Geliştirilmesine 2007 yılında başlanan ve o zamandan beri Linux çekirdeğinin bir parçası olan ve aktif olarak geliştirilen; gelişmiş özelliklerinin yanı sıra hata toleransı, onarım ve kolay yönetime odaklanmayı hedefleyen, GNU/Linux için modern bir kopya yazma (COW) dosya sistemi olan Btrfs; GPL lisanslı olarak birden fazla şirket tarafından ortaklaşa geliştiriliyor. Yeni özelliklerin hâlâ geliştirilme aşamasında olduğu belirtilirken, Btrfs‘nin kod tabanının kararlı olduğu belirtiliyor. Yerleşik birim yönetimi, yazılım tabanlı RAID 0, RAID 1, RAID 10 ve diğerleri için destek sağlayan yazılım, kendi kendini onarma, veri ve meta veriler için sağlama toplamları, sessiz veri bozulmalarının otomatik tespiti gibi özelliklere sahiptir. Yeni sürümde, 6.15’te değiştirilen varsayılanlar hakkındaki notun kaldırıldığı belirtilirken, bölüm boyutlarının yazdırma birimlerinin düzeltildiği söyleniyor. Android için derleme desteği eklendiği belirtilirken, yeniden düzenleme ve çeşitli temizlemeler yapıldığı söyleniyor. Ayrıca CI ve test güncellemeleriyle belge güncellemeleri de yapılmış bulunuyor. Btrfs 6.16 hakkında bilgi edinmek için GitHub sayfasını inceleyebilirsiniz.
Tag Archives | Linux çekirdeği
GXDE OS 25.2 çıktı
Debian‘ı Deepin projesi tarafından geliştirilen Deepin masaüstü ortamı (DDE) ile birleştiren masaüstü odaklı bir GNU/Linux dağıtımı olan GXDE OS‘nin 25.2 sürümü çıktı. Debian’ın “testing” serisine dayalı olarak gelen sistem, Debian 13 Trixie üzerine yapılandırılmış bulunuyor. GXDE OS; güncel Linux çekirdeği, temel sistem ve uygulamalarla birlikte geliyor ve Android uygulamaları için destek sağlayan bir yazılım uygulama pazarı olan “Spark Store”yi içeriyor. Daha geniş desteği etkinleştirmek için birden fazla CPU mimarisini (i386, amd64, arm64, mips64el, loong64, riscv64) desteklediği bildirilen sistem; güzel, hafif ve kullanıma hazır bir GNU/Linux dağıtımı olarak geliyor. Continue Reading →
GXDE OS 25.2 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
nftables 1.1.4 duyuruldu
netfilter projesi tarafından geliştirilen ağa özgü bir sanal makineye (VM) ve yeni bir nft kullanıcı alanı komut satırı aracına dayanan yeni bir çekirdek içi paket sınıflandırma çerçevesi sağlayan nftables‘in 1.1.4 sürümü duyuruldu. ops udata’yı desteklemediğinde oluşan çökmenin düzeltildiği belirtilen yeni sürümde, fib ve synproxy için json tek bayraklı çıktının düzeltildiği söyleniyor. Uyumsuz anahtarlara sahip kümelerin birleştirilmesinin engellendiği belirtilirken, bitsel json döküm dosyalarının eklendiğisöyleniyor. nftables’in, Linux çekirdeği 3.13’ten beri yukarı akışta mevcut olduğu hatırlatılıyor. nftables, Linux çekirdeği 3.13’ten beri mevcut olsa da, en son sürümlerin önerildiği hatırlatılıyor. iptables‘ın halefi olan nftables, çok daha esnek, ölçeklenebilir ve performanslı paket sınıflandırmasına izin verir. nftables 1.1.4 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz.PikaOS 25.08.03 çıktı
Oyun için optimize edilmiş, Debian‘ın en son “unstable” serisine dayalı bir GNU/Linux dağıtımı olan PikaOS Linux‘un 25.08.03 sürümü çıktı. Herhangi resmi bir sürüm duyurusu yapılmadığı için sürüm hakkında bilgi edinme olanağı ne yazık ki yok. Kutudan çıktığı gibi oyun deneyimi, güncel sürücüler ve özel olarak ayarlanmış Linux çekirdeği ile mükemmel performans ve Hyprland Wayland kompozitörü sunan sistem GNOME veya KDE Plasma masaüstü seçenekleriyle geliyor. Sistem, Pikman güncelleme yöneticisi yeni “pikd” apt arka ucuna (aynı değişiklikler yakında pikman cli’ye de geliyor) geçirilmiş olarak geliyor. Otomatik bölümlendirme için takas seçenekleri eklenen yeni sürümde, yükleyiciye Refind zaman aşımı seçenekleri ve BOOTX64 modu da (msi uyumluluk modu) eklenmiş bulunuyor. Jan DGPU değiştirme yamaları eklenen sistemde, varsayılan olarak Steam’e extest de eklenmiş olarak geliyor. Bu arada, linux-firmware, mesa, niri, nvidia-driver, nvidia-vaapi-driver, falcond gibi pek çok araç güncellenmiş bulunuyor.
PikaOS 25.08.03 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
LVM (Logical Volume Management) 2.03.34 duyuruldu
Modüler disk veri kümesi veya kümeleri oluşturulmasını, böylelikle de istenildiğinde mevcut disk alanı üzerinde istenilen boyutlandırmanın yeniden yapılabilmesini sağlayan LVM‘nin (Logical Volume Management) 2.03.34 sürümü duyuruldu. Linux çekirdeği için bir mantıksal hacim yöneticisi olan LVM, depolama alanını soyut hale getirilebilir, düzenlemesi daha kolay olan “sanal disk bölümleri” oluşturulabilir. Birden fazla diskin tek bir disk bölümü olarak kullanılmasına olanak sağlayan ve disk yönetimi işlemlerinde büyük fayda sağlayan bir teknoloji olan LVM, “dinamik bölümler” olarak düşünülebilir. İzlenen cihaz olmadığında dmeventd yeniden başlatma desteğiyle geldiği belirtilen yeni sürümde, 32 bit mimaride VDO meta verisi okuyucusunun düzeltildiği söyleniyor. Cihaz dosyası yazılabilir değilse, lvmdevices –deldev/–delpvid komutunun hata vermesinin düzeltildiği belirtilirken; Crypt minimum boyut sınırına yakınsa LV->crypt->FS yığınında lvresize bozulmasının da düzeltildiği söyleniyor. Btrfs için lvresize -r desteği geliştirilirken, Endian dönüşümü için glibc standart fonksiyonları htoX, Xtoh fonksiyonlarının kullanıldığı ifade ediliyor. Sanlock’un release_rename() fonksiyonu içindeki yapı kopyalamanın düzeltildiği söyleniyor. LVM (Logical Volume Management) 2.03.34 hakkında bilgi edinmek için haberler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Firejail 0.9.76 duyuruldu
GNU/Linux ad alanları ve seccomp-bpf kullanarak güvenilir olmayan uygulamaların çalışma ortamını kısıtlayarak güvenlik ihlali riskini azaltan bir SUID programı olan Firejail‘in 0.9.76 sürümü duyuruldu. Neredeyse hiç bağımlılığı olmayan C dilinde yazılmış olan yazılım, 3.x veya daha yeni sürüm herhangi bir GNU/Linux bilgisayarda çalışıyor. Tüm güvenlik özelliklerinin doğrudan Linux çekirdeğinde uygulandığı hatırlatılıyor. Firejail, sunucuları, grafik uygulamaları ve hatta kullanıcı oturumlarını her tür işlemde korumalı hale getirebilir. Yazılım, çok sayıda Linux programı için güvenlik profilleri içerir. Yeni sürümde, mountinfo.c dosyasındaki hata mesajlarının iyileştirildiği belirtilirken, util.c dosyasındaki “bağlantı başarısız” hata mesajlarının da iyileştirildiği söyleniyor. Firejail 0.9.76 hakkında bilgi edinmek için sürüm notlarını ya da GitHub duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
GNU C Library (Glibc) 2.42 duyuruldu
GNU Projesinin C standart kütüphanesi uyarlaması olan GNU C Library‘in (ya da bilinen adıyla glibc) 2.42 sürümü, Andreas K. Huettel tarafından duyuruldu. GNU sistemindeki *C kütüphanesi olarak ve GNU/Linux sistemlerinde ve ayrıca GNU/Linux kullanan diğer birçok sistemde çekirdek olarak kullanılan GNU C Library’nin, öncelikle taşınabilir olacak şekilde tasarlandığı belirtiliyor. Linux’ta pthread_gettid_np fonksiyonunun eklendiği belirtilirken, işaretsiz abs fonksiyonlarından oluşan ISO C2Y ailesi, yani uabs, ulabs, ullabs ve uimaxabs’ın artık desteklendiği söyleniyor. Linux’ta <termios.h> arayüzü artık keyfi baud hızlarını desteklerken, GNU C Kütüphanelerinin SFrame desteğini etkinleştirmek için yeni bir yapılandırma seçeneği olan “–enable-sframe” kullanılabileceği söyleniyor. Madvise aracılığıyla hafif yığın koruma sayfaları desteği ve pthread_create’e MADV_GUARD_INSTALL bayrağı eklenmiş bulunuyor. GNU C Library, GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılmış özgür bir yazılımdır. İlkin esasen Roland McGrath tarafından yazılan glibc; 1990’da Linux çekirdeği geliştiricileri tarafından çatallandı. Linux libc” olarak adlandırılan bu çatallama ile yazılım, yıllarca ayrı kanallardan geliştirildi. Ancak, Özgür Yazılım Vakfı’nın Ocak 1997’de yayınladığı glibc 2.0’ın POSIX ölçülerine uygunluğunun daha fazla olması, daha iyi yerelleştirme ve çoklu dil işlevine, IPv6 yeterliliğine sahip olması; daha fazla taşınabilir olması, Linux geliştiricilerinin çatallamayı durdurmalarına ve Özgür Yazılım Vakfı’nın glibc’sine dönülmesine vesile oldu. Bu arada, Debian da 2009’da resmen glibc’nin çatalı EGLIBC olanına geçmiş, Nisan 2015’te, Debian 8.0 Jessie ile birlikte bu kararından geri dönmüştür. GNU C Library 2.42 hakkında bilgi sahibi olmak için sürüm duyurusunu ya da sourceware.org duyurusunu inceleyebilirsiniz.