Bilindiği gibi, birçok GNU/Linux kullanıcısı, Intel ve AMD’nin GPU sürücü ayarları ve Windows’ta yaptıklarına benzer işlevler için herhangi bir GUI sağlamaması nedeniyle hayal kırıklığı yaşadıklarını ifade ederken, grafik sürücüsü ayarlarını yönetmek için bir dizi üçüncü taraf açık kaynaklı GUI programı bulunuyor. GPU yapılandırması ve izleme için bunlardan en yetenekli çözümlerden biri kabul edilen LACT‘ın 0.9.0 sürümü duyuruldu. Bunun, önemli kullanıcı arayüzü değişiklikleri ve Nvidia kullanıcıları için uzun zamandır beklenen bir özellik içeren oldukça büyük bir sürüm olduğu ifade ediliyor. Kullanıcı arayüzü, yeni bir düzen ve birçok stil değişikliğiyle yeniden tasarlanırken, önemli bir teknik değişikliğin, LACT’ın artık düz GTK4 yerine libadwaita’yı kullanması olduğu söyleniyor. LACT, artık MSI Afterburner gibi Windows araçlarına benzer şekilde daha hassas ayarlamalar yapılmasına olanak tanıyan bir Nvidia GPU’ları için VF eğrisi düzenleyicisine sahip bulunuyor. Sürüm; Rust 1.93+, libadwaita 1.5+ ve GTK 4.14+ gibi bağımlılıklar içeriyor. Minimum GTK sürüm gereksinimindeki artış nedeniyle, Ubuntu 22.04 ve Debian 12 için paketler kaldırılmış bulunuyor. LACT 0.9.0 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Tag Archives | intel
Wayland 1.25.0 duyuruldu
Wayland’ın 1.25.0 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Bunun, Wayland 1.25 için resmi sürüm olduğunu belirten Ser; her zamanki hata düzeltmeleri ve protokol açıklamalarının yanı sıra, Prose dokümantasyonunun DocBook’tan mdBook’a dönüştürüldüğünü ifade ediyor. Wayland XML lehçesi, içerik güncelleme modeli ve renk yönetiminin artık tamamen belgelendiğini belirten Ser; birden fazla üst arayüzü olan arayüzler için yeni bir “dondurulmuş” öznitelik sağlandığını söyledi. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.25.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.25.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
Wayland 1.25 RC1 duyuruldu
Wayland’ın 1.25 RC1 sürümü, Simon Ser tarafından duyuruldu. Bunun, Wayland 1.25 serisi için RC1 sürümü olduğu belirtilirken, sürümün Wayland 1.24.91 adıyla yayınladığı bildiriliyor. Son kullanıcılar için çok heyecan verici olmasa da geliştiriciler için biraz daha ilgi çekici olduğu belirtilen Wayland 1.25’in DockBook’tan mdBook’a dönüştürme de dahil olmak üzere dokümantasyon iyileştirmeleriyle gelen yeni test sürümü Wayland 1.25 RC1, ayrıca Wayland’ın XML lehçesi, içerik güncelleme modeli ve Wayland renk yönetimi hakkında tam dokümantasyona sahip bulunuyor. Bunların hepsinin, özellikle Wayland ile yeni tanışan geliştiriciler için önemli olduğu belirtilirken, Wayland 1.25 ile gelen bir diğer geliştirici yardımcısının ise, modern terminallerde hata ayıklama çıktısının daha kolay ayrıştırılması için WAYLAND_DEBUG çıktısının artık renklendirilmesi olduğu söyleniyor. Wayland 1.25 ayrıca, birden fazla üst arayüzü olan arayüzler için “dondurulmuş” bir öznitelik, her commit için arabellek serbest bırakma geri çağırmaları için wl_surface.get_release isteği ve tek bir olayı göndermek için wl_display_dispatch_pending_single() işlevini de hazırlıyor. Bilindiği gibi, 1980’lerin Başında bir MIT mühendisi olan Bob Scheifler tarafından duyurulan X; bilgisayarlar için yeni grafik görüntüleme sistemiydi ve o günlerde büyük bir devrimi ifade ediyordu. Kısa sürede UNIX ve benzeri sistemlerde standart grafik arayüz olarak kullanılmaya başlanan ve hâlâ da kullanılmakta olan X; ağ üzerinde çalışmaya imkan veren ilk grafik görüntüleme sistemiydi. Zaman paylaşımlı bir sunucu üzerinde çalışan bir X sunucusu ağdaki istemciler tarafından kullanılabiliyordu. Zaten X, donanımdan bağımsız ve tamamen ağda hizmet verebilecek şekilde tasarlanmıştı. MIT yönetiminde ve Bob Scheifler liderliğinde geliştirilen X sunucusunun üstün olduğu ağ imkanları 90’lı yıllarda çoğunlukla kullanılmamaya başlandı. Ayrıca, X’in çok çeşitli donanımlara Linux ortamında nasıl erişim sağlayacağı da önemli bir sorun haline gelmişti. Bu, GNU/Linux dünyası için üzüntü vericiydi. Bu gelişmelere yönelik olarak, 2007 yılında Thomas Hellstrom, Eric Anholt ve Dave Airlie tarafından geliştirilen TTM (Translation Table Maps) adını verilen bir önbellekleme sistemi kullanılmaya başlandı. Böylelikle uygulamalar grafik verilerin işlenmesi için beklemek zorunda kalmayacak ve hızlanacaklardı. Wayland 1.25 RC1 hakkında bilgi edinmek için posta listesi duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
Bu, kuşkusuz, GNU/Linux çevrelerinde memnunlukla karşılandı. Sonuç olarak, tüm Linux grafik sürücülerinin kullanabileceği bir bellek yönetim sistemi kullanılabilir olmuştu. Ancak, açık kaynak kodlu Linux grafik sürücülerinin basit API’lere ihtiyaç duymasına karşılık; TTM çok büyük bir kod yığınıydı. Buna ilişkin olarak, 2008 yılında Reenter Keith Packard ve Eric Anholt’un da yardımıyla TTM için yeni bir API yazıldı. GEM (Graphics Execution Manager) adı verilen bu yapı; mevcut Kernel fonksiyonlarını kullanacak şekilde değiştirilip küçültülmüştü. Ancak asıl sorun; OpenGL, Qt ve Gtk+ gibi büyük boyutlu kütüphaneler ile kernel arasındaki ilişkide X’in modern grafik ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığını gösteriyordu. Bu aşamada, bir yazılım mühendisi olan AIGLX’in yazarı Kristian Høgsberg, grafik çıktılarının doğrudan Kernel’e gönderileceği, uygulamaların doğrudan GPU’ya ulaşabileceği bir tasarıma girişmişti. Kısa sürede temel kütüphaneleri yazmaya başlayan ve çok kısa bir süre içinde, az çok çalışan bir sunucu geliştirmeyi başaran Høgsberg’in X sunucusuna hiçbir bağımlılığı olmayan bir son işlem API’si kullanan yazılımının adı: Wayland idi. Konu, phoronix.com‘un haberi ile duyuruldu. Henüz çok taze bir proje olan Wayland’ın kaynak kodları da internette yerini aldı. Wayland, küçük gömülü sistemler, cep telefonları ya da küçük oyuncaklarda dahi çalışabilecek kadar hafif biçimde tasarlanıyordu. Høgsberg, geriye dönük uyumluluğu sağlamak için X sunucusunun Wayland’ın bir istemcisi konumunda çalışabilmesine olanak sağlamıştı. Wayland günümüzde Kernel’de bulunan GEM, evdev (input drivers) ve kms (kernel mode switching) teknolojilerini ve DRI2 (Direct Rendering Infrastructure) kullanıyor. Intel ve RedHat tarafından desteklenen bu yeni teknoloji, X için çözülmesi zor görünen pek çok geleneksel sorunu çözmeye yaklaşmış görünüyor. Intel, sürücülerinin Wayland ile daha performanslı çalışmasını sağlamak için projeye, Wayland geliştiricilerini kiralayacak kadar büyük destek sunuyor. Wayland 1.25 RC1 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
ChromeOS Flex 16503.60.0 çıktı
Gentoo türevi ChromeOS tabanlı, ücretsiz ve hafif bir GNU/Linux dağıtımı ve Google tarafından geliştirilen ChromeOS Flex‘in 16503.60.0 sürümü çıktı. Sürüm hakkında yayımlanmış herhangi bir resmi sürüm duyurusu bulunmadığı için, sürüm hakkında bilgi edinme olanağı yok. Özellikle Chromebook bilgisayarlar için tasarlanmış ChromeOS’un aksine, ChromeOS Flex, AMD veya Intel işlemcili çoğu x86_64 cihaza kurulabiliyor ve Chromebook benzeri bir deneyim sunuyor. Ürünün işlevselliği, eksiksiz bir Linux geliştirme ortamına sahip Debian tabanlı bir Linux alt sistemi kurularak daha da genişletilebiliyor. ChromeOS Flex, önyüklenebilir bir USB Flash sürücüye aktarılabilen bir BIN imajı olarak bulunuyor; “live” modda kullanılabiliyor veya bir bilgisayarın sabit diskine kalıcı olarak kurulabiliyor. Continue Reading →
ChromeOS Flex kurulum kılavuzu sayfası incelenebilir. ChromeOS Flex 16503.60.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.
FydeOS 22.0 duyuruldu
United Kingdom kökenli, Fyde Innovations tarafından geliştirilen, kullanım açısından Google Chrome OS’ye oldukça benzeyen Linux çekirdeği, tarayıcı platformu ve kapsayıcı teknoloji sürücüsü içeren hafif bir işletim sistemi olarak tanıtılan FydeOS‘un ‘Radiant Anatomy’ kod adlı 22.0 sürümü duyuruldu. En yeni web uygulama standartlarını destekleyen ve Android ve Linux uygulamalarını (dahil olan Android ve Debian alt sistemlerini etkinleştirerek) çalıştıran ve Google Chromebook benzeri bir deneyim sunan sistem ile kullanıcılar, Google tarafından sağlanan bulut hizmetlerini, Fyde Innovations tarafından desteklenen hizmetleri veya yerel bir hesabı kullanmayı seçebiliyorlar. ChromiumOS tabanlı olan ve Chromium tarayıcısını içeren FydeOS, çoğu standart Intel/AMD kişisel bilgisayar için ücretsiz olarak sunuluyor. Bu güncellemenin, temel sistemi Chromium OS r138’den r144’e yükselterek kararlılığı artırırken, aynı zamanda birkaç yeni özellik de sunduğu söyleniyor. Hızlı paylaşım (yakın paylaşım olarak da bilinir) özelliğiyle gelen sistem; yakındaki cihazlar arasında dosyaları, fotoğrafları ve bağlantıları (kablo veya üçüncü taraf araçlara gerek olmadan) hızlı bir şekilde gönderip alabilmeyi sağlıyor. FydeOS 22.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz. Continue Reading →
FydeOS 22.0 edinmek için aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.
Wayland protokol 1.47 renk yönetimi ve HDR desteğinde çeşitli revizyonlarla duyuruldu
Wayland protokol’un 1.47 sürümü, Jonas Ådahl tarafından duyuruldu. Wayland protokolleri 1.47, renk yönetimi ve HDR desteğinde çeşitli revizyonlarla birlikte yayınlanmış oldu. Wayland renk yönetimi protokolü, ANSI/CTA-861-H spesifikasyonu tarafından zorunlu kılınmadığı ve bazı filmlerin ana ekran parlaklığı yerine maxCLL’ye sahip olduğu için maxCLL ve maxFALL üzerindeki kısıtlamaları gevşetirken; ayrıca, renk prova uygulamalarına odaklanarak “absolute_no_adaptation” işleme amacının eklendiği söyleniyor. Renk yönetimi protokolünün de, kullanımdan kaldırılmış özelliklerin/amaçların/aktarım fonksiyonlarının/adların reklamını yasaklamak için güncellendiği belirtilirken, bunun, kullanımdan kaldırılmış işlevlerin emekliye ayrılmasını kolaylaştıracağının umulduğu söyleniyor. Son olarak, ext-image-copy-capture-v1 protokolüne renk yönetimi eklemek için ön koşul olarak wp_image_description_reference _v1 eklenmiş bulunuyor. Wayland Protokolleri 1.47’de renk yönetimi güncellemeleri dışında başka bir değişiklik olmadığı söyleniyor. Wayland protokol 1.47 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
ChromeOS Flex 16433.41.0 çıktı
Gentoo türevi ChromeOS tabanlı, ücretsiz ve hafif bir GNU/Linux dağıtımı ve Google tarafından geliştirilen ChromeOS Flex‘in 16433.41.0 sürümü çıktı. Sürüm hakkında yayımlanmış herhangi bir resmi sürüm duyurusu bulunmadığı için, sürüm hakkında bilgi edinme olanağı yok. Özellikle Chromebook bilgisayarlar için tasarlanmış ChromeOS’un aksine, ChromeOS Flex, AMD veya Intel işlemcili çoğu x86_64 cihaza kurulabiliyor ve Chromebook benzeri bir deneyim sunuyor. Ürünün işlevselliği, eksiksiz bir Linux geliştirme ortamına sahip Debian tabanlı bir Linux alt sistemi kurularak daha da genişletilebiliyor. ChromeOS Flex, önyüklenebilir bir USB Flash sürücüye aktarılabilen bir BIN imajı olarak bulunuyor; “live” modda kullanılabiliyor veya bir bilgisayarın sabit diskine kalıcı olarak kurulabiliyor. Continue Reading →
ChromeOS Flex kurulum kılavuzu sayfası incelenebilir. ChromeOS Flex 16433.41.0 edinmek için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz.