Wayland protokolü ve Weston görüntü yöneticisi (compositor) olmak üzere iki ana kısımdan oluşan Wayland‘ın 1.16, Weston’un ise 5.0 sürüm adayları Derek Foreman tarafından duyuruldu. 1.15.93 sürüm numarasıyla yayınlanan Wayland 1.16 RC ile 4.0.93 sürüm numarasıyla yayınlanan Weston 5.0 RC test edilmek üzere yansılarda kullanıma sunuldu. Bunların birer test sürümü olduğunun unutulmaması ve yalnızca test etmek amacıyla kullanılması gerektiğini hatırlatan Foreman; test eden kullanıcıların tespit ettikleri hataları rapor etmelerini rica etti. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.16 RC hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevvrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.16 RC ve Weston 5.0 RC edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
DNF veya Dandified YUM; RPM tabanlı dağılımlar için Red Hat tarafından geliştirilmekte olan GPL 2 lisanslı yeni bir paket yöneticisi olan yazılımın 3.3.0 sürümü çıktı. Henüz resmi duyurusu yapılmamış olan yazılım, indirilmek üzere yansılarda yerini aldı. Fedora 18 ile kullanıma sunulan yeni paket yöneticisi, Mayıs 2015’te kullanıma sunulan 22 no’lu sürümünden sonra Fedora’nın varsayılan paket yöneticisi olmuştur. C ve Python ile yazılan DNF, 6 no’lu sürümünden bu yana Mageia Linux için de alternatif bir paket yöneticisi olarak sunulmaktadır. Paket yönetimini RPM, libsolv ve hawkey kütüphanelerini kullanarak yapan yazılım, üst veriyi idare etmek ve paketleri indirmek için librepo’yu, comps verilerini etkili bir şekilde idare etmek ve işlemek için libcomps’u kullanıyor.
Düşük maliyetli ve çapraz platform 3D 
GNOME Commander, Midnight Commander ya da Windows’taki Total Commander benzeri bir 
KDE topluluğu, Qt 
GNU projesinin bir parçası olan GNU Unifont’un 11.0.02 sürümü, Paul Hardy tarafından duyuruldu. Bunun 
Mesa’nın 18.1.6 sürümü, Dylan Baker tarafından duyuruldu. Yeni sürümün, 18.1 serisi için önemli bir döngü olduğunu söyleyen Baker; final sürümü bu ay kullanıma sunulacak olan 18.2 sürümü geliyor olsa da, 18.1.6’nın önemli olduğunu belirtti. Baker; AMD Vega donanımında MSAA problemini ele alan, çeşitli Gallium3D düzeltmeleri içeren, RADV düzeltmeleriyle gelen yeni sürümle ilgili detayların GitHub sayfasında bulunabileceğini söyledi. Baker; yeni Mesa 18.2 sürümünün ise bu ayın sonunda duyurulacağını ifade etti. Mesa 18.1.6