Archive | GNU/Linux İpuçları

Debian 10 Buster’a takas (swap) alanı nasıl eklenir

Bilindiği gibi, takas (swap) alanı, fiziksel bellek miktarı dolduğunda kullanılan alandır. Bir GNU/Linux sistemde, RAM yetersiz olduğunda, aktif olmayan sayfalar RAM’den takas (swap) alana taşınır. Takas (swap) alanı, özel olarak ayrılmış bir alan ya da bir takas dosyası olabilir. Özellikle, bir Debian sanal makinesini çalıştırırken takas bölümü mevcut değildir, bunu, kullanıcının oluşturması gerekir. Kurulum sırasında takas (swap) alan oluşturmadıysanız ve artık oluşturmaya karar verdiyseniz, bu yazı, size rehberlik edecektir.

Continue Reading →

Sistem kurulumunda takasın etkin olup olmadığını kontrol etmek için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo swapon --show

Çıktı boş dönerse, bu, sistemin takas alanının olmadığı anlamına gelir. Aşağıdakine benzer bir çıktı alırsanız, sisteminizde takas etkinleştirilmiştir ve takas olarak ayrılan yer de bellidir.

NAME TYPE SIZE USED PRIO
/dev/sda2 partition 4G 0B -1

Şimdi, Debian 10 Buster’a nasıl takas (swap) alanı ekleyeceğimiz konusuna gelelim. Öncelikle bir takas dosyası oluşturalım. Biz bu çalışmamızda 1 GB’lık bir takas alanı oluşturup etkinleştireceğiz. Siz bu boyutu, dilediğiniz boyuta dönüştürebilirsiniz. Bunun için:

sudo fallocate -l 1G /swapfile

Fallocate yüklü değilse veya fallocate’in başarısız olduğunu söyleyen bir hata mesajı alırsanız, aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1024 count=1048576

Yalnızca root haklarına sahip kullanıcı takas dosyasını okuyabilir ve yazabilir. Bu nedenle, izinleri doğru ayarlamak için aşağıdaki komutu verin:

sudo chmod 600 /swapfile

Dosyada takas alanını ayarlamak için mkswap aracını kullanmak uygun olacaktır:

sudo mkswap /swapfile

Şimdi takas dosyasını etkinleştirelim:

sudo swapon /swapfile

Değişikliğin kalıcı olmasını sağlamak için etc/fstab dosyasına kaydetmemiz gerrekiyor:

sudo nano /etc/fstab

etc/fstab dosyasına aşağıdaki satırı yapıştırıyoruz:

/swapfile swap swap defaults 0 0

Takas işleminin etkin olup olmadığını kontrol etmek için swapon veya free komutunu kullanabilirsiniz:

sudo swapon --show

Çıktı, aşağıdakine benzer bir şey olmalıdır:

NAME TYPE SIZE USED PRIO
/swapfile file 1024M 507.4M -1

Kullanımı görmek için:

sudo free -h

  • Değişim değerini ayarlamak

Değişim değeri, bir Linux çekirdeği özelliğidir. Değişkenlik, 0 ile 100 arasında bir değere sahip olabilir. Düşük bir değer, çekirdeğin mümkün olduğu her yerde değişmekten kaçınmaya çalışmasına neden olurken, daha yüksek bir değer, çekirdeğin yer değiştirme alanını daha agresif bir şekilde kullanmasını sağlar. Varsayılan swappiness değeri 60’tır. Cat komutunu kullanarak mevcut swappiness değerini kontrol edebilirsiniz:

cat /proc/sys/vm/swappiness

İhtimal çıktı aşağıdaki gibi gelecektir:

60

60 takas değeri masaüstü bir bilgisayar için uygun olsa da, sunucular için daha düşük bir değer ayarlamak gerekir. Örneğin, takas değerini mesela 10 olarak ayarlamak için şunu yazın:

sudo sysctl vm.swappiness=10

Bu parametrenin yeniden başlatmalar arasında kalıcı olması için, /etc/sysctl.conf dosyasına şu satırı ekleyin:

vm.swappiness=10

Optimum değişim değeri, sistem iş yükünüze ve belleğin nasıl kullanıldığına bağlıdır. En iyi değeri bulmak için bu parametreyi küçük artışlarla ayarlamanız gerekebilir. Takas (swap) alanınızı güle güle kullanın.

* * * * * *

Takas dosyasını herhangi bir nedenle devre dışı bırakmak ve kaldırmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz. Takas alanını çalıştırarak devre dışı bırakabilirsiniz:

sudo swapoff -v /swapfile

/etc/fstab dosyasını metin editörüyle açarak, daha önce eklemiş olduğunuz aşağıdaki satırı silin:

/swapfile swap swap defaults 0 0

Son olarak, oluşturduğunuz gerçek takas dosyasını silin:

sudo rm /swapfile

Kolay gelsin.

0

Debian 10 Buster’a Nginx nasıl kurulur?

2002 yılında bir rus mail sunucu sitesi için Rus yazılım mühendisi Igor Sysoev tarafından geliştirilmeye başlanan hafif, stabil, hızlı bir mail istemcisi olarak kodlanan ve 2005 senesinde geliştirilmesi için açık kaynak olarak dağıtımına başlanan Nginx; GNU/Linux, FreeBSD, Windows, MacOS ve Solaris işletim sistemlerinde çalışabilmektedir. İnternette en büyük sitelerin bazılarına güç sağlayan açık kaynak kodlu, yüksek performanslı bir HTTP ve proxy sunucusu olan Nginx; Apache ile karşılaştırıldığında, çok sayıda eşzamanlı bağlantıyı yönetebilmesi ve bağlantı başına daha küçük kaynak tüketmesi ile kendini göstermektedir. Bu yazıda, Nginx’in Debian 10 Buster’a nasıl kurulduğunu ele alacağız. Nginx, varsayılan Debian Buster depolarına dahil edilmiştir. Bu nedenle, kurulum oldukça basittir. O halde, Nginx kurulumuna geçebiliriz.

Continue Reading →

Root ya da sudo ayrıcalıklarına sahip bir kullanıcı olarak öncelikle depolarımızı tazeleyelim:

sudo apt update

Ardından Nginx kurulumu için komutumuzu çalıştıralım:

sudo apt install nginx

Kurulum işlemi tamamlandıktan sonra Nginx servisi otomatik olarak başlayacaktır. Bunu, curl komutuyla aşağıdaki gibi doğrulayabiliriz:

curl -I 127.0.0.1

Bu komut için dönen çıktı aşağıdakine benzer bir şey olacaktır:

HTTP/1.1 200 OK
Server: nginx/1.14.2
Date: Tue, 16 Jul 2019 16:50:46 GMT
Content-Type: text/html
Content-Length: 612
Last-Modified: Tue, 16 Jul 2019 16:50:26 GMT
Connection: keep-alive
ETag: "5d2e0052-264"
Accept-Ranges: bytes

Güvenlik duvarını (firewall) kullananlar, ‘Nginx Full’ profilini etkinleştirerek HTTP (80) ve HTTPS (443) portlarını açabilirler. ‘Nginx Full’ profilini etkinleştirmek için:

sudo ufw allow 'Nginx Full'

Güle güle kullanın.

0

Debian 10 Buster’a Java nasıl kurulur?

Web’i daha kullanışlı hale getiren uygulamalar geliştirmek için kullanılan bir teknoloji olarak tanımlanan Java’nın öncelikle çeşitli yazılımların çalıştırılabilmesi için bir gereklilik olduğunu biliyorsunuz. Farklı uygulamalar ve sistemler oluşturmak için kullanılan en popüler programlama dillerinden biri olan Java’da geliştirilen uygulamalar ölçeklenebilir, esnek ve bakımı yapılabilir. Java, OpenJDK ve Oracle Java’nın iki farklı uygulaması vardır; bunlar arasında Oracle Java‘nın birkaç ek ticari özelliği olması dışında aralarında fark yoktur. Oracle Java License, kişisel kullanım ve geliştirme kullanımı gibi yazılımların yalnızca ticari olmayan kullanımına izin verir.

Continue Reading →

Varsayılan Debian 10 depoları iki farklı Java paketi içerir: Java Runtime Environment (JRE) ve Java Development Kit (JDK). JRE, Java sanal makinesini (JVM), Java programlarını çalıştırmanıza izin veren sınıfları ve ikili dosyaları içerir. Java geliştiricileri, JRE ve Java uygulamaları oluşturmak için gereken geliştirme/hata ayıklama araçlarını ve kitaplıklarını içeren JDK’yi yüklemelidir. Hangi Java paketini kuracağınızdan emin değilseniz, varsayılan OpenJDK (JDK 11) sürümüne bağlı kalmanız önerilir. Debian 10 Buster’daki varsayılan Java geliştirme ve çalışma zamanı Java Platformunun açık kaynaklı uygulaması olan OpenJDK 11’dir. Şimdi sistemimize OpenJDK 11’i kuracağız. Şimdi sudo ayrıcalıklarına sahip bir kullanıcı olarak öncelikle depoları güncelleyelim:

sudo apt update

Artık OpenJDK 11 JDK paketini kurmak için aşağıdaki komutu verebiliriz:

sudo apt install default-jdk

Yükleme tamamlandıktan sonra, Java sürümünü kontrol edebilirsiniz:

java -version

Çıktı aşağıdakine benzer bir şey olmalıdır:

openjdk version "11.0.3" 2019-04-16
OpenJDK Runtime Environment (build 11.0.3+7-post-Debian-5)
OpenJDK 64-Bit Server VM (build 11.0.3+7-post-Debian-5, mixed mode, sharing)

Güle güle kullanın.

0

Debian 10 Buster için önyüklenebilir bir USB bellek oluşturma

Bu yazıda, Linux terminalinden dd komutu kullanılarak Debian 10 Buster için önyüklenebilir bir USB belleğin nasıl oluşturulacağını ele alacağız. Bu USB bellek, USB’den önyüklemeyi destekleyen herhangi bir bilgisayara, Debian 10 Buster’i önyüklemek ve yüklemek için kullanılabilecektir. Bunun için, 4GB veya belki biraz daha büyük bir USB belleğe ihtiyacımız var. ISO kalıplarını USB sürücülere yerleştirmenize izin veren birçok farklı GUI aracı olsa da, bu yazıda, dd komutunu kullanarak önyüklenebilir Debian 10 Buster USB belleği oluşturacağız. Şimdi, USB sürücüyü, bilgisayarın USB bağlantı noktasına takalım. USB sürücünüzün adını, terminalden vereceğiniz lsblk komutuyla öğrenebilirsiniz.

Continue Reading →

lsblk

Şuna benzer bir çıktı alacaksınız:

Görüldüğü gibi, bendeki USB sürücünün adı: sdb’dir. Elbette ki bu, sistemden sisteme değişebilir. Şimdi daha da emin olmak üzere, umount komutuyla bu USB sürücüyü sistemden ayırın:

sudo umount /dev/sdb1

Ayrılma başarılı olduysa, problemsiz ilerliyoruz demektir.

Şimdi Debian 10 Buster ISO dosyasını indirmek üzere bu adrese gidebilirsiniz. Biz bu adresten, debian-10.0.0-amd64-netinst.iso dosyasını indirerek yolumuza devam ettik. Siz daha farklı bir dosya indirebilirsiniz. Bizim indirdiğimiz dosya ile ancak bir yükleme medyası yaparsınız, ancak siz, yükleme yapmadan da sistemi incelemek istiyorsanız, o zaman bir live medya oluşturmalısınız. Bunun için bir live kalıp, mesela debian-live-10.0.0-amd64-mate.iso‘yu indirebilirsiniz.

