Çoğu özgür işletim sistemiyle (GNU/Linux, NetBSD, FreeBSD, vb.) birlikte gelen ve insanların özgür yazılım kullandığı çoğu sisteme (DOS, MS Windows, OS/2 vb.) taşınmış olan file(1) komutunun (ki tek istisnası OpenBSD’dir, kendi kodunu yazmıştır, ancak yine de file komutunun yapılandırma dosyalarını kullanmaktadır.) Bugün çoğu UNIX sisteminde yer alan File komutunun, 5.48 sürümü çıktı. File komutu, “dosya türü tahmincisi”dir, yani bir dosyanın ne tür veri içerdiğini kelimelerle söyleyen bir komut satırı aracı olarak kullanılmaktadır. Çoğu GUI sisteminin aksine, bu programın öncülüğünde komut satırı *NIX sistemleri, bir dosyanın türünü belirlemek için dosya adı uzantılarına güvenmiyor, bunun yerine dosyanın gerçek içeriğine bakıyor, bu elbette daha güvenilir oluyor, ancak biraz G/Ç gerektiriyor. Bell Labs UNIX ile birlikte gelen orijinal `file` komutu (burada Unix Tarih Derneği’nden alınan 1973 tarihli Araştırma 4. Baskısından bir kılavuz sayfası bulunuyor); ancak Ian’ın yeniden uygulamasından önce kaynak kodunun kitleler için mevcut olmadığını hatırlamak gerekir. Kendiniz derlemek veya nasıl çalıştığını görmek isterseniz, file komutunun kaynak kodunun en son sürümünü ftp.astron.com/pub/file/ adresinde bulabilirsiniz. Daha güncel bir sürüm tercih ederseniz, projenin dahili CVS deposunun github‘da salt okunur bir kopyası bulunmaktadır. Continue Reading →
Tag Archives | özgür yazılım
GnuPG 2.5.20 duyuruldu
GPL lisanslı bir özgür yazılım olan GnuPG‘nin (ya da GPG) 2.5.20 sürümü, Werner Koch tarafından duyuruldu. Yeni bir kararlı GnuPG’nin kullanıma sunulmasından mutluluk duyulduğu ifade ediliyor. Yeni sürüm gpgsm’ye iki özellik ekliyor ve bazı küçük güvenlik açıklarını düzeltiyor. Bu sürümde, 64 bit Windows için iyileştirmeler ve PQC şifreleme algoritması olarak Kyber’in (diğer adıyla ML-KEM veya FIPS-203) tanıtılması olduğu söyleniyor. PQC desteği dışında, 2.6 serisinin 2.4’ten çok farklı olmayacağı, çünkü değişikliklerin çoğunun, destekleyici kütüphanelerden daha yeni özelliklerden yararlanmak için dahili değişiklikler olduğu söyleniyor. Eski 2.4 serisinin 6 hafta içinde kullanım ömrünün sona ereceğinin unutulmaması istenirken, bu nedenle, hemen 2.5.20’ye güncelleme yapmanın önemli olduğu ifade ediliyor. Özgür bir yazılım olan GnuPG; (kullanıcı özgürlüğüne saygı duyar), GNU Genel Kamu Lisansı şartları altında serbestçe kullanılabilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir. Evrensel bir kripto motoru olarak GnuPG’nin; OpenPGP ve S/MIME ile S/MIME ve Secure Shell standartları için destek sağladığı belirtiliyor. GnuPG, verileri ve iletişimi şifrelemeye ve imzalamaya izin veriyor. Genel anahtar için çok yönlü anahtar yönetim sistemi ve erişim modülleri içeren yazılım, GnuPG kullanan kütüphaneler içeriyor. Başlangıçta Werner Koch tarafından geliştirilen GPG, neredeyse tüm GNU/Linux dağıtımlarına; FreeBSD, OpenBSD, NetBSD gibi özgür işletim sistemlerine sıklıkla dahil edilir. GPG ayrıca Mac OS X ve Microsoft Windows gibi platformlar için de derlenebilir. Mac OS X için, MacPGP denen özgür bir GPG portu bulunmaktadır. MacPGP, OS X kullanıcı arayüzüne ve yerel sınıf tanımlarına uyarlanmıştır. Bir melez şifreleme yazılımı olan GnuPG, yalnızca bir kez kullanılan bir oturum anahtarı şifrelemeyi alıcının genel anahtarını kullanarak yapar. GnuPG 2.5.20 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.GNU Debugger (GDB) 17.2 duyuruldu
GNU için kullanılan bir hata ayıklayıcı (debugger) olan GDB‘nin (GNU Debugger) 17.2 sürümü, Joel Brobecker tarafından duyuruldu. Ada, C, C++, Go, Rust ve diğerleri için kaynak düzeyinde bir hata ayıklayıcı olan yazılımın, çeşitli hata düzeltmeleriyle geldiği belirtiliyor. Bir düzineden fazla farklı işlemci mimarisi ve GDB’nin kendisinin en popüler GNU/Linux, Unix ve Microsoft Windows varyantlarında çalışabileceği hatırlatılıyor. Ada, C, C ++, Objective-C, Pascal ve diğer birçok dil için kaynak düzeyinde bir hata ayıklayıcı olan GDB; popüler GNU/Linux, Unix ve Microsoft Windows varyantları ile kullanıcıya sunuluyor. 1988 yılında Richard Stallman tarafından yazılan GDB, GNU General Public License kapsamında dağıtılan özgür bir yazılımdır. 1990 – 1993 yılları arasında geliştirilmesine John Gilmore tarafından devam edilmiştir. Unix tabanlı pek çok sistemde, Ada, C, C++, Fortran, Go ve Rust gibi pek çok programlama dilinde çalışan taşınabilir bir hata ayıklayıcı olan GDB; bilgisayar programlarının çalıştırılmasını değiştiren ve takip eden pek çok gelişmiş özelliğe sahiptir. Ada, C, C++, Fortran, Go, Rust ve diğer birçok dil için kaynak düzeyinde bir hata ayıklayıcı olan GDB‘nin yeni sürümünde, [gdb/dap] kayıt alt öğelerini listelerken meydana gelen hatanın giderildiği söyleniyor. GNU Debugger (GDB) 17.2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
GNU Compiler Collection (GCC) 16.1.0 duyuruldu
GNU Projesi tarafından üretilen ve çeşitli programlama dillerini destekleyen bir derleyici sistemi olan ve genelde GCC olarak kısaltılan GNU Compiler Collection’ın 16.1.0 sürümü, Richard Biener tarafından duyuruldu. GCC geliştiricilerinin, yeni büyük GCC sürümü 16.1.0’ı duyurmaktan gurur duyduğunu belirten Biener; yeni sürümün, varsayılan C++ standardında bir değişiklik, yeni bir dil ön yüzünün eklenmesi ve tanısal raporlamada önemli iyileştirmeler de dahil olmak üzere birçok önemli değişiklik getirdiğini söyledi. C++ ön yüzünün artık varsayılan olarak GNU C++20 lehçesini kullandığı ve standart kütüphanenin ilgili bölümlerinin artık deneysel olmadığı ifade ediliyor. C23 _BitInt desteği; RISC-V, ARM, S/390 ve LoongArch dahil olmak üzere daha fazla hedefe genişletilmiş bulunuyor. C ön yüzünün artık işaretçi alanlarının counted_by özelliğini desteklediği söyleniyor. Özgür Yazılım Vakfı (FSF) tarafından GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılan GCC’nin ilk sürümü 1987 yılında duyurulmuş; aynı yılın Aralık ayında C++ programlama dilinin de derleyicisi olmuş, daha sonra Fortran, Pascal, Objective-C, Java, Ada ve diğer diller için geliştirilmiştir. GCC geliştiricilerinin, yeni bir büyük GCC sürümü olan 16.1.0’ı duyurmaktan gurur duyduğunu belirten Biener; GCC tanılama çıktılarının artık HTML biçiminde gösterilebildiğini söyledi. GNU Compiler Collection (GCC) 16.1.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
GNU Compiler Collection (GCC) 16.1.0 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
GnuPG 2.5.19 duyuruldu
GPL lisanslı bir özgür yazılım olan GnuPG‘nin (ya da GPG) 2.5.19 sürümü, Werner Koch tarafından duyuruldu. Yeni bir kararlı GnuPG’nin kullanıma sunulmasından mutluluk duyulduğu ifade ediliyor. Yeni sürüm birkaç yeni özellik ekliyor ve birkaç hatayı düzeltiyor. Eski 2.4 serisinin iki ay içinde kullanım ömrünün sonuna ulaşacağı hatırlatılırken, bu nedenle, zamanında 2.5.19’a güncellenmesinin önemli olduğu söyleniyor. GNU Privacy Guard (GnuPG, GPG) OpenPGP ve S/MIME standartlarının eksiksiz ve özgür bir uygulaması olduğu belirtiliyor. GnuPG, veri ve iletişimi şifrelemeye ve imzalamaya olanak tanıyor, çok yönlü bir anahtar yönetim sistemine ve açık anahtar dizinlerine erişim modüllerine sahip bulunuyor. Ayrı bir kütüphane olan GPGME, yaygın programlama dillerinde yazılmış yazılımlar tarafından GnuPG motorunu kullanmak için tek tip bir API sağlıyor. Çıktı dizinini kontrol etmek için -C (–directory) seçeneğinin düzeltildiği söyleniyor. Özgür bir yazılım olan GnuPG; (kullanıcı özgürlüğüne saygı duyar), GNU Genel Kamu Lisansı şartları altında serbestçe kullanılabilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir. Evrensel bir kripto motoru olarak GnuPG’nin; OpenPGP ve S/MIME ile S/MIME ve Secure Shell standartları için destek sağladığı belirtiliyor. GnuPG, verileri ve iletişimi şifrelemeye ve imzalamaya izin veriyor. Genel anahtar için çok yönlü anahtar yönetim sistemi ve erişim modülleri içeren yazılım, GnuPG kullanan kütüphaneler içeriyor. Başlangıçta Werner Koch tarafından geliştirilen GPG, neredeyse tüm GNU/Linux dağıtımlarına; FreeBSD, OpenBSD, NetBSD gibi özgür işletim sistemlerine sıklıkla dahil edilir. GPG ayrıca Mac OS X ve Microsoft Windows gibi platformlar için de derlenebilir. Mac OS X için, MacPGP denen özgür bir GPG portu bulunmaktadır. MacPGP, OS X kullanıcı arayüzüne ve yerel sınıf tanımlarına uyarlanmıştır. Bir melez şifreleme yazılımı olan GnuPG, yalnızca bir kez kullanılan bir oturum anahtarı şifrelemeyi alıcının genel anahtarını kullanarak yapar. GnuPG 2.5.19 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.Linux Kullanıcıları Derneği 26 yaşında!
24 Nisan 2000’de özgür yazılıma inanan bir grup insanın bir araya gelmesiyle tüzel kişilik kazanan Linux Kullanıcıları Derneği 26 yaşında! Çeyrek asrı aşkın bir süredir Türkiye’de özgür yazılım ve GNU/Linux ekosisteminin büyümesine katkı sunmaya devam eden Linux Kullanıcıları Derneği, yalnızca bir yazılım kullanıcıları topluluğu değil; bilginin özgürce paylaşılması gerektiğine inanan, bunu hayata geçirmek için gönüllülük esasıyla çalışan bir sivil toplum hareketidir. 26 yıl boyunca düzenlenen seminerler, şenlikler, çalıştaylar ve en başta Mustafa Akgül Özgür Yazılım Kampları, binlerce kişiye özgür yazılım kültürünü tanıttı; onlarca gönüllünün teknik ve mesleki gelişimine zemin hazırladı. Kaynak kodun açık olması, yazılımın özgürce çalıştırılabilmesi, incelenebilmesi, değiştirilebilmesi ve dağıtılabilmesi için mücadele eden LKD’nin kurucusu ve onursal üyesi Doç. Dr. Mustafa Akgül‘ü 13 Aralık 2017’de kaybetmiştik. İnternet Teknolojileri Derneği’nin de (INETD) başkanı olan hocamızı saygıylaanıyoruz. Linux Kullanıcıları Derneği’nin (LKD) doğum gününü kutluyoruz.
Bugün, yapay zekâ, büyük veri ve dijital altyapı tartışmalarının merkezine özgür yazılım değerlerini taşımak gerekiyor. Linux Kullanıcıları Derneği’ne bu konuda da başarılar diliyoruz. Konuya ilişkin olarak lkd.org.tr üzerinde yayımlanan yazıyı inceleyebilirsiniz.
GNU LilyPond 2.26.0 duyuruldu
Geleneksel olarak oyulmuş müziğin estetiğini bilgisayar çıktılarına taşıyan, GNU Projesi’nin bir parçası özgür bir yazılım olan GNU LilyPond’un 2.26.0 sürümü Jonas Hahnfeld tarafından duyuruldu. GNU LilyPond 2.26.0 sürümünü duyurmaktan gurur duyduğunu söyleyen Hahnfeld; LilyPond’un en yüksek kalitede müzik üretmeye adanmış bir müzik gravür programı olduğunu ifade etti. Bu sürümün, Ekim 2022’deki önceki kararlı sürümün dallanmasından bu yana yapılan iyileştirmeleri ve düzeltmeleri içerdiği belirtilirken, bu sürümün, Aralık 2024’te vefat eden Urs Liska’ya ithaf edildiği ifade ediliyor. Başarılı bir piyanist, bir akademisyen ve ödüllü bir editör olan Urs’un LilyPond’un gerçek dünyada kullanımının üretken bir savunucusu olduğu belirtiliyor. İşlerini hep programatik olarak halleden; bestecilerin, transkriptçilerin ve yayıncıların yazılımlarının varsayılan çıktısını iyileştirmek yerine onların müziğe odaklanmalarına olanak tanıyan yazılım, sanatçılar, müziği okumak yerine çalmaya konsantre olsunlar istiyor. GNU LilyPond 2.26.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.
GNU LilyPond 2.26.0 edinmek ivçin aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.