Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland16.0.0; HDR iyileştirmeleri ve Vulkan düzeltmeleriyle geliyor. Sürüm, Wayland’ın yüksek dinamik aralık (HDR) ekran desteği ve renk yönetimi işlemesine yönelik en son iyileştirmeleri sunarken, Weston’ın DRM arka ucu artık “renk formatı” DRM bağlayıcı özelliğini destekliyor, Weston’a gri tonlamalı çıktı renk efekti eklenmiş bulunuyor. DRM arka ucuna renk işlem hatları desteği eklenirken, çeşitli renk dönüştürme eklemeleri yapıldığı ve Weston 16 için bir dizi başka HDR/renk ile ilgili yama eklendiği de söyleniyor. Linux 7.1 çekirdeğinde tanıtılan ve farklı DRM sürücüleri arasında destek görmeye devam eden “BACKGROUND_COLOR” CRTC arka plan rengi özelliğini de destekleyen Weston 16.0.0; böylece, düz renkli arka planların yükünü hafifletmeye olanak tanıyor. Weston 16.0.0 Vulkan işleyicisinde de bir dizi hata düzeltmesi, Vulkan’ın DRM arka ucuyla açık senkronizasyonu, Vulkan ile eksen hizalı olmayan dönüşler için destek ve diğer düzeltmelerin yapıldığı ifade ediliyor. Weston 16.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitLab sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 RC1 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland Weston 15.0.93 adıyla çıkarılan sürümün, Weston 16.0.0’ın ilk sürüm adayı sürümü olduğu belirtilirken, hata ayıklama açıklamalarıyla geliştirilmiş Perfetto izleri, daha fazla HDR ve renk yönetimi iyileştirmeleri, renk formatı veya arka plan rengi gibi yeni DRM özelliklerine destek gibi özelliklerle gelen sürümde, doku yüklemesinin kendi kendine doğru şekilde senkronize edildiği söyleniyor. Düzlem renk işlem hattı desteğinin renk yönetimine bağlandığı belirtilirken, libwayland’ın 1.24’e ve libdrm’nin 2.4.130’a yükseltildiği söyleniyor. Yakalama komutları sunumdan önce taşınmış bulunuyor. Weston 16.0.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 Alpha sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland Weston 15.0.91 adıyla çıkarılan sürümün, Weston 16.0.0’ın Alpha sürümü olduğu belirtilirken, bu sürümde genel olarak birçok değişiklik olduğu söyleniyor. Hata ayıklama açıklamalarıyla geliştirilmiş Perfetto izleri, daha fazla HDR ve renk yönetimi iyileştirmeleri, renk formatı veya arka plan rengi gibi yeni DRM özelliklerine destek yeni sürümün özelliklerinden bazıları. Bu değişiklikle birlikte fullscreen-shell’in tamamen kaldırıldığı ve pipewire ve remoting eklentileriyle birlikte xdg-shell-v6’nın kullanımdan kaldırıldığı söyleniyor. Bu sürümde hâlâ bazı şeylerin eksik olduğu bilinmekle beraber, geliştirilmiş sürüm temposuyla özelliklerin çok daha hızlı eklenebileceğine inanıldığı belirtiliyor. Weston 16.0.0 Alpha hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Wayland protokol’un 1.47 sürümü, Jonas Ådahl tarafından duyuruldu. Wayland protokolleri 1.47, renk yönetimi ve HDR desteğinde çeşitli revizyonlarla birlikte yayınlanmış oldu. Wayland renk yönetimi protokolü, ANSI/CTA-861-H spesifikasyonu tarafından zorunlu kılınmadığı ve bazı filmlerin ana ekran parlaklığı yerine maxCLL’ye sahip olduğu için maxCLL ve maxFALL üzerindeki kısıtlamaları gevşetirken; ayrıca, renk prova uygulamalarına odaklanarak “absolute_no_adaptation” işleme amacının eklendiği söyleniyor. Renk yönetimi protokolünün de, kullanımdan kaldırılmış özelliklerin/amaçların/aktarım fonksiyonlarının/adların reklamını yasaklamak için güncellendiği belirtilirken, bunun, kullanımdan kaldırılmış işlevlerin emekliye ayrılmasını kolaylaştıracağının umulduğu söyleniyor. Son olarak, ext-image-copy-capture-v1 protokolüne renk yönetimi eklemek için ön koşul olarak wp_image_description_reference _v1 eklenmiş bulunuyor. Wayland Protokolleri 1.47’de renk yönetimi güncellemeleri dışında başka bir değişiklik olmadığı söyleniyor. Wayland protokol 1.47 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Bilindiği gibi, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland protokol 1.47 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Wayland protokol’un 1.44 sürümü, Jonas Ådahl tarafından duyuruldu. Yeni sürümle birlikte beraberinde yeni bir protokol daha eklendiğini belirten Ådahl; Wayland Protocol’ün sahneleme alanına gelen renk gösterimi protokolünün, kullanıcıların YCbCr arabellek içerikleri hakkında meta veri sağlamalarına olanak sağladığını söylüyor. Renk gösterimi için birleştirme talebi iki yıldır yapılıyor ve Sebastian Wick tarafından yönetiliyordu. Renk gösterimi protokolü, meta verilerin alfa modunu, renk modelini ve arabellek içeriklerini yorumlamak için alt örnekleme ve niceleme aralığını tanımlamasına olanak tanıyordu. Bu eklemelerle YCbCr piksel formatlarını RGB’ye dönüştürmeye yardımcı olunabileceği ifade ediliyor. KDE KWin, GNOME Mutter ve Weston kompozitörleri tarafından renk gösterimi için bekleyen kodların zaten mevcut olduğu hatırlatılıp ayrıca GStreamer ve MPV medya oynatıcısı tarafından renk gösterimi kullanımının hazır olduğu belirtiliyor. Bunun, Wayland altında renk yönetimini / HDR’yi iyileştirmek için atılmış bir adım daha olduğu belirtilirken, renk temsilinin artık Wayland Protokolleri ile birleştirilmesinin, kompozitörlerin ve uygulamaların bunu destekleme konusunda ilerlemesi için kapıyı açtığı söyleniyor. Renk temsil protokolü, Wayland Protokolleri 1.44’ün ana eklemesi olarak geliyor. Wayland protokol 1.44 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Kuşkusuz, GNU/Linux çevvrelerinde herşey memnunlukla karşılanmıştı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland protokol 1.44 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 14.0.0 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland Weston’un yeni kararlı sürümünün, her zamanki gibi, bir dizi hata düzeltmesini ve iyileştirmeleri de içerdiği belirtiliyor. Yüzey görünüm alanı bellek sızıntısının düzeltildiği hatırlatılırken, bunun, Wayland kompozitörü için en yeni özellik sürümü olarak yayınlandığı söyleniyor. Wayland Weston 14.0.0; ilk donanım alt katman desteği, çıkış yansıtma için yapılandırma işleme, PipeWire DMA-BUF geliştirmeleri ve çeşitli düzeltmeler ve diğer iyileştirmeleri sunuyor. Weston 14.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 14.0.0 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Bunun, Weston 14.0.0 için resmi bir sürüm olduğu belirtilirken, RC3’ten beri hiçbir değişiklik eklenmediği söyleniyor. İlk donanım alt katman desteği, çıkış yansıtma için yapılandırma işleme, PipeWire DMA-BUF geliştirmeleri, çeşitli düzeltmeler ve diğer iyileştirmelerle gelen yeni sürüm; Wayland kompozitörü için en yeni özellik sürümü olarak yayınlanmış bulunuyor. Görme engelli bir kişi için GNU/Linux/Unix konsoluna erişim sağlayan bir daemon olan app-accessibility/brltty 5.2-r1 ile kullanıma sunulan yeni sürüm, anahtar ve işaretçi kullanıcıları için tasarlanmış giriş yardımcı teknolojisi içeriyor. Wayland mimarisi, Wayland SSS, Wayland destekli araç setleri, Wayland depoları ve benzeri pekçok unsur yazılımla birlikte sunuluyor. Wayland projesinin bir parçası olan ve Wayland kompozitörünün Weston referans uygulaması olan yazılım, birkaç demo alıcıyla birlikte geliyor. Weston 14.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland 16.0.0; HDR iyileştirmeleri ve Vulkan düzeltmeleriyle geliyor. Sürüm, Wayland’ın yüksek dinamik aralık (HDR) ekran desteği ve renk yönetimi işlemesine yönelik en son iyileştirmeleri sunarken, Weston’ın DRM arka ucu artık “renk formatı” DRM bağlayıcı özelliğini destekliyor, Weston’a gri tonlamalı çıktı renk efekti eklenmiş bulunuyor. DRM arka ucuna renk işlem hatları desteği eklenirken, çeşitli renk dönüştürme eklemeleri yapıldığı ve Weston 16 için bir dizi başka HDR/renk ile ilgili yama eklendiği de söyleniyor. Linux 7.1 çekirdeğinde tanıtılan ve farklı DRM sürücüleri arasında destek görmeye devam eden “BACKGROUND_COLOR” CRTC arka plan rengi özelliğini de destekleyen Weston 16.0.0; böylece, düz renkli arka planların yükünü hafifletmeye olanak tanıyor. Weston 16.0.0 Vulkan işleyicisinde de bir dizi hata düzeltmesi, Vulkan’ın DRM arka ucuyla açık senkronizasyonu, Vulkan ile eksen hizalı olmayan dönüşler için destek ve diğer düzeltmelerin yapıldığı ifade ediliyor. Weston 16.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitLab sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Wayland protokol’un 1.47 sürümü, Jonas Ådahl tarafından duyuruldu.