KDE Plasma, LXQt, MATE ya da XFCE masaüstü ortamıyla kullanıma sunulan Gentoo tabanlı bir masaüstü GNU/Linux dağıtımı olan İtalya kökenli CalamaroOS‘nin 20260620 sürümü çıktı. Calamares sistem yükleyicisine, Flatpak paketleri için hazır desteğe, BTRFS, XFS ve F2FS dosya sistemleri desteğine ve sistem ve hizmet yönetimi için systemd yazılım paketine sahip olan sistem; klasik Gentoo kurulum yöntemiyle ilişkili karmaşık ve zaman alıcı süreci ortadan kaldırarak Gentoo Linux’un gücünü ortalama bir kullanıcıya sunmak amaçlanarak oluşturulmuş bulunuyor. Gentoo Stage 3 + Systemd üzerine kurulu sistem; herkesin Gentoo’ya erişimini sağlayan Calamares grafiksel yükleyiciye sahip biçimde geliyor.
butrelinux 20260620 çıktı
CentOS tabanlı Bluefin sürümünden türetilmiş, KDE Plasma masaüstü ortamını tercih eden bir GNU/Linux dağıtımı olan butrelinux‘un 20260620 sürümü çıktı. Herhangi bir sürüm duyurusu yayımlanmamış olduğu için sürüm hakkında bilgi edinemiyoruz ama en azından indirme linkleriyle konuyu gündeme getirmek istedik. Sabit disk kurulumu için Anaconda sistem yükleyicisini kullanan dağıtım, NVIDIA grafik kartları için destek içeriyor. Ayrıca Distrobox konteynerleri ve Flatpak paketleri için kullanıma hazır destek sağlıyor. Beni oku dosyasında, özellikle rebase talimatlarını kullananların, herhangi bir Fedora sürümünden değil, bluefin-gdx veya bluefin-lts’den rebase yapmalarının gerekli olduğu belirtilirken, bu kalıbın, Fedora değil, CentOS Stream 10 tabanlı olduğu; bu nedenle, çapraz rebase işlemlerinin sorunlara yol açacağı ifade ediliyor. Bluebuild veya Bluefin ekiplerinin kullanıcıya yardımcı olabileceği ama buna güvenilmemesi isteniyor.
exFAT dosya sistemi IOmap dönüşümüyle Linux 7.2’de daha iyi performans sunacak
Yeni NTFS Linux sürücüsünün bakımını üstlenen açık kaynak geliştiricisi Namjae Jeon; bunun yanı sıra, çıkarılabilir depolama ortamlarında popüler olan diğer Microsoft dosya sistemi exFAT‘ın bakımını da üstlenmeye devam ediyor. Linux 7.2 için exFAT dosya sistemi çalışmasının, IOmap dönüşüm portunun tamamlanması açısından oldukça heyecan verici olduğunu belirten Jeon; Linux’taki exFAT dosya sistemi sürücüsünün artık tamponlu G/Ç, doğrudan G/Ç ve LLSEEK SEEK_HOLE/SEEK_DATA desteği için IOmap altyapısını kullanacak şekilde uyarlandığını söylüyor. IOmap, çekirdekteki önceki tampon başlığı mekanizmasının yerini almak üzere mantıksal dosya ofsetlerini fiziksel depolama bloklarına eşleyen Linux çerçevesi olarak kullanılıyor. IOmap ayrıca dosya sistemleri arasında diğer yaygın dosya işlemlerini de ele alıyor. exFAT’ı bu yaygın işlemler için IOmap kullanacak şekilde dönüştüren yamalarla birlikte, oldukça güzel performans artışları elde edildiği belirtiliyor.
Linux 7.2 için zaten birleştirilmiş olan exFAT çekme isteğinde, bir dizi düzeltme ve diğer kod iyileştirmeleri de bulunduğu belirtiliyor. exFAT için bu IOmap dönüşümünden kaynaklanan performans iyileştirmeleri bile, exFAT Linux kullanıcıları için bunu değerli bir güncelleme haline getiriyor. Konuya ilişkin olarak Namjae Jeon’un Linus Torvalds’a gönderdiği mesajı inceleyebilirsiniz.
