Eskiden ArchMerge olarak adlandırılan Arch Linux tabanlı bir GNU/Linux dağıtımı olan ArcoLinux‘un 23.09.03 sürümü duyuruldu. Çeşitli problemlerin giderildiği ve kimi genel iyileştirmeler içerdiği söylenen yeni sürüm, her zaman olduğu gibi Cinnamon, Gnome, KDE Plasma, Mate, Openbox gibi masaüstü ortamlarından pek çoğunu full ve minimal sürümler olarak kullanıma sunuyor. Yeni bir masaüstü ortamı Hyprland ile gelen yeni sürüm; Wayland ile kurulabilen bir masaüstü ortamıyla geliyor. Ağ yazıcısının hemen kurulması için systemd hizmeti eklendiği belirtilen yeni sürümün, AAG ile artık Ariser iso’yu oluşturma olanağına sahip olduğu ifade ediliyor. Calamares’in olmadığı belirtilen sistemde, yalnızca saf Arch ve AUR’dan istenilen herhangi bir paket yüklenebiliyor. Ariser üzerinden tek tip pacman hatlarına sahip olmak için /etc/pacman.conf’un içeriğini değiştirilldiği belirtilirken, aynı zamanda python kodunun da basitleştirildiği söyleniyor. ATT geliştirilip GARUDA REPO eklenen sistemde, Garuda deposunu aktif edip garuda-assistant gibi uygulamaları yüklemek mümkün. Bu arada, linux-xanmod-anbox ve linux-xanmod-tt çekirdeklerinin depodan ve Calamares’ten kaldırıldığı belirtiliyor. ArcoLinux 23.09.03 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
İnternet üzerinde kişisel bilgileri gizleyebilme ve anonim olma olanağı sağlayan ünlü güvenlik aracı Tor Browser’in Windows, macOS, GNU/Linux için 12.5.3 sürümü duyuruldu. Bu sürümün, hata düzeltmeleri, kararlılık iyileştirmeleri ve önemli güvenlik güncellemeleri dahil olmak üzere Firefox’u 102.15.0esr’ye güncelleyerek geldiği belirtiliyor. Ayrıca Firefox 117’nin Android’e özel güvenlik güncellemelerinin de desteklendiği ifade ediliyor. OpenSSL 1.1.1v’ye güncellenirken, güncellenmiş çeviriler içeren sürüm, GeckoView 102.15.0esr’ye güncellenmiş olarak geliyor. Bir hata bulanların veya bu sürümün nasıl geliştirebileceğine dair bir önerisi olanların konuyu projeye bildirmelerinin önemli olduğu belirtiliyor. Tor Browser 12.5.3 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
GNU/Linux altında ses ve videonun işlenmesini büyük ölçüde iyileştirmeyi amaçlayan bir proje olan PipeWire‘in 0.3.79 sürümü duyuruldu. Bunun, önceki sürümlerle uyumlu API ve ABI olan bir hata düzeltme sürümü olduğu söylenirken, askıya alma durumunda sessizliğe neden olabilecek bir gerilemenin düzeltildiği söyleniyor. JACK bağlantı noktası kaydında her türlü soruna neden olabilecek bir gerilemenin düzeltildiği belirtilirken, Neon örnek dönüştürme işlevlerindeki bir yazım hatası da düzeltilmiş bulunuyor. BAP yayın kaynağı ve havuz desteği eklendiği belirtilen yeni sürümde, ir düğümün ilk önce askıya alınamayacağı kapatma sırasındaki gerilemenin düzeltildiği söyleniyor. PipeWire 0.3.79 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Bağımsız bir sistem kurulumcusu olan Calamares’in 3.3.0-alpha3 sürümü, Adriaan de Groot tarfından duyuruldu. Calamares ekibinin Calamares 3.3.0-alpha3’ü duyurmaktan mutluluk duyduğu ifade ediliyor. Uyumsuz modül konfigürasyonu değişiklikleriyle gelen yeni sürümde, dracut yapılandırılabilir bir çekirdek adı eklendiği ve INSTALL_CONFIG seçeneğinin kaldırıldığı söyleniyor. Yükleme sırasındaki ilerleme yüzdesinin artık yerelleştirilebildiği ifade ediliyor. Calamares ile ilgili bir sorun yaşayanların, her şeyi Calamares sorun izleyicisinde anlatması isteniyor. Calamares, GNU/Linux masaüstünün nihai “standart” yükleyicisi olmayı hedeflemiyor. Birçok dağıtım zaten daha olgun sistem yükleyici çözümlerine sahip bulunuyor, ancak Calamares, böyle bir yükleyiciye sahip olmayan sistemlere yardımcı olmayı hedefliyor. Calamares, üçüncü taraf markalama ve harici modül desteği sayesinde, hantal yamalara gerek kalmadan dağıtım şirketleri tarafından özelleştirilebilir şekilde tasarlanıyor. Calamares 3.3.0-alpha3 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Tüm dağıtımlar için bir kurulum aracı olarak düşünülen Calamares ile ilgili ilk fikir Mayıs 2014’te çıkmış ortaya. Blue Systems’in desteği ile Haziran 2014’te sıfırdan başlayan süreç; KaOS, Manjaro, Maui ve Netrunner geliştiricilericilerinin değerli katkılarıyla bugünlere gelmiş. Sürece sonradan, Fedora, BBQLinux, OpenMandriva ve KDE Visual Design Group katılmış. Hem DOS hem de GPT bölüm tablosuna destek veren Calamares; otomasyon ve yeniden boyutlandırma işlevselliğine sahip bulunuyor. Calamares 3.3.0-alpha3 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanmak mümkün.
GNU/Linux sistemler için geliştirilmiş daha hızlı kurulum, uygulamaların daha güvenli çalışması, güncellemeler gibi işlemlerin yapıldığı paket yöneticisi olan Snapd’nin 2.60.3 sürümü, Michael Vogt tarafından duyuruldu. Performans iyileştirmeleriyle gelen yeni sürümde, birçok hata düzeltmesi yapılmış bulunuyor. Ubuntu’da yıllardır uygulama yüklemek, yükseltmek ve kaldırmak için kullanılan “apt-get” komutu yerine, Ubuntu 16.04 sürümüyle birlikte kullanıma sunulan Snap paketleme sistemi, “.deb” paketleri yerine, “.snap” paketlerini kullanıyor. Böylelikle hem masaüstü bilgisayarın, hem de Ubuntu telefon veya tabletlerin ortak yazılım kullanabilmesi amacı güdülüyor. Ayrıca snap, paket bağımlılığı sorununu ortadan kaldıracak. Yani uygulamalar, sistem sürümünden bağımsız olarak çalışacak. Bir uygulama indirildiğinde, aslında o uygulamanın çalışması için gerekli paket bağımlılıkları da indirilmiş olacak. Uygulamaların tamamen yalıtılmış olarak çalışacak olmaları, sistem geneli için daha az sorun ve daha az güvenlik açığı anlamına geliyor. Snapd 2.60.3 hakkında bilgiyi GitHub sayfasında bulabilirsiniz.
1991’de Helsinki Üniversitesi‘nden Linus Benedict Torvalds daha sonra Linux çekirdeği haline gelecek bir yazılımı yazmaya başlamıştı. Torvalds; bunu, 25 Ağustos 1991’de comp.os.minix’te aşağıda görebileceğiniz kısa bir mesaj ile duyurdu. Ve artık Linux 32. yaşını kutluyor. Doğum günün kutlu olsun Linux! 32 yıl önce Torvalds; Nisan ayından bu yana devam eden geliştirme sürecinin ardından, artık hazır olduğunu ve geliştirdiği sistemle ilgili geri bildirimde bulunulmasını istediğini söylüyordu. Unix’e fikirsel ve teknik anlamda atıfta bulunarak geliştirilmiş açık kaynak kodlu, özgür ve ücretsiz bir işletim sistemi çekirdeği olan Linux; 5 Ekim 1991’de Linux 0.02 adıyla kullanıma sunuldu. Linux topluluğunda bazı kişiler, Linux’un doğum günü olarak 25 Ağustos’u değil, kullanıma sunulduğu tarih olan 5 Ekim’i kabul ediyor ve doğum gününü o gün kutluyor. Geniş bir donanım desteğine sahip olan Linux çekirdeği; sunucu bilgisayarlar, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, iş istasyonları, akıllı telefonlar, yeni nesil TV’ler ve tabletler gibi hemen her platformda tam bir uyum içinde çalışabilir. Günümüzde Linux çekirdeğini kullanan GNU dağıtımları, büyük bir kitle tarafından genel olarak “Linux” adıyla anılmaktadır. Ancak, Özgür Yazılım Vakfı ve çeşitli özgür yazılım toplulukları, “GNU/Linux” tanımını tercih etmektedir.
32 yıl boyunca, Linux için milyonlarca satır kod yazıldı. Linux, öylesine etkin bir konu haline geldi ki Microsoft, dahi Windows’a Linux çalıştırma özelliğini eklemek durumunda kaldı (WSL). Happy birthday dear Linux! Linus Torvalds’ın 25 Ağustos 1991’de yayımladığı duyuruyu aşağıda bulabilirsiniz.
KDE Applications için yeni bir isim olarak kullanılması düşünülen bir proje olan KDE Gear’ın 23.08.0 sürümü duyuruldu. 120’den fazla bağımsız program, artı düzinelerce program kitaplığı ve özellik eklentisinin aynı anda geldiği bildirilen KDE Gear ⚙️ yeni sürümünde, çeşitli hata düzeltmeleri ve kaynak sürümlerinin yer aldığı ifade ediliyor. Bilindiği gibi, KDE Applications (KDE Uygulamaları) artık KDE Gear olarak ele alınacak. Canonical; Ubuntu 21.04 Hirsute Hippo duyurusunu yaptıktan sonra, KDE Gear projesi de başlamış oldu. Kontact’ın artık güvenlik ve rahatlık sağlayan Autocrypt’i desteklediği belirtilirken, tasarımın geliştirildiği ve yazılımın herhangi bir POP veya IMAP hizmetinde kullanılmasında sorun yaşanması olası değil artık. KDE’nin ürünleri arasında Linux ve UNIX platformları için modern bir masaüstü sistemi, kapsamlı ofis üretkenliği ve grup yazılımı paketleri ve İnternet ve web uygulamaları, multimedya, eğlence, eğitim, grafik ve yazılım geliştirme dahil birçok kategoride yüzlerce yazılım bulunduğu ifade ediliyor. KDE yazılımının 60’tan fazla dile çevrildiği ve kullanım kolaylığı ve modern erişilebilirlik ilkeleri göz önünde bulundurularak oluşturulduğu hatırlatılıyor. KDE’nin tam özellikli uygulamalarının yerel olarak GNU/Linux, BSD, Windows ve macOS üzerinde çalıştığı vurgulanıyor. Yeni sürümde, Dolphin 23.08.0, neye baktığınız ve onunla neler yapabileceğiniz konusunda size daha iyi bir fikir vermek için neyi ve nasıl gösterdiğini değiştiriyor ve Dolphin, geçici ve yedek dosyaları gizleyerek görünümü karmaşıklık durumundan kurtarıyor ve yanlışlıkla kurcalamayı engelliyor. Takvimci’nin Merkuro olarak değişen özgün adının, Türk mitolojisindeki eşdeğeri olan haber tanrısı Erdenay ile yerelleştirildiği belirtiliyor. KDE’nin belge görüntüleyicisi Okular, sayısal PDF imzalama özelliklerini, imzalayanların imzaya “neden” ve “konum” gibi çeşitli üst veriler eklemesine ve ayrıca isteğe bağlı olarak arkasına bir arka plan görseli eklemesine izin veriyor. KDE’nin gelişmiş metin düzenleyicisi Kate’nin, geliştiriciler için çok yönlü bir tümleşik geliştirme ortamı olma yolunda ilerlemeyi sürdürdüğü ifade ediliyor. NeoChat’in de, Matrix ağının tüm avantajlarından yararlanmay sağlayan bir sohbet uygulaması olduğu hatırlatılıyor. KDE Gear ⚙️ 23.08.0’ı, değerli Dani Gutiérrez Porset‘in anısına adadıklarını belirten geliştirici ekip, Dani,’nin tutkulu bir Özgür Yazılım aktivisti olduğunu ifade ediyor. KDE Gear 23.08.0 hakkında bilgi edinmek için kde.org’un sürüm duyurusu incelenebilir.