Unix’te yıllardır kullanılan Vi metin editöründen Bram Moolenaar tarafından geliştirilen ve ilk olarak 1991 yılında yayınlanan metin editörü Vim‘in 9.1.0 sürümü duyuruldu. Vim projesinin, Vim 9.1.0’ın kullanıma sunulduğunu duyurmaktan mutluluk duyduğu belirtilirken, bu sürümün, Vims’in 30 yılı aşkın süredir lider geliştiricisi olan ve altı ay önce vefat eden Bram Moolenaar’a ithaf edildiği ifade ediliyor. Vim 9.1.0’ın temel olarak bir hata düzeltme sürümü olduğu belirtilirken, bunun hata düzeltmesi, birkaç yeni özellik ve birçok küçük iyileştirme içerdiği söyleniyor. Ara belleğe sanal metin ekleme desteği eklendiği belirtilen yeni sürüm, OpenVMS için güncellenmiş bulunuyor. Vim FTP sunucusu kullanımdan kaldırılırken katkıda bulunan herkese ve bu sürümün hazırlanmasına yardımcı olan herkese teşekkür edildiği söyleniyor. Bilgisayar programlarının kod yazılımında yaygın olarak kullanılmakla beraber, konsolda genel amaçlı metin editörü olarak da kullanılabilen Vim’in masaüstünde kullanılan grafik tabanlı GVim adlı bir versiyonu da vardır. Vim’de, Vi’de olduğu gibi, temelde menü veya tıklanabilecek bir simge yoktur. Ama istendiği takdirde komut girerek grafik moduna yani GVim’e geçiş yapılabilir. Başlangıçta Amiga için çıkarılmış olan Vim, bugün çoklu platform desteği sağlamaktadır. GNU GPL lisansı ile yayınlanan özgür ve açık kaynak yazılım olan Vim’e maddi destek vermek isteyenlerin, desteğini, Uganda’daki ihtiyaç sahibi çocuklara yapması istenmektedir. Vim 9.1.0 hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Fwupd 1.9.11 duyuruldu
Red Hat ve GNOME geliştiricisi Richard Hughes tarafından geliştirilen GNU/Linux tabanlı sistem için ürün yazılımı güncelleme kurulumunu yönetmek için açık kaynak kodlu bir daemon olan Fwupd’un 1.9.11 sürümü, Richard Hughes tarafından duyuruldu. ESP seçimi için yoksayılacak bazı kurtarma bölümü adlarının eklendiği belirtilen yeni sürümde, Intel x86 olmayan işlemcilerde de CET ve SMAP’in kontrol edildiği söyleniyor. Fwupdplugin-self-test’e eksik bir derleme bağımlılığının düzeltildiği belirtilirken, Zlib yerine zlib-ng kullanıldığında oluşan segfault’un düzeltildiği ifade ediliyor. Aralık 2015’te Hughes’un sistemi gerçek donanım üzerinde test etmek için bir Dell geliştiricisiyle birlikte çalıştığı ve Dell Edge Gateway ürününün fwupd üzerinden bellenim servisini destekleyeceği ortaya çıkmıştı. Ağustos 2018’de Lenovo projeye katıldı ve çok çeşitli cihazları için güncelleme desteği sunmaya başladı. Eylül 2019’da Acer, Aralık 2019’dan itibaren Google, sertifikalı Chromebook’lar için Fwupd ile ürün yazılımı güncellemeleri ile belli bir noktaya geldi. Fwupd 1.9.11 hakkında bilgi edinmek için GitHub sürümler sayfasını inceleyebilirsiniz.Dr.Parted Live 24.01 duyuruldu
Debian testing tabanlı önyüklenebilir bir GNU/Linux dağıtımı olan Dr.Parted‘in 24.01 sürümü duyuruldu. Hafif bir Openbox pencere yöneticisi ve veri yedekleme, geri yükleme ve kurtarma için kullanışlı uygulamalar içeren bir live CD olarak gelen Dr.Parted Live, Partclone komut satırı yardımcı programının ön ucu olan Apart GUI’yi içeriyor. Bu sürümün, Debian test deposunu 1 Aralık 2023 tarihi itibariyle temel aldığı belirtilirken, sistemin 6.5.13 Linux çekirdeği üzerine yapılandırıldığı söyleniyor. GParted, Apart GTK, PCManFM, LXTerminal, Netsurf, Mousepad, GSmart Control, Grsync, Catfish, Lxtask, HD Sentinel gibi araçlar için güncellemeler yapıldığı belirtilirken; CLI araçlarının da güncellendiği ifade ediliyor. Dr.Parted Live 24.01 hakkında bilgi edinmek için sürüm notlarını ya da beni oku dosyasını inceleyebilirsiniz.