Linux 7.2’de yeni NTFS sürücüsü geliyor
Paragon NTFS3 sürücüsünün Linux çekirdeğindeki görevinden çok önce ortaya çıkan eski NTFS salt okunur çekirdek sürücüsü olarak Linux 7.1’de başlayan ve yeni bir NTFS sürücüsünün Linux çekirdeğine entegre edilme Paragon NTFS3 sürücüsünün Linux çekirdeğindeki görevinden çok önce ortaya çıkan eski NTFS salt okunur çekirdek sürücüsü olarak Linux 7.1’de başlayan ve yeni bir NTFS sürücüsünün Linux çekirdeğine entegre edilmesiyle “NTFS’nin yeniden doğuşu”nun yaşandığı iddiasıyla Linux 7.2’de yeni NTFS sürücüsü güçlendirme ve düzeltmelerle geliyor. Linux 7.2 için bu yeni/modern NTFS sürücüsü daha fazla güçlendirme çalışması, bazı düzeltmeler ve Windows yerel sembolik bağlantı desteğiyle kullanıma sunulacak. Ana özelliği, Windows yerel sembolik bağlantılarını ele almak olan yeni ve modern NTFS sürücüsünde bu yeni, yerel sembolik bağlantı işleme, istenilen işleme bağlı olarak, NTFS sürücüsü aracılığıyla bağlama seçenekleri üzerinden kontrol edilebiliyor. NTFS sürücüsü ayrıca artık disk üzerindeki hatalı meta verilere karşı daha iyi güçlendirilmiş bulunuyor. Ayrıca, Linux 7.1’den bu yana bu yeni dosya sistemi sürücüsünün kullanıcı testlerindeki artıştan kaynaklanan çeşitli hata düzeltmelerinin de yapıldığı söyleniyor.
Böylece çeşitli sınır dışı erişim, tamsayı taşması ve tutarsız meta veri işleme sorunları giderilmiş oluyor. Genişletme MFT kayıtlarını içeren bir geri yazma kilitlenmesini de önlüyor. Eşleme çiftleri kod çözme sınırlarını ve LCN taşma kontrollerini düzeltiyor. Yeniden boyutlandırma sırasında yerleşik dizin kök meta verilerinin tutarlı kalmasını sağlıyor. Desteklenmeyen kota kodu da, birkaç küçük temizlik işlemiyle birlikte kaldırılmış bulunuyor. Konuya ilişkin olarak Namjae Jeon’un Linus Torvalds’a gönderdiği mesajı incelyebilirsiniz.siyle “NTFS’nin yeniden doğuşu”nun yaşandığı iddiasıyla Linux 7.2’de yeni NTFS sürücüsü güçlendirme ve düzeltmelerle geliyor. Linux 7.2 için bu yeni/modern NTFS sürücüsü daha fazla güçlendirme çalışması, bazı düzeltmeler ve Windows yerel sembolik bağlantı desteğiyle kullanıma sunulacak. Ana özelliği, Windows yerel sembolik bağlantılarını ele almak olan yeni ve modern NTFS sürücüsünde bu yeni, yerel sembolik bağlantı işleme, istenilen işleme bağlı olarak, NTFS sürücüsü aracılığıyla bağlama seçenekleri üzerinden kontrol edilebiliyor. NTFS sürücüsü ayrıca artık disk üzerindeki hatalı meta verilere karşı daha iyi güçlendirilmiş bulunuyor. Ayrıca, Linux 7.1’den bu yana bu yeni dosya sistemi sürücüsünün kullanıcı testlerindeki artıştan kaynaklanan çeşitli hata düzeltmelerinin de yapıldığı söyleniyor. Böylece çeşitli sınır dışı erişim, tamsayı taşması ve tutarsız meta veri işleme sorunları giderilmiş oluyor. Genişletme MFT kayıtlarını içeren bir geri yazma kilitlenmesini de önlüyor. Eşleme çiftleri kod çözme sınırlarını ve LCN taşma kontrollerini düzeltiyor. Yeniden boyutlandırma sırasında yerleşik dizin kök meta verilerinin tutarlı kalmasını sağlıyor. Desteklenmeyen kota kodu da, birkaç küçük temizlik işlemiyle birlikte kaldırılmış bulunuyor. Konuya ilişkin olarak Namjae Jeon’un Linus Torvalds’a gönderdiği mesajı inceleyebilirsiniz.