Ardından, ISO dosyasının yolunu kendinize uygun biçimde aşağıdaki komutta bulunan /dosya yolu yazan kısma yazıyorsunuz. /sdb kısmına kendi USB sürücünüzün adını doğru biçimde giriyorsunuz. Böylece komutunuz hazır hale geliyor.

sudo dd bs=4M if=/dosya yolu/debian-10.0.0-amd64-netinst.iso of=/dev/sdb status=progress oflag=sync

Bendeki son durum, şu şekilde:

sudo dd bs=4M if=/home/fortran/İndirilenler/debian-10.0.0-amd64-netinst.iso of=/dev/sdb status=progress oflag=sync

Eğer live bir medya oluşturmak istemiş, yukarıda dediğimiz gibi mesela debian-live-10.0.0-amd64-mate.iso’yu indirmişseniz; komutunuz aşağıdakine benzer bir şey olacaktır:


sudo dd bs=4M if=/home/fortran/İndirilenler/debian-live-10.0.0-amd64-mate.iso of=/dev/sdb status=progress oflag=sync

Böylelikle hazırladığımız komutu vererek yazdırma işlemini başlatıyoruz. ISO dosyasının boyutuna ve USB bellek hızına bağlı olarak işlem bir süre devam edecektir. Aşağıda işlemin sürdüğünü görüyorsunuz.

Sonunda, işlemin sona erdiğine ilişkin olarak, aşağıdakine benzer bir çıktı ile karşılaşacaksınız:

Artık, USB belleğinizde, yüklenebilir veya önyüklenebilir bir Debian 10 Buster var. Güle güle kullanın.

0

Debian 9 Stretch Debian 10 Buster’a nasıl yükseltilir?

Bilindiği gibi, Debian ekibi 6 Temmuz 2019‘da Debian 10 “Buster” sürümünü duyurdu. Sürüm; bir önceki sürüm Stretch’ten daha yeni özellikler ve geliştirmeler içeriyor. Bu yazıda, sistemin, Debian 9 Stretch’ten Debian 10 Buster’a nasıl yükseltileceğini ele alacağız. Tüm komutlar root hesabı ile çalıştırılacağı için, kullanıcının kök kullanıcı ayrıcalıklarına veya sudo ayrıcalıklarına sahip olması gerektiğini biliyorsunuz. Mevcut sistemde, sizin için önemli olan verileri yedeklemenizi öneririz. Yükseltme işleminden önce, mevcut Debian sürümüne ait tüm paketlerin güncellenmesi önemlidir. Bu nedenle, öncelikle aşağıdaki komutu kullanarak bu güncellemeyi yapınız.

Continue Reading →

sudo apt update && apt upgrade

Şimdi /etc/apt/sources.list dosyasını düzenlemek gerekiyor. Öncelikle bu dosyayı açalım:

sudo nano /etc/apt/sources.list

Listedeki tüm “stretch” kelimelerini “buster” ile değiştirin. Tüm örnekleri aynı anda bir kerede değiştirmek için sed komutunu kullanabilirsiniz. O zaman terminalden;

sudo cp /etc/apt/sources.list /etc/apt/sources.list.orig
sudo sed -i 's / stretch / buster / g' /etc/apt/sources.list

komutlarını verebilirsiniz. /etc/apt/sources.list dosyasındaki depolar, aşağıdakine benzer biçimde değişmiş olacaktır:

deb http://mirrors.digitalocean.com/debian buster main
deb-src http://mirrors.digitalocean.com/debian buster main

deb http://security.debian.org/ buster/updates main
deb-src http://security.debian.org/ buster/updates main

Şimdi sisteminizi Debian 10 Buster’a yükseltebilirsiniz. Depoları güncelleyip yükseltme komutunu verelim:

sudo apt update && apt upgrade

Yükseltme işlemini tamamlamak için aşağıdaki komutu verelim:

sudo apt dist-upgrade

Bu komutun çalışması, biraz zaman alacaktır. İşlem tamamlandıktan sonra, sistemi yeniden başlatalım:

sudo reboot

Sistem yeniden başladıktan sonra terminalde aşağıdaki komutu çalıştıralım:

lsb_release -a

Aşağıdakine benzer bir çıktı almanız gerekiyor:

Distributor ID: Debian
Description: Debian GNU/Linux 10.0 (buster)
Release: 10
Codename: buster

Böylelikle Debian 10 Buster’a geçişinizi doğrulamış oldunuz. Güle güle kullanın.

0

Netbeans Debian 9’a nasıl yüklenir?

Java, PHP, C, C++, Python gibi programlama dillerini yapısal uygulamalar için destekleyen en popüler platformlar arası bir IDE (Integrated Development Environment) olan Netbeans, Debian 9’a nasıl yüklenir? Kısaca buna göz atacağız. JavaTM programlama dili ile yazılmış, modüler ve standartlara dayalı entegre (IDE) geliştirme ortamıdır. NetBeans’ı Debian 9’a yüklemeye başlamadan önce, sisteminizde root olmayan ama sudo ayrıcalıklarına sahip kullanıcı hesabının bulunması gerektiğini hatırlatmak isterim. Sözdizimi vurgulama, yeniden kod düzenleme, kod oluşturma vb. birçok harika özellik içeren tam özellikli bir IDE olan Netbeans’in kurulumuna geçmeden önce, sisteminizde Java kurulu olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Bunu yapmak için java -version komutunu verebilirsiniz.

Continue Reading →

Sisteminizde Java kurulu ise şuna benzer bir çıktı almanız gerekir:

Sisteminizde Java kurulu değilse, bir komut bulunamadı hatası alırsınız. O zaman ilkin Java’yı kurmalısınız. O halde öncelikle depolarımızı güncelleyelim:

sudo apt update

Sonra Java kurulumuna geçelim:

sudo apt install openjdk-8-jdk

Böylelikle Java kurulumu tamamlanmış oluyor. Tekrar

java -version

komutunu verirseniz, bu kez kurulu Java ile ilgili bilgiler ekrana dökülecektir. Sıra, Debian 9 için daha iyi paket yönetimi desteği sunan Snappy‘nin kurulumuna geldi. Snappy, sisteminizde zaten kurulu ise bir sonraki adıma geçebilirsiniz. Ancak kurulu değilse, kurmak üzere aşağıdaki komutu verebilirsiniz.

sudo apt install snapd snapd-xdg-open

Snappy kurulumundan sonra, artık Netbeans kurulumuna geçebiliriz. Şimdi Netbeans’i Debian 9’a yükleyelim. Bunun için;

sudo snap install netbeans --classic

komutunu vermeniz gerekiyor. Komutu verdiğinizde, sizi aşağıdaki gibi bir yükleme penceresi karşılayacak ve kurulum süresince süreci buradan izleyebileceksiniz.

Yükleme sona erdiğinde ise aşağıdaki gibi “Apache Netbeans’den netbeans 11.0 yüklendi” gibi sonuç ekranıyla karşılaşacaksınız.

Kuşkusuz Netbeans, uygulama menüsüne de yerleşti ancak, ilk açılışı yükleme yaptığınız terminal penceresinden;

netbeans

komutuyla da yapabilirsiniz. Karşınıza açılan pencere aşağıdakine benzer bir şey olacaktır:

0

Md5sum doğrulaması nasıl yapılır?

Download edilen ISO kalıplarının md5 doğrulamasını yapmak oldukça kolaydır. Bunun için şöyle bir komut verebilirsiniz:
md5sum debian-9.9.0-amd64-debian-org-tr.iso
Şöyle bir karşılık alabilirsiniz:
82b21a8a9dd500fde3fd35151226541e debian-9.9.0-amd64-debian-org-tr.iso
Çıktıdan da anlaşılacağı gibi doğrulama başarılıdır. Kendi oluşturduğunuz iso dosyaları için md5sum oluşturmak da oldukça kolaydır. Bunun için şöyle bir kod verilebilir:

Continue Reading →

md5sum debian-9.9.0-amd64-debian-org-tr.iso > debian-9.9.0-amd64-debian-org-tr.iso.md5
caylak.truvalinux.org.tr
0