Mustafa Akgül Özgür Yazılım 2024 Kış Kampı 30 Ocak – 2 Şubat 2024’te
Bilindiği gibi, Linux Kullanıcıları Derneği (LKD) ile İnternet Teknolojileri Derneği (INETD) ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi işbirliği ile hazırlanmaya başlanan Linux Yaz Kampı, 13 yıl önce düzenlenmeye başladı. İlki 2010 yılında Işık Üniversitesi Şile yerleşkesinde düzenlenmişti. Linux Kış Kampı’nın yenisi, 30 Ocak – 2 Şubat 2024 tarihleri arasında, Anadolu Üniversitesi Yunus Emre Kampüsü’nde yapılacak. Bilindiği gibi; Linux Kış/Yaz Kampı ile Akademik Bilişim Kursları’nın kurucusu, 13 Aralık 2017’de kaybettiğimiz Mustafa Akgül’dü. Bu nedenle, Linux Kullanıcıları Derneği ve İnternet Teknolojileri Derneği; bundan böyle bu etkinliğin isminin “Mustafa Akgül Özgür Yazılım Yaz Kampı” ve “Mustafa Akgül Özgür Yazılım Kış Kampı” olarak değiştirilmesine karar verdi. Önümüzdeki Mustafa Akgül Özgür Yazılım Kış Kampı, 30 Ocak – 2 Şubat 2024 tarihleri arasında yapılacak. Konuyla ilgili olarak kamp.linux.org.tr sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Sık Sorulan Sorular sayfasından ve Mustafa Akgül Özgür Yazılım Kampı Twitter adresinden edinebilirsiniz.
Üretmeyi ve paylaşmayı temel alan “özgür yazılım” felsefesinin Türkiye’de geliştirilmesi amacıyla, Linux Kullanıcılar Derneği tarafından düzenlenen Özgür Yazılım Kampı’nda özgür yazılımlarla ilgili kurslar uzman gönüllü eğitmenler tarafından anlatılıyor. 2018 yılından bu yana, Türkiye’de özgür yazılımın yaygınlaşması için büyük emeği bulunan merhum Doç. Dr. Mustafa Akgül’ün adıyla anılan Özgür Yazılım Kampları ile yazılımın sınırlarının ortadan kaldırılması hedefleniyor. Öğrenmek isteyen ve bu konuda çabalamaya kararlı herkesin katılımcı olarak başvurabileceği bu kampta, bu yıl da pek çok önemli başlıkta eğitim verilmesi planlanmaktadır. Yazılımın sınırlarının ortadan kaldırılmasını hedefleyen özgür yazılım hareketi hakkında yeni iş modellerinin de gündeme getirileceği Kış Kampı’nda üretici bağımlılıkları ve yazılım tekelciliğinin önlenmesi konuları da kurslarda işlenecektir. Mustafa Akgül Özgür Yazılım 2024 Kış Kampı için basın bültenine ve diğer belgelere buradan ulaşabilirsiniz.
Aşağıdaki listede 2024 yılı kış kampının eğitimleri yer alıyor:
● GNU/Linux: Sistem Yönetimi 0.5
● Ağ Yöneticiliğine Giriş
● Assembly ve C Programlamaya Giriş
● Blokzincir 101
● DNS ve DNSSEC
● Geliştiriciler için Linux
● Golang 101
● Kriptografiye Giriş
● Kubernetes ile GitOps
● Kubernetes ve Konteyner Dünyasına Giriş
● Linux’un İç Yapısı: (e)BPF’e Giriş
● Özgür Yazılımlarla Veri Madenciliği
● PostgreSQL 101
● PostgreSQL 102
● Python 101
● Python 102
● R ile Tekrarlanabilir Araştırma
● Rust 101
● Rust ile Blokzincir Programlama
● Zabbix ile Sunucu ve Servislerin Gözetlenmesi (Monitoring)
Farklı alanlarda, farklı bilgi düzeylerine hitap eden eş zamanlı sınıflarda gerçekleştirilecek eğitimlere kabul edilen katılımcılardan herhangi bir ücret alınmayacaktır. Katılımcıların kendi yol, konaklama ve yemek masraflarını karşılaması gerekmektedir. Anadolu Üniversitesi’nde 30 Ocak’ta başlayacak olan Mustafa Akgül Kış Kampı, 2 Şubat’ta sona erecek. Kurslara son başvuru tarihi 12 Ocak 2024’tür. Kampa başvurular https://kayit.linux.org.tr adresi üzerinden yapılabilir. Eğitim ayrıntıları için https://kamp.linux.org.tr bağlantı adresini ziyaret edebilirsiniz.
Inkscape 1.3.2 duyuruldu
GNU/Linux kullanıcıları arasında popüler olan ve Adobe Illustrator gibi uygulamalara uygun bir alternatif haline gelen Inkscape’nin 1.3.2 sürümü duyuruldu. Inkscape geliştirici ekibinin, 1.3.1’deki önemli bir veri kaybı hatasını çözmek için bu sürümü yayınladığı belirtilirken, tüm kullanıcıların en kısa sürede güncellemelerinin önerildiği ifade ediliyor. Bu sürümün yıldızların, çokgenlerin, spirallerin ve 3 boyutlu kutuların doğru şekilde kaydedilmesini sağladığı belirtilirken, eksik öğelerin Inkscape’de görünmeye devam edeceği hatırlatılıyor. Tüm şekilleri bir kerede sabitlemek için, tüm katmanlardaki tüm öğelerin seçilmesi gerektiği vurgulanırken, Ctrl + Alt + A tuşlarını kullanarak önce bunların kilidinin açıldığından emin olunması gerektiği hatırlatılıyor. Inkscape 1.3.2 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu ve sürüm notlarını inceleyebilirsiniz.PipeWire 1.0.0 duyuruldu
GNU/Linux altında ses ve videonun işlenmesini büyük ölçüde iyileştirmeyi amaçlayan bir proje olan PipeWire‘in 1.0.0 sürümü duyuruldu. PipeWire projesinin, “El Presidente” kod adlı 1.0.0 sürümünü duyurmaktan büyük gurur duyduğu belirtilirken, GNU/Linux için ses işlemenin bir sonraki evrimini temsil eden yazılımın; PulseAudio’nun değerli bir devamı olduğu ve bir dizi özellik sunduğu hatırlatılıyor. Bunun, 15 yıllık deneyimin sonucu olduğu belirtilirken, GNU/Linux’ta ses ve multimedya için esnek ve kullanıcı dostu bir temel sağlandığı belirtiliyor. Kapatma sırasında arabellekleri yüklerken meydana gelen memfd/dmabuf sızıntısının düzeltildiği belirtilirken, IRQ kullanırken ALSA’da zaman raporlamasının iyileştirildiği (daha az titreşim) söyleniyor. Birçok belge iyileştirmesiyle gelen yazılım, kapatma sırasında arabellekleri yüklerken meydana gelen memfd/dmabuf sızıntısının da düzeltildiği söyleniyor. PipeWire 1.0.0 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.
Calamares 3.3.0-alpha5 duyuruldu
Bağımsız bir sistem kurulumcusu olan Calamares’in 3.3.0-alpha5 sürümü, Adriaan de Groot tarfından duyuruldu. Calamares ekibinin Calamares 3.3.0-alpha5’i duyurmaktan mutluluk duyduğu ifade ediliyor. Calamares 3.3’e giden yolda bir başka alfa sürümün yayınlandığını belirten Groot; Qt6 uyumluluğu ile gelen yazılımda, daha önce olduğu gibi Qt5’i (KDE Çerçeveleri 5 ile) veya Qt6’yı (KDE Çerçeveleri 6 ile) seçebilme olanağı bulunduğunu, bunun, Qt6 tabanlı bir GNU/Linux dağıtımının, ekstra bir Qt sürümüne ihtiyaç duymadan Calamares’i kullanabileceği anlamına geldiğini ifade etti. QML tabanlı modüllerin Qt6’da da desteklendiğini beliten Groot; ancak QML’nin kaynakla uyumsuz olmasının da muhtemel olduğunu söyledi. C++ ad alanları karıştırıldığını ve CalamaresUtils’in kullanımdan kaldırıldığını belirten Groot; bunun tüm C++ eklentileri üzerinde etkisiolduğunu söyledi. Calamares ile ilgili bir sorun yaşayanların, her şeyi Calamares sorun izleyicisinde anlatması isteniyor. Calamares, GNU/Linux masaüstünün nihai “standart” yükleyicisi olmayı hedeflemiyor. Birçok dağıtım zaten daha olgun sistem yükleyici çözümlerine sahip bulunuyor, ancak Calamares, böyle bir yükleyiciye sahip olmayan sistemlere yardımcı olmayı hedefliyor. Calamares, üçüncü taraf markalama ve harici modül desteği sayesinde, hantal yamalara gerek kalmadan dağıtım şirketleri tarafından özelleştirilebilir şekilde tasarlanıyor. Calamares 3.3.0-alpha5 hakkında bilgi edinmek için sürüm duyurusunu inceleyebilirsiniz.