Açık kaynak kodlu Zed kod düzenleyici 1.7.2 sürümüyle kullanıma sunuldu
2024 Ocak ayında artık açık kaynak kodlu olarak dağıtıldığını duyurduğumuz yüksek performanslı (çok iş parçacıklı ve GPU hızlandırmalı) bir kod düzenleyici olan Zed‘in GNU/Linux için yapılarının da artık resmi olarak yayınladığını Temmuz 2024‘te duyurmuştuk. Açık kaynak kodlu olmasıyla birlikte GNU/Linux için çalışmaya başlayacağı ifade edilen yazılımın yeni sürümü; güncellenmiş OpenCode modelleri, hata düzeltmeleri ve diğer iyileştirmelerle birlikte geliyor. /compact yapay zeka sohbet özetleme özelliği, yeni modeller, ayarlar tabanlı beceri yönetimi, git grafik komutları ve ayrıca hata düzeltmeleri ve kullanıcı arayüzü iyileştirmeleri ekleyen yeni sürüm, otomatik bağlam sıkıştırma ve ayarlara dayalı beceri yönetimi gibi bir dizi yapay zeka ile ilgili özelliğin yanı sıra daha iyi Markdown önizleme oluşturma ve grafik görünümünde özel git komutları gibi diğer özellikler de getiriyor. Buna ek olarak, ekip beceri yönetimini ayarlar arayüzüne taşıyan yazılım; bu becerilerle ilgili hataların uygulama tarafından nasıl iletildiğini iyileştirirken, OpenCode model listesini DeepSeek V4 Flash, MiniMax M3, Qwen 3.7 Plus ve Nemotron 3 Ultra Free’yi destekleyecek şekilde güncellemiş bulunuyor. VS Code’un sahip olduğu büyük hakimiyeti kırmaya çalışan “yeni sayılabilecek” bir kod editörü olan Zed’in Microsoft’un GitHub’ı satın aldıktan birkaç yıl sonra 2022’de sonlandırdığı Atom metin editöründe çalışan eski GitHub çalışanları tarafından oluşturulduğu söyleniyor. Zed 1.7.2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
VailuxOS 1.6.0.9 duyuruldu
Ubuntu’nun uzun süreli destek (LTS) serisini temel alan, masaüstü odaklı Alman kökenli bir GNU/Linux dağıtımı olan VailuxOS‘un 1.6.0.9 sürümü duyuruldu. DXVK, VKD3D, DirectX, .NET Framework, çalışma ortamları vb. ile birlikte Wine 11.10 güncellemesi ve Vulkan entegrasyonuyla gelen yeni sürüm, entegre edilen Wine, Proton gibi neredeyse aynı şekilde çalışarak oyunların sorunsuz şekilde çalışmasını ve oynanmasını sağlıyor. Entegrasyonda, gerekli standartlar için özel bir depo sağlandığı belirtilirken, live iso’da otomatik oturum açma ve Kalamar yükleyicisi için düzeltmeler yapıldığı söyleniyor. Bunun dışında, çeşitli hata düzeltmeleri yapılmış bulunuyor. VailuxOS 1.6.0.9 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Slackel MATE 9.0-beta2 çıktı
Slackware ve Salix Linux tabanlı GNU/Linux dağıtımı Slackel’in MATE masaüstü ortamıyla dizayn edilen 9.0-beta2 sürümü çıktı. Slackware ve Salix tabanlı sistemin yeni sürümünün 6.18.35 Linux çekirdeği üzerine inşa edildiği ifade edilirken, sistemin Slackware’in ‘Current’ ağacındaki en son güncellemeleri içerdiği ve kullanıcılara xorg-server 21.1.23 ile sunulduğu belirtiliyor. UEFI sistemlerinde önyüklemeyi destekleyen sistemin, 16 veya 32 GB usb stick veya ssd diske kurulabileceği söyleniyor. Sahip olunan belleğe göre 2 veya 4 GB boyutunda bir takas bölümü oluşturulabileceği söylenirken, sistemi kurmadan önce Slackel Başlangıç Kılavuzunu okumanın iyi olacağı hatırlatılıyor. Slackel MATE 9.0-beta2 hakkında bilgi edinmek için pkglist dosyasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →