Archive | Yazılım

PipeWire 1.6.8 duyuruldu

GNU/Linux altında ses ve videonun işlenmesini büyük ölçüde iyileştirmeyi amaçlayan bir proje olan PipeWire‘in 1.6.8 sürümü duyuruldu. Bunun, önceki 1.6.x sürümleriyle API ve ABI uyumlu bir hata düzeltme sürümü olduğu belirtilirken, Ardour’da kayıp MIDI olaylarına neden olabilecek JACK’teki bir veri yarışının düzeltildiği söyleniyor. Bazı sınırsız bellek tahsislerinin düzeltildiği ve çeşitli küçük düzeltmeler yapıldığı belirtilirken, OOM hatalarını önlemek için RAOP’ta içerik uzunluğu ve tahsis kontrolü yapıldığı ifade ediliyor. İstemci düğümünün hata yolunda olası bir bellek sızıntısının düzeltildiği belirtilirken, filtre grafiği dinamik grafik güncellemelerinin de düzeltildiği söyleniyor. Filtre, donanım hacmine sahip bir düğümün içinde yüklendiğinde filtre grafiği hacimlerinin düzeltildiği belirtiliyor. PipeWire 1.6.8 hakkında bilgi edinmek için projenin GitLab sayfasındaki sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

             

 

 PipeWire 1.6.8 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

Wayland Weston 16.0.0 RC1 duyuruldu

Wayland protokolü ile iki ana kısımdan oluşan bir yapı olan Weston görüntü yöneticisinin (compositor) 16.0.0 RC1 sürümü, Marius Vlad tarafından duyuruldu. Wayland Weston 15.0.93 adıyla çıkarılan sürümün, Weston 16.0.0’ın ilk sürüm adayı sürümü olduğu belirtilirken, hata ayıklama açıklamalarıyla geliştirilmiş Perfetto izleri, daha fazla HDR ve renk yönetimi iyileştirmeleri, renk formatı veya arka plan rengi gibi yeni DRM özelliklerine destek gibi özelliklerle gelen sürümde, doku yüklemesinin kendi kendine doğru şekilde senkronize edildiği söyleniyor. Düzlem renk işlem hattı desteğinin renk yönetimine bağlandığı belirtilirken, libwayland’ın 1.24’e ve libdrm’nin 2.4.130’a yükseltildiği söyleniyor. Yakalama komutları sunumdan önce taşınmış bulunuyor. Weston 16.0.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

Weston 16.0.0 RC1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

Wayland 1.26.0 RC1 duyuruldu

Wayland’ın 1.26.0 RC1 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Wayland 1.25.91 adıyla yayınlanan yeni sürüm, wl_pointer.warp olayı eklenmiş olarak geliyor. Bu, Wayland’da şu anda bazı durumlarda Wayland istemcisinin işaretçi için doğru konum bilgisini elde edememesi sorununu gidermeyi amaçlıyor. Açık kaynak geliştirici YaNing Lu tarafından bildirilen sorun, böylelikle giderilmiş oluyor. Bu nedenle, Wayland 1.26+ ile artık son kullanıcı tarafından başlatılan bir hareket olayı olmadan yeni (doğru) işaretçi konumu bildirilebiliyor. KDE KWin, GNOME Mutter ve wlroots için bu olayla ilgili yamalar beklemede bulunuyor. Wayland 1.26.0 RC1 ayrıca olası bir yarış durumunu ele almak için yeni bir wl_fixes.ack_global_remove isteği ekliyor. WAYLAND_DEBUG zaman damgaları da artık daha kolay okunabilir/diğer günlüklerle karşılaştırılabilir hale getirilmek üzere daha iyi biçimlendirilmiş bulunuyor. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.26.0 RC1 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ya da GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →

 

 

 

Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.26.0 RC1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

GStreamer 1.28.5 duyuruldu

Gerçek zamanlı medya yayını yapan uygulamalar ve medya oynatıcıları altında çalışan bir uygulama olarak kullanılan GStreamer‘in 1.28.5 sürümü duyuruldu. GStreamer 1.28.4’ten yaklaşık bir ay sonra gelen 1.28.5,  GStreamer 1.28 serisinin beşinci bakım güncellemesi olarak duyuruldu. Yeni sürümün, çeşitli güvenlik düzeltmeleri ve oynatma düzeltmeleri içerdiği söyleniyor. AMD GPU’larda VA kod çözücülerle altyazı yeşil titremesinin düzeltildiği belirtilirken, YouTube HLS akışları için desteğin iyileştirildiği söyleniyor. Çeşitli güvenlik düzeltmeleri ve oynatma düzeltmeleriyle gelen yeni sürümde, EOS olaylarının push işlemi sırasında düzgün şekilde işlenmesinin sağlandığı söyleniyor. avtp zaman damgasından ptime oluşturmanın düzeltildiği belirtilirken, parça sınırlarında bölme için çeşitli düzeltmeler yapıldığı ve R/B kanal değişimine neden olan yanlış DRM format müzakeresinin düzeltildiği ifade ediliyor. SR+SDES bileşik paketlerinin ayrıştırılmasının düzeltildiği söyleniyor. GStreamer 1.28.5 hakkında bilgi edinmek için sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

          

 

 

          

 GStreamer 1.28.5 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

Zlib-rs 0.6.6 duyuruldu

Hem C kütüphanesi hem de Rust crate olarak kullanılabilen ve bellek güvenliğini artırırken mükemmel performans sağlayan yaygın olarak kullanılan sıkıştırma kütüphanesi zlib’in Rust dilinde bir uygulaması olan Zlib-rs‘nin 0.6.6 sürümü, Folkert de Vries tarafından duyuruldu. Trifecta Tech Foundation tarafından üretilen Zlib-rs’nin yeni sürümü; Intel Raptor Lake için bir düzeltme ve yeni SIMD optimizasyonları getiren önceki sürümden sadece birkaç hafta sonra, güncellenmiş Zlib API uyumluluğunu sunuyor. Yukarı akış Zlib 1.3.2 API’sini destekleyen Zlib-rs 0.6.6; artık deflateUsed’ı ve uzunluklar için usize kullanan _z sonekiyle ek sembolleri ortaya çıkarıyor. Veri sıkıştırma girişiminin bir parçası olan yazılımın, ilk geliştirme çalışmaları Prossimo ve Tweede Golf tarafından başlatılmış ve finanse edilmişti. Şubat 2026’da yayınlanması beklenen zlib-rs için olgun bir Rust API’si üzerinde çalışmalara da başlanmış bulunuyor. Zlib-rs 0.6.6 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürümler ya da tam değişiklik sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →

 

 

 

Zlib-rs 0.6.6 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

Xorg-server 21.1.24 ve Xwayland 24.1.13 duyuruldu

GNU/Linux ve Unix benzeri işletim sistemlerinde kullanılan grafik arayüz altyapısı anlamına gelen Xorg-server ya da X Pencere Sisteminin 21.1.24 sürümü ve Xwayland’ın 24.1.13 sürümü, Peter Hutterer tarafından duyuruldu. X.Org Server kod tabanını ve dolayısıyla XWayland’ı da etkileyen iki güvenlik sorunu daha kamuoyuna açıklandı. Trend Micro Zero Day Initiative, son yıllarda yeni X.Org Server güvenlik açıklarını ortaya çıkarmada aralıksız çalışmaya devam ediyor. Claude Opus 4.6’nın yardımıyla, bu son güvenlik sorunları artık çözülmüş bulunuyor. Red Hat’tan Peter Hutterer, GLAMOR için yazı tipi kodunda bir arabellek taşması (buffer overflow) olarak CVE-2026-55999’u ve GLX kod yolunda bir kullanım sonrası serbest bırakma (use-after-free) olarak CVE-2026-56000’i duyurdu. Bu düzeltmelerin yanı sıra birkaç başka düzeltme de içeren Xorg-server 21.1.24 ve XWayland 24.1.13 artık kullanılabilir durumda. Xorg-server 21.1.24 ve Xwayland 24.1.13 hakkında bilgi edinmek için Xorg-server 21.1.24 sürüm duyurusunu ve Xwayland 24.1.13 sürüm duyurusunu ve hatta Hutterer’in en son duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →

 

 

 

 

Xorg-server 21.1.24 ve Xwayland 24.1.13 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.

Proton 11.0-1 duyuruldu

Valve‘in Vulkan‘a dayalı Direct3D 12 uygulaması, OpenVR ve Steamworks yerel API köprüleri, yenilenmiş tam ekran ve gamepad desteği, çok iş parçacıklı performans iyileştirmeleri için “esync” yama seti gibi özelliklerle kullanıma sunduğu Windows oyunlarının Steam Deck ve GNU/Linux masaüstlerinde çalışmasına izin veren Steam Play uyumluluk aracı Proton‘un 11.0-1 sürümü, Arek Hiler tarafından duyuruldu. Valve’ın Steam Play’ini destekleyen Wine’ın en yeni ana sürümü olarak kararlı bir şekilde yayınlanan ve geleneksel Linux sistemlerinin yanı sıra popüler Steam Deck ve yepyeni Steam Machine’de harika bir Windows oyun deneyimi sunan yeni sürüm; Proton 10.0 serisine kıyasla çeşitli diğer düzeltmeler ve güncellemeler de içeriyor. Birden fazla test sürümünün ardından, Proton 11.0-1, Proton 11.0 serisinin ilk kararlı sürümü olarak duyurulmuş oldu. Proton 11.0-1, şimdiye kadar yalnızca son Steam Deneysel sürümlerini kullanırken çalışan bir başka Windows oyun grubunu da destekliyor. Proton 11.0-1 ile yeni uyumlu hale gelen oyunlar arasında Universe Generator: The Golden Sword, DCS World Steam Edition, Resident Evil (1996), Resident Evil 2 (1998), Dino Crisis, Dino Crisis 2, From Dust, Blaite, Don’t Die Dateless, Dummy!, METAL GEAR SURVIVE, Warhammer: Vermintide 2, Metal Fatigue ve SHOGUN: Total War yer alıyor. Bu sürümde ilk kez Proton ile uyumlu hale gelen oyunlar arasında ise Unknown Faces, Gothic 1 Classic, X-Plane 12, Breath of Fire IV ve Deadly Premonition bulunuyor. Proton 11.0-1 ayrıca bir dizi farklı oyun düzeltmesi, Rockstar Launcher açılır pencerelerinin iyileştirilmiş görüntülenmesi, yakın zamanda yapılan bir EA Desktop güncellemesinden sonra oynanamaz hale gelen birçok EA oyununun düzeltilmesi, birçok EA oyununda çalışmayan Steam Overlay’in düzeltilmesi, Kodi medya oynatıcısı için geliştirilmiş destek ve çok çeşitli diğer düzeltmeler de içeriyor. Proton 11.0-1 ayrıca Xalia 0.4.9, ARM64EC derlemeleri için FEX 2605, VKD3D 1.19 Git, DXVK 2.7 Git, DXVK-NVAPI 0.9.1, Wine Mono 11.0 ve VKD3D-Proton 20260410 güncellemelerini de içeriyor. Proton 11.0-1 hakkında bilgi edinmek için GitHub sayfasını inceleyebilirsiniz.

Continue Reading →

 

 

 

Proton 11.0-1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.