GNU/Linux ve diğer Unix tipi işletim sistemleri için özgür ve açık kaynaklı bir masaüstü ortamı olarak system76 tarafından başlangıçta Ubuntu türevi bir dağıtım olan Pop!_OS için üretilen Rust tabanlı, Wayland temelli masaüstü ortamı COSMIC desktop‘un 1.1.0 sürümü duyuruldu. 1.0.16 ile 1.1.0 arasındaki tüm değişiklikler burada görülebilir. Başlangıçta GNOME’un özelleştirilmiş bir sürümü iken sonradan herhangi bir masaüstü ortamını temel almadan sıfırdan yazılmaya başlanan COSMIC; GNU/Linux dağıtımlarının COSMIC‘in kendi marka renkleri, rıhtım (dock), paneller ve uygulamaları için kendi tercih ettikleri yapılandırmalarıyla paketlemesini kolaylaştıracak şekilde tasarlandığı söyleniyor. Rust tabanlı COSMIC masaüstü ortamının yeni 1.1.0 sürümünün; birçok proje için çeviri güncellemeleri ve bağımlılık güncellemeleri içerdiği söyleniyor. Gerekirse sürüm ortası yama sürümlerine izin vermek için artık küçük sürüm numarasının düzenli olarak artırılacağı belirtilirken, yakında gnome-system-monitor’un cosmic-monitor ile değiştirilleceği söyleniyor. Küçültme animasyonundaki takılma düzeltilirken, özel duvar kağıdı dizinleri için özyinelemeli taramanın etkinleştirildiği söyleniyor. Hata ayıklama derlemesinde sabitleme sırasında oluşan panik hatasının düzeltildiği belirtilirken, sürüm dizesindeki “git commit unknown” hatası da düzeltilmiş bulunuyor. Ekran kaydı iletişim kutusunda daha iyi çıktı düzenlemesi sağlandığı ifade ediliyor. COSMIC desktop 1.1.0 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.
Archive | Yazılım
coreboot 26.06 duyuruldu
Modern bilgisayarlarda ve gömülü sistemlerde yıldırım hızında ve güvenli bir önyükleme deneyimi sunan genişletilmiş bir ürün yazılımı platformu olan coreboot‘un 26.06 sürümü, Martin L. Roth tarafından duyuruldu. Coreboot 26.06, bu açık kaynaklı sistem BIOS’u/ürün yazılımı çözümü için en yeni etiketli sürüm olarak bu hafta kullanıma sunulmuş bulunuyor. Coreboot projesinin, coreboot 26.06 sürümünün yayınlandığını duyurmaktan mutluluk duyduğu belirtilirken, bu güncellemenin, Intel Nova Lake, AMD Strix Halo ve 31 yeni anakart için destek getirdiği belirtiliyor. Coreboot 26.06, giderek artan sayıda platform için açık kaynaklı sistem bellenim desteği sağlayan bu yazılım projesinin en son üç aylık özellik sürümü olarak yayınlanmış bulunuyor. Önümüzdeki aylarda piyasaya sürülecek Intel Nova Lake öncesinde, Coreboot 26.06, Intel mühendisleri sayesinde ilk Nova Lake SoC desteğini sunuyor. Intel FSP modülleriyle birlikte, ilk Nova Lake desteği, yetenekli referans anakartlar ve bazı erken Google çalışmalarıyla birlikte yer alıyor. Bu arada, mevcut nesil Intel Panther Lake SoC’ler için artık UFS satır içi şifreleme ve çeşitli diğer özellikler için destek mevcut. Panther Lake SoC, ilgili Google Chromebook cihazlarına odaklanmaya devam ediyor. Coreboot 26.06 ayrıca eski Intel platformları için iyileştirmeler, önyükleme performansı geliştirmeleri, Intel FSP 2.0 sürücüsü ile Zstd sıkıştırma açma özelliği, çalışma zamanında kontrol edilebilen bant içi ECC ve daha fazlasını getiriyor. AMD tarafında ise Coreboot 26.06, Ryzen AI Max 300 serisi Strix Halo için ilk desteği sunuyor. Strix Halo için yapılan çeşitli değişiklikler, mevcut Ryzen AI 300 serisi Strix Point desteğinin üzerine Coreboot’a entegre edildi. Ancak şimdilik Coreboot ile yalnızca AMD Maple referans kartı, tek Strix Halo hedefi olarak destekleniyor. Coreboot’taki AMD desteği de büyük ölçüde geliştirildi ve artık başarısız BIOS yüklemeleri için A/B kurtarma altyapısına sahip ROM Armor 2 desteği bulunuyor. Qualcomm ayrıca, yaklaşan Google Chromebook’lar için Snapdragon X uyarlaması olarak Calypso SoC desteğini de Coreboot’a entegre etti. coreboot 26.06 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu, sürüm notlarını ve GitHub duyurusunu inceleyebilirsiniz.Linux Foundation ve diğerleri açık kaynak yazılımları yapay zeka destekli saldırılardan korumak için “Akrites”i başlatıyor
Açık kaynak yazılımları yapay zeka destekli saldırılardan korumak için “Akrites“i başlatan Linux Foundation, Amazon, Anthropic, OpenAI, NVIDIA, Microsoft, Red Hat ve diğerleri ile güçlerini birleştirdi. Akrites projesi, kritik açık kaynak yazılımlarını, yapay zeka/LLM tarafından keşfedilen yeni yazılım hataları ve güvenlik açıklarından korumayı ve bu sorunların kötü niyetli kişiler tarafından istismar edilmeden önce etkili bir şekilde ele alınmasını sağlamayı amaçlıyor. Büyük dil modelleri tarafından yapılan yeni güvenlik ile ilgili hataların keşif hızının çok yüksek olması göz önüne alındığında, Akrites, kritik açık kaynak yazılımlarının zamanında korunmasını ve güvenliğinin sağlanmasını sağlamaya yönelik sektör çapında bir çaba olarak ortaya çıkıyor. Akrites’in ilk destekçileri arasında Amazon Web Services, Anthropic, Chainguard, Cisco, Citi, Endor Labs, Ericsson, Google, IBM, JPMorganChase, Microsoft ve GitHub, NVIDIA, OpenAI, RapidFort, Red Hat, Rust Foundation, Sonatype, Vodafone ve Zscaler yer aldığı söyleniyor. “Akrites, gizlilik öncelikli ilkeler ve endüstri standardı araçlar üzerine kurulu, ortak bir güvenlik olayı müdahale ekibi (Security Incident Response Team) (SIRT) ve tek, standartlaştırılmış bir koordineli güvenlik açığı bildirimi (Coordinated Vulnerability Disclosure) (CVD) süreci oluşturuyor.
Gizlilik, çabanın merkezinde yer alıyor. Hata düzeltmeleri, bakımcıların şartlarına göre her projenin orijinal yerine geri dönüyor. Kritik bir paketin aktif bir bakımcısı yoksa, Akrites son çare olarak bakımcı görevi görecek, böylece en son sürüme yapılan düzeltmeler zamanında herkese ulaşacak. Girişim ayrıca, kamu ve özel savunucuların birlikte hareket etmesi için hükümet çabalarıyla da koordinasyon sağlayacak. Daha fazla ayrıntıyı lansman basın bülteninde bulabilirsiniz.
DXVK 3.0 duyuruldu
Linux oyunseverler tarafından Windows oyunlarını iyi bir hızda çalıştırmak için yaygın olarak kullanılan Direct3D-over-Vulkan çeviri katmanına büyük bir güncelleme olarak DX11 kullanan (D3D11) oyunlar için Wine‘dan daha iyi performans ve düzgün renderleme olanağı sağlayan DXVK‘nin 3.0 sürümü, Philip Rebohle tarafından duyuruldu. Shader Derlemesi için DXBC-SPIRV ve varsayılan olarak tanımlayıcı yığınları ile gelen yeni sürüm, Wine ve Valve’ın Steam Play (Proton) tarafından kullanılmak üzere Vulkan API’si üzerinde Direct3D 8 / 9 / 10 / 11 uygulamasının en son büyük özellik sürümü olan DXVK 3.0’ı duyuruyor. DXVK 3.0 ile gelen büyük değişikliklerden biri, eski shader çeviri kodunun yerini alacak şekilde shader derlemesi için DXBC-SPIRV’nin kullanılması olarak geliyor. DXBC-SPIRV’nin, DXVK geliştiricileri tarafından geliştirilen D3D SM 5.1+ için SSA tabanlı bir derleyici olduğu biliniyor. Bu yeni shader derleyicisi, bir dizi işleme sorununu çözecektir. DXVK 3.0’ın diğer büyük değişikliği ise, desteklenen Vulkan API sürücülerinde varsayılan olarak Vulkan tanımlayıcı yığınlarını (VK_EXT_descriptor_heap) kullanması olarak geliyor. XVK 3.0 ayrıca bir dizi Direct3D iyileştirmesi, paylaşılan kaynaklarla ilgili geliştirmeler, kare hızı sınırlayıcı desteği ve çeşitli diğer hata düzeltmeleri ve iyileştirmeler de getiriyor. Buna karşılık, DXVK 3.0 artık Vulkan 1.4 sürücü seviyesi desteği gerektiriyor. DXVK 3.0 hakkında bilgi edinmek için sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.Calibre 9.10.0 duyuruldu
