Canonical, 9 Ekim 2025’te duyurulan Ubuntu 25.10 “Questing Quokka” adlı sürümünün, 9 Temmuz 2026’da ömrünün sonuna ulaşacağını duyurdu. 6.17 Linux çekirdeği ve GNOME 49 masaüstü ortamıyla birlikte gelen Ubuntu 25.10 “Questing Quokka”, Ubuntu masaüstü sürümünde varsayılan olarak yalnızca Wayland deneyimine sahip ilk Ubuntu sürümüydü. Ubuntu 25.10 “Questing Quokka”; varsayılan sudo uygulamasını Rust tabanlı, güvenlik odaklı sudo-rs ile değiştiren, varsayılan initramfs-tools uygulaması olarak Dracut’u benimseyen, varsayılan NTP (Ağ Zaman Protokolü) istemcisi olarak Chrony’yi tanıtan ve GNU Core Utilities’i Rust Coreutils (uutils) ile değiştiren ilk Ubuntu sürümüydü aynı zamanda. Yalnızca dokuz ay boyunca desteklenen geçici bir sürüm olduğundan, kullanım ömrünün sonu yaklaşan sürüm ve 9 Temmuz 2026 Perşembe gününden itibaren yazılım güncellemeleri ve güvenlik yamaları alamayacak. Bu nedenle, kullanıcıların sistemlerini Ubuntu 26.04 LTS’ye “Resolute Raccoon” yükseltmeyi planlamaları öneriliyor.
Tag Archives | Rust tabanlı
COSMIC desktop 1.0.16 duyuruldu
GNU/Linux ve diğer Unix tipi işletim sistemleri için özgür ve açık kaynaklı bir masaüstü ortamı olarak system76 tarafından başlangıçta Ubuntu türevi bir dağıtım olan Pop!_OS için üretilen Rust tabanlı, Wayland temelli masaüstü ortamı COSMIC desktop‘un 1.0.16 sürümü duyuruldu. 1.0.15 ile 1.0.16 arasındaki tüm değişiklikler burada görülebilir. Başlangıçta GNOME’un özelleştirilmiş bir sürümü iken sonradan herhangi bir masaüstü ortamını temel almadan sıfırdan yazılmaya başlanan COSMIC; GNU/Linux dağıtımlarının COSMIC‘in kendi marka renkleri, rıhtım (dock), paneller ve uygulamaları için kendi tercih ettikleri yapılandırmalarıyla paketlemesini kolaylaştıracak şekilde tasarlandığı söyleniyor. Rust tabanlı COSMIC masaüstü ortamının yeni 1.0.16 sürümünün; birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği söyleniyor. Alanı başına birden çok tam ekran pencere desteği eklendiği belirtilen yeni sürüm, COSMIC mağazasında RPM paketlerini açma ve COSMIC oynatıcısında oynatma hızını yapılandırma desteği de içeriyor. Linux donanım üreticisi System76; Pop!_OS Linux dağıtımında varsayılan olarak kullanılan Rust tabanlı masaüstü ortamının en son kararlı güncellemesi olan COSMIC 1.0.16’yı duyurmuş bulunuyor. Birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği belirtilen yeni sürüm, herhangi bir olayda CSD ile küçülen xwayland pencerelerinin düzeltildiği söyleniyor. NVIDIA ile dosya seçici sorunlarının düzeltildiği söyleniyor. COSMIC desktop 1.0.16 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
COSMIC desktop 1.0.12 duyuruldu
GNU/Linux ve diğer Unix tipi işletim sistemleri için özgür ve açık kaynaklı bir masaüstü ortamı olarak system76 tarafından başlangıçta Ubuntu türevi bir dağıtım olan Pop!_OS için üretilen Rust tabanlı, Wayland temelli masaüstü ortamı COSMIC desktop‘un 1.0.12 sürümü duyuruldu. 1.0.11 ile 1.0.12 arasındaki tüm değişiklikler burada görülebilir. Başlangıçta GNOME’un özelleştirilmiş bir sürümü iken sonradan herhangi bir masaüstü ortamını temel almadan sıfırdan yazılmaya başlanan COSMIC; GNU/Linux dağıtımlarının COSMIC‘in kendi marka renkleri, rıhtım (dock), paneller ve uygulamaları için kendi tercih ettikleri yapılandırmalarıyla paketlemesini kolaylaştıracak şekilde tasarlandığı söyleniyor. Rust tabanlı COSMIC masaüstü ortamının yeni 1.0.12 sürümünün; birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği söyleniyor. Bu sürümün, COSMIC Term terminal emülatörüne, geçerli dizinde yeni sekmeler açmaya olanak tanıyan yeni bir seçenek getirdiği belirtilirken, GNU/Linux donanım üreticisi System76, Pop!_OS Linux dağıtımında varsayılan olarak kullanılan Rust tabanlı masaüstü ortamının en son kararlı güncellemesi olan COSMIC 1.0.12’yi duyururken, COSMIC Edit metin düzenleyicisine metin kutusu için minimal IME desteği de eklendiği söyleniyor. Bunun dışında, COSMIC 1.0.12, sürükle ve bırak sorunlarını ve diğer can sıkıcı durumları gidermek için COSMIC kompozitörünün Smithay’ini güncellerken, aynı zamanda devam etme sırasında DPMS durumunu silme desteği de eklemiş bulunuyor. Çeşitli dil çevirileri ve bağımlılıklar güncellenirken, COSMIC’in artık Rust 1.93 veya daha yenisini gerektirdiği ifade ediliyor. COSMIC Epoch 1.0 serisi düzenli olarak güncellenirken, System76 şu anda bir sonraki büyük seri olan COSMIC Epoch 2.0 üzerinde yoğun bir şekilde çalışıyor. COSMIC desktop 1.0.12 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Wayland kompozitörü Niri’nin 26.04 sürümü duyuruldu
GNOME için PaperWM eklentisinden esinlenilerek GNU/Linux için tasarlanmış, kaydırılabilir döşemeli bir Wayland kompozitörü olan Niri; kullanıcıların pencereleri sonsuz bir yatay şeritte yönetmelerine olanak tanıyor, birden fazla monitörü destekliyor ve tam bir masaüstü ortamı olmadan pencere yönetimine minimalist bir yaklaşım sunuyor. Wayland için döşemeli pencere yönetimine farklı bir bakış açısı getiren, nispeten yeni bir Rust tabanlı kompozitör olan Niri; tam teşekküllü bir masaüstü ortamı olmasa da, döşeme özellikleri ve Wayland için bir pencere yöneticisinin sadeliğini isteyen GNU/Linux kullanıcıları için uygun bir seçenek olabileceği düşünülüyor. GNU/Linux kullanıcıları için döşeme seçeneği sunan awesome, i3, ratpoison ve sway gibi birçok pencere yöneticisi ve düzenleyicisi bulunduğu biliniyor. PaperWM’den ilham alan Ivan Molodetskikh, 2023 yılında Niri Compositor’ı geliştirmeye başlamış. Niri’nin 26.04 sürümü duyuruldu. Ana niri deposunun Şubat ayında 20.000 yıldızı geçtiği belirtilirken, minimum desteklenen Rust sürümünün artık 1.85 olduğu ifade ediliyor. niri.service artık niri ikili dosya yolunda /usr/bin/’i sabit kodlamıyor. Henüz ext-background-effect’i desteklemeyen uygulamalar için, bulanıklığı niri yapılandırması aracılığıyla etkinleştirebilmenin olası olduğu söyleniyor. Niri 26.04 hakkında bilgi edinmek için GitHub sayfasını inceleyebilirsiniz.
COSMIC desktop 1.0.10 duyuruldu
GNU/Linux ve diğer Unix tipi işletim sistemleri için özgür ve açık kaynaklı bir masaüstü ortamı olarak system76 tarafından başlangıçta Ubuntu türevi bir dağıtım olan Pop!_OS için üretilen Rust tabanlı, Wayland temelli masaüstü ortamı COSMIC desktop‘un 1.0.10 sürümü duyuruldu. 1.0.9 ile 1.0.10 arasındaki tüm değişiklikler burada görülebilir. Başlangıçta GNOME’un özelleştirilmiş bir sürümü iken sonradan herhangi bir masaüstü ortamını temel almadan sıfırdan yazılmaya başlanan COSMIC; GNU/Linux dağıtımlarının COSMIC‘in kendi marka renkleri, rıhtım (dock), paneller ve uygulamaları için kendi tercih ettikleri yapılandırmalarıyla paketlemesini kolaylaştıracak şekilde tasarlandığı söyleniyor. Rust tabanlı COSMIC masaüstü ortamının yeni 1.0.10 sürümünün; birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği söyleniyor. COSMIC 1.0.10, kullanıcı tanımlı bağlam menüsü eylemleri desteği, pano verilerinin kullanılabilirliğindeki gecikmeler için bir çözüm ve yazarak seçme modunda aynı harfle başlayan öğeler arasında geçiş yapabilme özelliği ile COSMIC Files dosya yöneticisini güncelleyen küçük bir sürüm olarak geliyor. Bu sürüm ayrıca, son sekme kapatıldığında uygulamayı kapatma desteği ile COSMIC Edit metin düzenleyicisini güncelliyor ve metin kesilirken gözlemlenen bir gerileme ve proje araması açıkken ortaya çıkan bir odaklanma sorunu için iki düzeltme içeriyor. COSMIC desktop 1.0.10 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
COSMIC desktop 1.0.4 duyuruldu
GNU/Linux ve diğer Unix tipi işletim sistemleri için özgür ve açık kaynaklı bir masaüstü ortamı olarak system76 tarafından başlangıçta Ubuntu türevi bir dağıtım olan Pop!_OS için üretilen Rust tabanlı, Wayland temelli masaüstü ortamı COSMIC desktop‘un 1.0.4 sürümü duyuruldu. 1.0.3 ile 1.0.4 arasındaki tüm değişiklikler burada görülebilir. Başlangıçta GNOME’un özelleştirilmiş bir sürümü iken sonradan herhangi bir masaüstü ortamını temel almadan sıfırdan yazılmaya başlanan COSMIC; GNU/Linux dağıtımlarının COSMIC‘in kendi marka renkleri, rıhtım (dock), paneller ve uygulamaları için kendi tercih ettikleri yapılandırmalarıyla paketlemesini kolaylaştıracak şekilde tasarlandığı söyleniyor. Rust tabanlı COSMIC masaüstü ortamının yeni 1.0.4 sürümünün; birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği söyleniyor. Varyant bilgisi eklenen sürümde, pop-os/cosmic-applets#423 düzeltilirken, genel bakış modunda görsel hatalar da düzeltilmiş bulunuyor. Büyük dosya yükleme süresi ve bellek kullanımının iyileştirildiği ve pop-os/cosmic-edit#457 düzeltildiği belirtilirken, kopyalama ve çıkarma performansının iyileştirildiği ifade ediliyor. Askıya alma için yapılandırılabilir sistem eylemleri kullanılırken, systemctl suspend’e alternatifler sağlanmış bulunuyor. SSH_AUTH_SOCK ayarı için mantık iyileştirilip, düzeltilirken; geniş kapsamlı performans iyileştirmeleri yapılmış bulunuyor. COSMIC dosyaları şifrelenmiş sürücüleri bağlayabiliyor ve yürütülebilir dosyaları çalıştırabiliyor. COSMIC desktop 1.0.4 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Wasmer 7.0.0 duyuruldu
Rust tabanlı WebAssembly uygulaması Wasmer‘in 7.0.0 sürümü duyuruldu. Wasmer 7.0.0, geniş platform kapsamı ve Rust’tan PHP’ye ve C#’a kadar çok sayıda programlama dilinin WebAssembly’de derlenmesine ve ardından herhangi bir istemcide çalıştırılmasına olanak tanıyan “herhangi bir istemcide herhangi bir kodu çalıştırmak” için çalışma zamanı olarak en son sürümü duyurulan yazılım, çeşitli özelliklere sahip önde gelen açık kaynak kodlu WebAssembly çalışma zamanlarından biri olmaya devam ediyor. Wasmer 7.0.0, yeni WASIX Bağlam değiştirme API’si (yeşil iş parçacıkları), yeni (deneysel) Asenkron API (wasmer’daki experimental-async özelliği kullanılarak etkinleştirilir), WASIX’te dinamik bağlantı için tam destek ve Wasmer derleme ilerleme çubuğu gibi özellikler içeriyor. –compiler-debug-dir aracılığıyla geliştirilmiş hata ayıklama deneyimiyle gelen yeni sürüm, RISC-V (64-bit), çoklu değer desteği ve istisna işleme desteği içeriyor. Arka uç LLVM 18’den LLVM 21’e güncellenirken, RISC-V (32-bit) için yeni hedef desteği sağlanmış bulunuyor. Birçok hata düzeltmesi ve iyileştirmeyle gelen yeni sürümde, büyük fonksiyonlar için optimizasyonların devre dışı bırakıldığı söyleniyor. Wasmer 7.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını ve değişiklikler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →