sürümünü yayınlamaktan mutluluk duyulduğu söyleniyor. Android 15 Beta 4 sürümünün, Android 15’i platform kararlılığına taşıdığı belirtilirken, projeyi bu dönüm noktasına ulaştırmak için sürekli olarak verilen geri bildirimler için kullanıcılara teşekkür edildiği bildiriliyor. Beta 4’ün, testi tamamlamak için ihtiyaç duyulan her şeyi kullanıcıya sağlayan en son düzeltmeleri ve optimizasyonları içeriyor. Android 15, üstün medya ve yapay zeka deneyimleri üretmeyi, cihaz form faktörlerinden yararlanmayı, pil etkisini en aza indirmeyi, sorunsuz uygulama performansını en üst düzeye çıkarma ve kullanıcı gizliliğini ve güvenliğini koruma için kullanıcıya yeni yetenekler sunarken üretkenliği artırmaya yardımcı olan bir platform oluşturmak için çalışmaların sürdürüldüğü söyleniyor. Android 15 geliştirici sitesinde beta hakkında, cihazlara nasıl indirileceği ve yayınlanma zaman çizelgesi de dahil olmak üzere çok daha fazla bilgi bulunduğu belirtilirken, Android’in herkes için çalışan bir platform haline getirilmesine yönelik kullanıcının sürekli yardımı için şimdiden teşekkür edildiği ifade ediliyor. Android 15 ile Android’in son sürümlerinde arka planda çalışmanın pil verimliliğini nasıl iyileştirdiğine ilişkin ayrıntılar için “Android’de arka planda çalışmanın pil verimliliğini artırma” G/Ç bölümüne bakılabileceği söyleniyor. Android 15 Beta 4 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
KaOS‘un en son kararlı sürümü 2024.07 duyuruldu. KaOS ekibinin, 2024.07’yi duyurmaktan mutluluk duyduğu ifade ediliyor. Qt/KDE araç seti ve masaüstüne odaklanan, bağımsız olarak geliştirilmiş bir GNU/Linux dağıtımı olan KaOS’un yeni sürümü, tüm grafik kartları için mod ayarlamayı kaldırıyor ve GTK2’nin proje depolarından kaldırılmasını tamamlıyor. GTK2, kullanım ömrünün sona ermesinden dört yıl sonra nihayet KaOS depolarından kaldırılmış bulunuyor. Sistem; KDE Plasma 6.1.3 masaüstü ortamı, KDE Gear 24.05.2 ve KDE Frameworks 6.4.0 ile kullanıma sunuluyor. Sistemin tabanındaki güncellemeler arasında Qt 6.7.2, LLVM/Clang 18.1.8, Libgcrypt 1.11.0, Nettle 3.10, çekirdek Linux 6.9.9, Systemd 253.22, Dracut 103, Pipewire 1.2.1, OpenSSL 3.3, OpenCV 4.10’a geçiş ileOpenSSH 98.p1 ve Mesa 24.1.4 yer aldığı söyleniyor. Wayland’de artık X11’de olduğu gibi son oturumda ne yapıldığını hatırlayan bir özellik olduğu belirtiliyor. KaOS 2024.07 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.
FreeBSD tabanlı, güvenlik duvarları ve yönlendiriciler için tasarlanmış bir pfSense çatallaması ve uzman bir dağıtım olan OPNsense‘in FreeBSD üzerine inşa edilen 24.7-RC2 sürümü duyuruldu. Henüz işlerin daha bitmediği belirtilirken, buna karşın, kilometre taşlarının çoğunun tamamlandığı söyleniyor. Kararlı sürüm 24.7’nin çıkış tarihi 24 Temmuz 2024 olarak belirtilirken, bunun bir test sürümü olduğunun unutulmaması ve yalnızca test etmek amacıyla kullanılması gerektiği ifade ediliyor. Kenar çubuğu optimizasyonu ve düzeltmelerle geldiği belirtilen yeni sürümün,ZFS kurulum komut dosyasını en son FreeBSD 14.1 koduna güncellediği ifade ediliyor. ApiControllerBase’de eski getParams() kullanımını kaldırıldığı belirtilirken, os-dec-hw 1.1’in, kontrol paneli widget’inin yerini aldığı söyleniyor. OPNsense 24.7-RC2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
CrowdStrike kaynaklı global kesintinin nedeni güncelleme ‘kusuru’ olarak açıklanıyor. Microsoft‘a siber güvenlik hizmeti veren CrowdStrike, dünya çapında bankacılık ve havacılık dahil olmak üzere pek çok sektörü olumsuz etkileyen bilgi sistemleri kesintisinin Microsoft Windows cihazlarına yönelik içerik güncellemesindeki bir “kusurdan” kaynaklandığını duyurmuş. Küresel çapta kesintilere neden olan teknik aksaklık nedeniyle çok sayıda ülkede bankalar, hastaneler, hava yolları gibi şirketlerin internet üzerinden sunduğu hizmetlerde sorun yaşandığı söyleniyor. Şirketin CEO’su George Kurtz yaptığı açıklamada, sorunun tespit edildiğini ve düzeltmek için çalışmaların devam ettiğini belirtmiş. Olayın bir siber saldırı olmadığının altını çizen Kurtz, diğer işletim sistemlerinin arızadan etkilenmediğini söylemiş. Merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Teksas eyaletinde bulunan ve bünyesinde 8.500 kişi çalışan CrowdStrike şirketi, yayımladığı son mali raporda, 24.000 müşteriye hizmet verildiğini açıklamış. Microsoft, kesintilerin ardından yaptığı açıklamada, Azure ve Office 365 uygulama ve hizmetlerine ilişkin aksamalar yaşandığı belirtmiş. Microsoft’un X hesabından daha erken saatlerde yapılan açıklamada, “Çeşitli Microsoft 365 uygulamalarına ve hizmetlerine erişim konusunda kullanıcıları etkileyen bir sorunun araştırıldığı” ifade edilmiş.
Bazı kötü kodlar bir milyar Windows makinesini bozdu… Küresel çapta gözlemlenen aksamalara ilişkin ilk haberler Avustralya ve Yeni Zelanda’dan gelirken, Asya, Avrupa ve Amerika ülkelerinde CrowdStrike sistemlerinde meydana gelen arıza nedeniyle bankacılık, havacılık, medya ve diğer çok sayıda sektörde bilgisayar sistemlerinde arıza görüldüğü duyurulmuş. Avustralya’daki Qantas havayolları ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) en az iki düşük maliyetli havayolu şirketi, Frontier ve Sun Country Airlines, uçuşlarını durdurmak zorunda kalmış. Türk Havayolları (THY) da bilgi sistemlerinde meydana gelen teknik aksaklık nedeniyle biletleme, check-in ve rezervasyon işlemlerinde sorunlar olduğunu bildirmiş. Almanya’nın başkenti Berlin’deki Brandenburg Havaalanı dahil olmak üzere Avrupa’nın birçok şehrindeki havaalanlarını etkileyen kesinti nedeniyle müşterilere check-in işlemlerinde gecikmelerle karşılaşabilecekleri uyarısı yapılmış. Dünya’nın pek çok yeride basın kuruluşları kesintilerden olumsuz etkilenmiş. İngiltere’de Sky News yayını dururken, İsrail’de Haaretz gazetesi online içerik hizmetlerinin donduğunu duyurmuş. Bu arada, THY, küresel iletişim kesintisinden mağdur olan yolcularına ilave haklar tanıdığını duyurmuş. Buna göre, sistemsel aksaklıklar giderildikten sonra bugün uçuşu olan tüm yolculara, 25 Temmuz’a kadar işlem yapmaları kaydıyla, ilave haklar tanındığı ifade edilmiş. Microsoft kullanan şirketler, dizüstü bilgisayarlar ve sistemlerin çalışmaması nedeniyle dünya genelinde büyük bilgi sistemleri kesintisi ile karşı karşıya kaldılar. Her şeye karşın Microsoft, kesintinin nedenine ilişkin bir açıklama henüz yapmadı. Ryanair Havayolu’ndan X platformunda yapılan açıklamada, “küresel üçüncü taraf bilgi teknolojileri kesintisi” nedeniyle “aksama yaşandığı” doğrulandı. CrowdStrike ise konuyu Windows ana bilgisayarları için Falcon içerik güncellemesine ilişkin bir açıklama ile izah etmeye çalışıyor. Bu arada, Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) ve Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM) küresel çapta yaşanan sorun nedeniyle harekete geçti. Kesintilerin ardından Crowdstrike hisselerinde %14’lük düşüş kaydedildiği bildiriliyor. Bu olay, ulusal güvenliğin sağlanması ve dışa bağımlılığın azaltılması açısından kritik öneme sahip olan yerli yazılım kullanımının önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Başta THY olmak üzere, ülkemizde bu durumdan etkilenen kuruluşlar, örneğin Pardus kullanıyor olsalardı, bu tür sorunlar yaşamayacaklardı. 🙁 🙁 🙁 😉