Ücretsiz, açık kaynak kodlu bir e-kitap yönetim yazılımı olan Calibre‘nin 9.10.0 sürümü duyuruldu. Gezinmeyi kolaylaştırmak için kenar çubuğu içeren yeni “modern” bir arayüle gelen yeni sürümde, HTTPS ile kullanıldığında PWA (aşamalı web uygulaması) olarak kuruluma izin verildiği belirtiliyor. Windows’ta vurgular için not yazarken IME’nin çalışmamasının düzeltildiği belirtilirken, bazı giriş dosyalarındaki hataların da düzeltiği söyleniyor. Calibre 9.10.0 hakkında bilgi edinmek için neler yeni sayfasını incelemek mümkün. epub, cbz, mobi, fb2 gibi en popüler kitap formatları desteklenirken; GNU/Linux, Windows ve Mac OS X gibi değişik platformlar üzerinde çalışabilen Calibre; takip edilmek istenen blog ya da haber sitelerinin RSS beslemelerini otomatik olarak indirip, cihazda okumaya uygun bir biçime dönüştürebiliyor. Tüm kitapları bir kütüphanede saklayan ve internet üzerinden otomatik olarak kitap bilgilerini ve kitap kapaklarını indirebilen Calibre; kendi içinde tüm e-kitap biçimlerini açabilen bir okuyucu içeriyor. Üstelik, Calibre, tüm e-kitap biçimlerini birbirine çevirebilir. PDF ve EPUB biçimindeki kitapları, Kindle’ın açabileceği MOBI biçimine çevirmek mümkündür. Ya da tam tersi, MOBI biçimindeki kitapları Nook’ta açmak için EPUB biçimine çevirebilirsiniz. Bir başka seçenek de dönüştürme ekranında, Page Setup kısmından Output Profile olarak Kindle gibi seçimler yapabilmenizdir.Shotcut Video Editor 26.6.25 duyuruldu
Video dosyaları üzerinde kodlama, filtreleme gibi düzenleme işlemlerini kolaylıkla ve hızlı bir şekilde yapmanızı sağlayan açık kaynak kodlu yazılım Shotcut‘un 26.6.25 sürümü, Dan Dennedy tarafından duyuruldu. 2024’teki Shotcut 24.10’dan beri, OpenAI’nin Whisper modeliyle metinden konuşmaya dönüştürme desteği için Whipser.cpp mevcuttu. Shotcut Video Editor 26.6.25’te Whisper.cpp kullanımında Vulkan hızlandırmasının desteklendiği ifade ediliyor. Bu sayede yapay zeka özelliği için sadece CPU arka ucunu kullanmak yerine daha performanslı bir deneyim sunulması hedeflenmiş. Shotcut Video Editor 26.6.25 hakkında bilgi edinmek için GitHub duyurusunu inceleyebilirsiniz.GNU nano 9.1 duyuruldu
GNU/Linux altında çalışan pico editörünün bir benzetimi (emülatörü) olan metin düzenleme yazılımı GNU nano‘nun “met een hongerig paard aan ons been” kod adlı 9.1 sürümü, Benno Schulenberg tarafından duyuruldu. GNU nano’nun, terminal için basit ve kullanımı kolay bir düzenleyici olduğu belirtilirken, Unicode kodlarının sıfır olmadan girilebilir olduğu ifade ediliyor. Bu sürümün, M-Ins ve M-Del tuş atamalarını yeniden atanabilir yaptığı ve arama yaparken mümkün olduğunca görünüm alanını sola kaydırdığı söyleniyor. GNU/Linux için popüler, ücretsiz ve açık kaynaklı bu komut satırı editörünün en son kararlı sürümünü duyurmaktan mutlu olduğunu belirten ekip üyeleri, yeni sürümün, yalnızca M-Ins ve M-Del tuş atamalarını yeniden atanabilir hale getiren, arama yaparken mümkün olduğunca görünüm alanını sola kaydıran, eski Mac formatındaki dosyaları okuma ve yazma özelliğini kaldıran ve WhereIs ile GotoLine arasında geçiş yapan ^T tuşunu kullanımdan kaldıran küçük bir güncelleme olduğunu ifade ediyor. GNU nano 9.1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu, değişiklikler ya da haberler sayfasını inceleyebilirsiniz.